III SAB/Kr 129/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o świadczenie aktywni rodzice w pracy postanawia: odrzucić skargę. D. S. (dalej: Skarżący) wniósł w dniu 3 stycznia 2026 r. za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych PUE ZUS na formularzu pisma ogólnego skargę na bezczynność Zakładu ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie rozpoznania wniosku o świadczenie "aktywni rodzice w pracy". Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 kwietnia 2026 r. wezwano Skarżącego do wykazania, że przed wniesieniem skargi do Sądu złożył ponaglenie w trybie art. 37 § 1 k.p.a. i zobowiązano Skarżącego do przedłożenia dowodu jego wniesienia do organu, a ponadto wezwano Skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi poprzez jej podpisanie – a wszystko to w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (k. 1). Wezwanie z pouczeniem (k. 11) zostało doręczone Skarżącemu w dniu 6 maja 2026 r. Mimo wezwania i upływu zakreślonego terminu Skarżący nie usunął braku formalnego skargi ani nie wykazał, że przed jej wniesieniem złożył ponaglenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U.2026.143 dalej "p.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym a więc zawierać m.in. podpis strony (art. 46 §1 pkt 4 p.p.s.a.). Niespełnienie powyższego warunku przez wnoszącego skargę powoduje podjęcie przez sąd czynności określonych w art. 49 § 1–3 p.p.s.a. (zob. a także R. Hauser, M. Wierzbowski, R. Stankiewicz (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 9, 2025). W przypadku dokumentu elektronicznego, określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a (art. 12b § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 46 § 2a p.p.s.a. w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej organu (art. 54 § 1a p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł skargę w formie elektronicznej poprzez Platformę Usług Elektronicznych udostępnianą przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zgodnie z informacją umieszczoną na stronie ZUS (https://www.zus.pl/baza-wiedzy/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/o-platformie-uslug-elektronicznych-pue-/informacje-dotyczace-pue), Platforma Usług Elektronicznych ZUS (PUE ZUS) to narzędzie, które ułatwia dostęp do usług świadczonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Dzięki Platformie Usług Elektronicznych osoba uprawniona może przejrzeć dane zgromadzone w ZUS, przekazać dokumenty ubezpieczeniowe, składać wnioski i otrzymywać na nie odpowiedzi, zadawać pytania i otrzymywać odpowiedzi z ZUS, umawiać się na wizyty w jednostce ZUS. W niniejszej sprawie skarga nie została wniesiona do organu administracji poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą platformy usług administracji publicznej e-PUAP, co uniemożliwiło Sądowi weryfikację podpisu elektronicznego. W związku powyższym wezwano Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie. Pomimo skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, Skarżący w zakreślonym 7-dniowym terminie braku tego nie uzupełnił, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.) Niemniej jednak skarga podlegała odrzuceniu także z innego powodu. Zgodnie z art. 52 § 1 i § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Ponaglenie – stosownie do art. 37 § 3 k.p.a. – wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie lub do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Z przywołanych regulacji wynika zatem, że niezbędnym warunkiem skutecznego zaskarżenia do sądu administracyjnego pasywności organu administracji publicznej (tj. bezczynności lub przewlekłości tegoż organu), jest uprzednie (tj. przed wniesieniem skargi) złożenie ponaglenia do właściwego organu, w trybie art. 37 k.p.a. Skarżący mimo wezwania nie wykazał, że przed wniesieniem skargi do sądu złożył ponaglenie warunkujące - stosownie do cytowanego wyżej art. 53 § 2b p.p.s.a. – dopuszczalność takiej skargi. Powyższe uprawnia Sąd do odrzucenia skargi także na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i 6 w zw. z § 3 p.p.s.a. orzekł zatem jak w sentencji.