III SAB/Kr 13/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi U. Ł. na bezczynność Wójta Gminy p o s t a n a w i a o d r z u c i ć s k a r g ę. Pismem datowanym na dzień 16.12.2008r., uzupełnionym 30.01.2009r., U. Ł. wniosła skargę na bezczynność Wójta Gminy, wyjaśniając, że nie podjął on żadnych działań zmierzających do zapewnienia dojazdu do działki nr [...], własności jej męża J. Ł., na której znajduje się zamieszkały przez nich dom. Jak podała, na skutek uwłaszczeń dokonanych w latach 70 - tych ubiegłego wieku i decyzji wydanych w tym okresie na rzecz właścicieli sąsiadujących działek, powstała sytuacja, która doprowadziła do usunięcia z map drogi dojazdowej o nr katastralnym [...] ze strony południowej w/w działki, a nie została też wydzielona z pozostałych sąsiadujących działek. W ten sposób działka o nr [...] została pozbawiona dostępu do drogi głównej. Na skutek braku porozumienia co do przejazdu, sąsiedzi uniemożliwiają przejazd przez działki sąsiadujące z działką skarżącej, co stwarza zdaniem U. Ł. konfliktową sytuację. W lipcu 2007 r. zwróciła się na piśmie do Wójta Gminy o podjęcie stosownych działań i zajęcie stanowiska wobec powyższej sytuacji. W ocenie skarżącej Wójt pozostał bezczynny, przesyłając jedynie odpowiedź z dnia [...] 2007r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, podnosząc, że zarzut bezczynności jest niezasadny, gdyż podjął się wobec skarżących wyjaśnień w sprawie, przesyłając do niej w/w pismo, znak [...]. Poinformował ją, że Gmina nie ma prawnych możliwości podjęcia interwencji w sprawie użytkowania drogi dojazdowej do działki nr [...]. Wskazane zostało skarżącej, że winna na wstępie zbadać stan prawny sąsiednich nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej albo też podjąć działania zmierzające do zawarcia ugody z sąsiadem i ewentualnego ustanowienia służebności, a w ostateczności by skierowała sprawę do sądu powszechnego. Organ wyjaśnił również, że skoro droga dojazdowa do posesji męża skarżącej J. Ł., o nr [...] w S., objętej aktem własności ziemi Nr [...] z dnia [...] 1976r. wydanym przez Naczelnika Gminy przebiega północnym krańcem działek nr [...] i [...], własności innych osób, nie zachodzi w sprawie właściwość Wójta Gminy do załatwienia tej sprawy, gdyż do decyzji wydanych na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych ( Dz. U. Nr 27, poz. 250) nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie toczące się w wymienionych sprawach podlega umorzeniu. Kwestia prawnego uregulowania dostępu do działki nr [...] nie może zatem odbyć się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, ponieważ regulacja stosunków własnościowych należy do kompetencji sądów powszechnych w postępowaniu cywilnym. Tym samym Wójt Gminy nie ma podstaw do wydania decyzji administracyjnej i dlatego zarzut bezczynności Wójta w tej materii jest bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest dopuszczalność wniesienia skargi na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie uregulowania stosunków własnościowych z punktu widzenia kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, Zauważyć należy, że skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi albowiem jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Skarga U. Ł. koncentruje się na zarzucie braku działań Wójta Gminy, które doprowadziłyby do rozwiązania konfliktowej sytuacji powstałej między nią a właścicielami sąsiednich działek, mającej źródło w obecnym stanie prawnym dotyczącym własności działek na terenie miejscowości S. i drogi dojazdowej do działki [...]. Co wynika z akt sprawy, działka [...] objęta jest aktem własności Nr [...] z dnia [...] 1976r. wydanym przez Naczelnika Gminy, natomiast działka sąsiednia nr [...], po północnym krańcu której przebiega opisywana przez skarżącą droga dojazdowa, według aktu własności Nr [...] stanowi własność A. i L. C. Wymienione akty własności ziemi wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 4.11.1971r. i nabycie własności na jej podstawie następowało według stanu faktycznego istniejącego na gruncie w dniu 4.11.1971r., tj. w dacie jej wejścia w życie. W/w ustawa została uchylona na podstawie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 11, poz. 82), z tym, że art. 4 określił, że pozostaje w mocy nabyta na jej podstawie własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne określone w art. 5, 6 i 8-11 tej ustawy. Rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego przekazane zostało do rozpoznania sądom powszechnym w postępowaniu nieprocesowym. Istotną dla niniejszej sprawy jest regulacja art. 63 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 231, poz. 1700), który stanowi, że do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji, a postępowanie administracyjne toczące się w sprawach, o których mowa w ust. 2, podlega umorzeniu. Wynika z powyższego, że brak jest aktualnie podstaw prawnych do orzekania przez organy administracyjne w przedmiocie własności nieruchomości objętych aktem własności ziemi wydanym na podstawie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Jak słusznie zauważył organ, skarżąca powinna w celu uregulowania kwestii dostępu do jej działki wykorzystać instytucje procesowe znane prawu cywilnemu takie jak: uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym bądź inny tryb zasiedzenie czy ustanowienie drogi koniecznej. W sprawach tych jednak wyłączona jest kognicja sądu administracyjnego, co ma też wpływ na stwierdzenie, że Wójt Gminy nie mógł być bezczynny w sprawie, która nie leży w jego kompetencji. W związku z tym skarga U. Ł. podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.