III SAB/Kr 13/05

Kraków dnia 9 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2008 r. wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Prezesa Sądu postanawia: odmówić przyznania skarżącemu Z. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata Z. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie przekazania akt wraz ze skargą na przewlekłość postępowania sądowi wyższej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 23 maja 2005 r. odrzucił skargę Z. B. na bezczynność Prezesa Sądu. Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że z oświadczenia skarżącego wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie i nie posiada żadnych dochodów. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że posiada dom o powierzchni 90 m 2, mieszkanie o powierzchni 12 m 2 oraz nieruchomość rolną o powierzchni 0,58 ha. Nie posiada żadnych cennych przedmiotów ani oszczędności. Nie wskazał, jakie uzyskuje dochody i jakie ponosi wydatki związane z utrzymaniem posiadanych nieruchomości. Pomimo wezwania skarżący nie wykazał, jakie dochody osiąga z tytułu prowadzonego gospodarstwa rolnego, nie określił też wysokości wydatków. Dlatego też Sąd uznał, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Z. B. na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak wyjaśnienia wątpliwości powstałych przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy uniemożliwia jego pozytywne rozpatrzenie. Ponadto na marginesie Sąd zauważył, że w niniejszej sprawie prawo pomocy nie przysługuje skarżącemu Z. B. z uwagi na oczywistą bezzasadność jego skargi. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydania decyzji administracyjnych, postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty, kończących postępowanie lub, na które służy zażalenie, jak również innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przekazanie akt wraz ze skargą na przewlekłość postępowania sądowi wyższego rzędu nie jest działaniem, o którym mowa w cytowanym przepisie. Skarga jest, więc niedopuszczalna, co bezspornie wynika z jej treści. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 26 lutego 2007 r. odrzucił skargę kasacyjną Z. B. od postanowienia Sądu z dnia 23 maja 2005 r. o odrzuceniu skargi na bezczynność Prezesa Sądu. Postanowieniem z dnia 18 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu z dnia 26 lutego 2007 r. Skarżący Z. B. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 18 maja 2008 r. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 2 października 2007 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego wysokości 100 złotych od tego zażalenia. Postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. sygn. akt [...] Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie skarżącego na powyższe zarządzenie. Przewodniczący Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem z dnia 17 stycznia 2008 r. ponownie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego wysokości 100 złotych od zażalenia na postanowienie z dnia 18 maja 2007 r. Po otrzymaniu wezwania skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata nie uzasadniając wniosku. Skarżący wezwany został do uzupełnienia wniosku przez złożenie go na urzędowym formularzu z pouczeniem, że składane oświadczenia powinny zawierać dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach oraz w związku z tym, że jest to kolejny wniosek, skarżący powinien wskazać i wytłumaczyć, jaka zmiana istotnych okoliczności nastąpiła w jego sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodach od chwili prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy. W sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata skarżący oświadczył, że nie zatrudnia ani nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek profesjonalnym pełnomocnikiem. Przedstawiając stan majątkowy podał, ze oprócz 90 metrowego domu, w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomości rolnej o powierzchni 0,58 ha nie ma innego majątku nieruchomego, nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych ani też dochodów, "bowiem sprawy sądowe nie są zakończone, (...) które mogły mi dać dochody". Postanowieniem z dnia 14 marca 2008 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącego. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 28 marca 2008 r. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia przesyłką pocztową nadaną w dniu 2 kwietnia 2008 r. Podnosząc, że zarzuca rażące naruszenie przepisów postępowania wobec braku ustaleń faktycznych, skarżący wniósł o zmianę postanowienia i "zasądzenie zapłaty za sporządzenie obecnego sprzeciwu". Skarżący został ponownie wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez wskazanie, jaka istotna zmiana okoliczności nastąpiła w sytuacji rodzinnej, majątkowej, dochodowej od chwili ostatniej prawomocnej odmowy przyznania prawa pomocy, wskazanie, z jakich źródeł skarżący się utrzymuje wobec oświadczenia, że nie osiąga dochodów, wskazanie i udokumentowanie, jakie są koszty utrzymania gospodarstwa domowego skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo, w którym stwierdził m.in., że "skoro (...) nastąpiła odmowa zwolnienia, (...) to już tym samym nastąpiło pogorszenie sytuacji majątkowej, (...)". Ponadto wskazał, że pobrał ostatnio kredyty, których nie ma kto spłacać a sędziowie blokują skarżącemu dochodzenie praw. Stwierdził też, że nie prowadzi statystyk utrzymania gospodarstwa, "ale na pewno nie duże". Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 245 oraz 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy oprawnego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ppsa, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych. Stosownie do treści art. 165 ppsa postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zabraniają składania wielokrotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy to jednak wnioskodawca zobowiązany jest wykazać w nowo złożonym wniosku, że jego sytuacja finansowa uległa zmianie w stosunku do deklarowanej w poprzednim wniosku. Przed złożeniem rozpoznawanego obecnie wniosku skarżący domagał się przyznania prawa pomocy i wniosek ten został prawomocnie rozstrzygnięty. W związku z tym, że sytuacja rodzinna i materialna skarżącego nie uległa zmianie, ponieważ zmiana ta pomimo stosownego pouczenia nie została wykazana przez skarżącego w złożonym wniosku i uzupełnieniu danych, należało odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie na podstawie art. 245, art. 246 w związku z art. 165 ppsa. Ponadto Sąd miał także na uwadze to, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt [...] w niniejszej sprawie prawo pomocy nie przysługuje skarżącemu Z. B. z uwagi na oczywistą bezzasadność jego skargi. Jej przedmiotem jest bezczynność Prezesa Sądu w przedmiocie przekazania akt wraz ze skargą na przewlekłość postępowania sądowi wyższej instancji. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydania decyzji administracyjnych, postanowień rozstrzygających sprawę, co do istoty, kończących postępowanie lub na które służy zażalenie, jak również innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przekazanie akt wraz ze skargą na przewlekłość postępowania sądowi wyższego rzędu nie jest działaniem, o którym mowa w cytowanym przepisie. Skarga jest, więc niedopuszczalna, co bezspornie wynika z jej treści. Zgodnie z treścią art. 247 ppsa prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Potrzeba zastosowania art. 247 ppsa zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 pkt 6 ppsa). Dlatego też na podstawie wskazanego przepisu, również z tego powodu odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Ponadto należy zauważyć, ze przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują, "zasądzenia zapłaty za sporządzenie (...) sprzeciwu", jak to określił skarżący w sprzeciwie od postanowienia z dnia 14 marca 2008 r.