III SAB/Kr 143/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący S WSA Marta Kisielowska Sędziowie WSA Ewa Michna (spr.) WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 marca 2026 r. sprawy ze skargi R. R. na bezczynność Wojewody Małopolskiego w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda Małopolski dopuścił się bezczynności w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy; II. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Małopolskiego do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi; IV. oddala wnioski o wymierzenie Wojewodzie Małopolskiemu grzywny oraz przyznanie skarżącemu R. R. sumy pieniężnej; V. zasądza od Wojewody Małopolskiego na rzecz skarżącego R. R. 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem zlotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący (R. R.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego (dalej: Wojewoda lub organ) w sprawie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy. Podał, że 11 czerwca 2024 r. złożył wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. W dniu 24 października 2025 r. wniósł ponaglenie do Szefa Urzędu Do Spraw Cudzoziemców za pośrednictwem organu I instancji. Do dnia wniesienia niniejszej skargi organ nie rozpoznał wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Zdaniem skarżącego zaistniała zatem bezczynność organu administracji publicznej, gdyż mimo istnienia ustawowego obowiązku, organ w ustawowym terminie nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Organ nie dopełnił też obowiązku określonego w art. 36 k.p.a. i nie zawiadomił go o zwłoce w załatwieniu sprawy, jak również nie wskazał nowego terminu jej załatwienia. Skarżący podniósł również, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że nie ma podstaw do rozciągania stosowania przepisów ustawy z dnia 12 mara 2022 r. (tekst jednolity Dz.U. 2025 r., poz.337) o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, na wszystkie postępowania o wydanie zezwoleń pobytowych, gdyż przepisy te odnoszą się wyłącznie do spraw, których przedmiotowo i podmiotowo ta ustawa dotyczy (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie sygn. III SAB/Łd 25/23). Przepisy art. 100c oraz 100d ww. ustawy mogą co do zasady znajdować zastosowanie jedynie do ściśle określonego kręgu postępowania, z wniosków obcokrajowców, obywateli Ukrainy, którzy przyjechali do Polski w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie sygn. IV SAB/Po 39/23). Instytucja wstrzymania biegu terminów na załatwienie spraw dotyczących udzielania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy, pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej, dotyczyć może wyłącznie spraw udzielenia zezwolenia osobom, wymienionym w art. 1 (a więc zasadniczo obywatelom Ukrainy). Wstrzymanie biegu terminów do spraw zezwoleń dotyczących wszystkich innych cudzoziemców, stałoby w sprzeczności z wymaganiami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Nie zostali oni bowiem zwolnieni z obowiązku uzyskania zezwolenia na pobyt stały ani czasowy, tak więc nie sposób stwierdzić jakie ratio legis miałoby w tym przypadku przemawiać za zwolnieniem organów z obowiązku terminowego rozpatrywania ich wniosków (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu w sprawie sygn. II SAB/Wr 1411/22). Wskazana ustawa jest regulacją szczególną i z tego względu jej zapisy nie powinny być interpretowane rozszerzające (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu sprawa sygn. III SAB/Wr 1140/22). Co prawda z literalnego brzmienia art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy wynika, że dotyczy on biegu terminów wszystkich wymienionych w nim enumeratywnie spraw prowadzonych przez wojewodę i nie ogranicza się do spraw zainicjowanych wnioskami obywateli Ukrainy, których dotyczy ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy. Analiza stanu prawnego, wykładnia systemowa i celowościowa oraz zasada racjonalnego ustawodawcy prowadzą jednak do wniosku, że norma art. 100c ww. ustawy, wbrew jej literalnemu brzmieniu, nie powinna znajdować zastosowania do spraw innych cudzoziemców niż obywatele Ukrainy, którzy przybyli na terenie Polski w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium Ukrainy. Mając na uwagę powyższe skarżący wniósł o: 1. zobowiązanie organu administracji do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi; 2. przyznanie na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. od organu sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 3. wymierzenie organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.; 4. zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości. Zdaniem skarżącego, biorąc pod uwagę, że przyczyny bezczynności leżały wyłącznie po stronie organu oraz, że termin do załatwienia sprawy został wielokrotnie przekroczony i uwzględniając również uchybienia organu należy przyjąć, że miały one miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając żądanie przyznania sumy pieniężnej skarżący podał, że sytuacja, w której strona czeka tak długo, jak w rozpoznawanej sprawie, na rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (wydanie przez ten organ decyzji zezwalającej na pobyt czasowy) nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące naruszenie prawa. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie jednostki do organów administracji publicznej. Organ nie może także w nieskończoność (co czyni od dłuższego już czasu) powoływać się na kłopoty kadrowe i zmiany organizacyjne. Skarżący z powodu bezczynności organu ma problemy z zmianą pracy na lepiej płatną, jak również nie może wyjechać do kraju pochodzenia w celu odwiedzin najbliższych. Wymierzona kara powinna uzmysłowić organowi powinność odpowiedniego organizowania czasu pracy i ustalania priorytetów działania w czasie w taki sposób, aby strony nie czekały kilkanaście miesięcy na wydanie nie będąc przy tym zawiadomione o przyczynach ewentualnej zwłoki w terminowym rozpatrzeniu sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, jako całkowicie bezzasadnej. Organ wyjaśnił, że wniosek w przedmiocie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP obarczony jest brakami formalnymi, w konsekwencji czego postępowanie znajduje się w Zespole do Spraw Braków Formalnych. Okoliczność ta powoduje, że nie rozpoczął się bieg terminu do rozpatrzenia sprawy przez organ I instancji (art. 112a ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy.). Organ podał, że 29 września 2025 r. do siedziby Wydziału Spraw Cudzoziemców Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie wpłynął, przekazany od Wojewody Śląskiego - zgodnie z właściwością miejscową, ze względu na aktualne miejsce zamieszkania, wniosek skarżącego - obywatela Peru o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP. Przedłożone organowi akta sprawy są aktami zastępczymi (kopią) ze względu na prowadzone postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach, sygn. II DK/GI 72/25 (skarga na Wojewodę Śląskiego). Akta sprawy przekazane przez Wojewodę Śląskiego są nieponumerowane, nie posiadają karty przeglądowej. Organ podał, że niezwłocznie podjęto w sprawie czynności – 14 października 2025 r. zarejestrowano niniejszy wniosek w systemach teleinformatycznych, w tym samym dniu nadano numer sprawy i założono akta, a następnie przekazano sprawę do Zespołu do Spraw Braków Formalnych w celu dalszej realizacji. W dniu 17 października 2025 r. oceniono wniosek pod kątem braków formalnych, w konsekwencji czego ustalono, że zawiera on braki formalne w postaci: - osobistego stawiennictwa, 4 fotografii biometrycznych, aktualnego formularza załącznika nr 1, opłaty skarbowej w wysokości 440 zł. Następnie akta sprawy przekazano do kolejki, do dalszej realizacji celem wezwania cudzoziemca do osobistego stawiennictwa w siedzibie Wydziału w celu uzupełnienia ww. braków formalnych. W dniu 28 października 2025 r. (data wpływu) skarżący złożył ponaglenie, które Wydział Spraw Cudzoziemców Małopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Krakowie w dniu 3 listopada 2025 r., na podstawie art. 37 ust. 3a pozostawił bez rozpoznania z uwagi na braki formalne. Pismem z dnia 5 listopada 2025 r. organ działając na podstawie art. 105 ust. 2 ww. ustawy oraz art. 64 ust. 2 k.p.a. wezwał skarżącego do osobistego stawiennictwa, z wyznaczonym terminem na dzień 1 grudnia 2025 r.. W piśmie wezwano również skarżącego o dostarczenie: 4 fotografii, spełniających opisane w wezwaniu kryteria oraz aktualnego załącznika nr 1. Wezwaniem do osobistego stawiennictwa i uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone do pełnomocnikowi skarżącego w dniu 5 listopada 2025 r. W tym samym dniu do Wydziału wpłynął wniosek o dopuszczenie dowodu w postępowaniu administracyjnym w postaci pisma przewodniego, załącznika nr 1, wydruk KRS oraz kopii decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 marca 2023 r. poświadczonej za zgodność z oryginałem. Następnie w dniu 6 listopada 2025 r. do siedziby Wydziału wpłynęła skarga na bezczynność organu. Zdaniem organu, skoro skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku to nie pozostaje on w bezczynności. Dodatkowo organ zaznaczył, że obowiązują przepisy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, które posługują się pojęciem "cudzoziemiec", które należy dekodować przy użyciu ogólnosystemowej definicji tego pojęcia, zawartej w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, a nie pojęciem "obywatel Ukrainy". Przeciwko zasadności tych poglądów przemawia również to, że przedmiot regulacji ustawy specjalnej nie zamyka się tylko w sprawach określonych w art. 1 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. W ust. 3 tego artykułu zostały wymienione inne elementy składające się na ten przedmiot. Jednym z tych elementów są szczególne zasady przedłużania okresów legalnego pobytu obywateli Ukrainy oraz wydanych im przez organy polskie dokumentów dotyczących uprawnień w zakresie wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 pkt 5), których emanacją są dzisiaj przepisy art. 42 - art. 42b. Nie budzi jakichkolwiek wątpliwości to, że przepisy te mają zastosowanie do wszystkich obywateli Ukrainy, a nie tylko do obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium państwa ich obywatelstwa (co należałoby wywieść przez pryzmat regulacji art. 1 ust. 1 ustawy specjalnej). Uprawnienie w postaci dostępu do polskiego rynku pracy dotyczy nie tylko obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 24 lutego 2022 r. w związku 6 z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy, i w konsekwencji czego ich pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ww. ustawy (art. 22 ust. 1 pkt 1), ale również wszystkich innych obywateli Ukrainy, którzy przebywają legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 22 ust. 1 pkt 2). Jeszcze innym z elementów składających się na przedmiot regulacji ww. ustawy są szczególne zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy, przebywających legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 1 ust. 3 pkt 9), których emanacją jest przepis art. 23 ustawy specjalnej. W tym przypadku również nie budzi żadnych wątpliwości to, że uprawnienie do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej przez obywateli Ukrainy na takich samych zasadach jak obywatele polscy, a zatem przede wszystkim na podstawie wpisu do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, dotyczy nie tylko obywateli Ukrainy definiowanych poprzez art. 1 ust. 1 ustawy, ale również tych, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ma. Ponadto organ wskazał, że art. 1 ust. 3 pkt 6 ustawy specjalnej przewiduje jako element przedmiotu regulacji tej ustawy niektóre uprawnienia obywateli polskich i obywateli Ukrainy będących studentami, nauczycielami akademickimi lub pracownikami naukowymi wjeżdżającymi z terytorium Ukrainy. Co prawda, regulacje art. 100c i art. 100d nie zostały ujęte jako odrębny punkt w ust. 3 w art. 1 ustawy specjalnej, ale z powyższego wywodu wynika czytelny wniosek, że zakres podmiotowy przepisów tej ustawy nie może być każdorazowo dekodowany tylko przez pryzmat art. 1 ust. 1 tej ustawy ani przez pryzmat jej tytułu odwołującego się wyłącznie do obywateli Ukrainy. Ponadto, należy wskazać, że o ile umiejscowienie przepisów art. 100c i art. 100d ww. ustawy nie okazało się zabiegiem zbyt fortunnym w kontekście poglądów wyrażanych w późniejszym orzecznictwie sądowym (aczkolwiek jedynym dostępnym w danych okolicznościach), o tyle nie można zapominać o tym, że ustanowienie podstawy prawnej dla "spoczywania" terminów dla załatwiania spraw administracyjnych cudzoziemców przez wojewodów uzasadnione było od początku kolejnymi wzrostami liczby wniosków o udzielenie zezwoleń pobytowych, stanowiącymi skutki pośrednie agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w dniu 24 lutego 2022 r. oraz masowego napływu cudzoziemców, głównie obywateli Ukrainy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Powyżej zaprezentowane przez stanowisko uznaje również Naczelny Sąd Administracyjny, który w dniu 13 lutego 2024 r. stwierdził, że " Przepisy art. 100c i art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa stanowią rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną w Ukrainie, o których mowa w art, 2 ust 1 tej ustawy". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Skarga została w części uwzględniona, ponieważ organ w sposób niezasadny uznał, że w sprawie znajduje zastosowanie przepisy ustawy o cudzoziemcach znowelizowanej ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy, a przedłużające terminy załatwienia sprawy. Niemniej jednak, z uwagi na fakt, że organ faktycznie otrzymał akta sprawy dopiero 29 września 2025 r., i kierując się poprzednio akceptowaną przez sądy administracyjne, wykładnią przepisów ustawy o cudzoziemcach – Sąd uznał, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreśla, że w poprzedzającym niniejszą sprawę – postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Wojewodą Śląskim orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który w wyroku z 8 stycznia 2026 r. I SAB/Gl 151/25 stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa. Orzekającemu w niniejszej sprawie składowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie treść orzeczenia (nieprawomocnego na skutek złożenia skargi kasacyjnej) znana jest z urzędu. Okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają jednak nieco odmienne rozstrzygnięcie, o czym poniżej. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 61 § 3 k.p.a. datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zdaniem Sądu, w tej konkretnej sprawie, skoro skarżący złożył 7 lutego 2025 r. wniosek o przekazanie sprawy do Wojewody Małopolskiego (doręczony organowi 11 lutego 2025 r.) to zasadniczo termin na załatwienie sprawy przez kolejny organ powinien być liczony od tej daty tj. 11 lutego 2025 r. Strona postępowania nie może bowiem ponosić odpowiedzialności za zaniechania organów administracyjnych w wypełnianiu obowiązków określonych prawem. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 65 § 2 k.p.a. podanie wniesione nawet do niewłaściwego organu, uważa się za wniesione w terminie. Niemniej nie od tej daty liczony jest termin załatwienia sprawy, lecz z dniem usunięcia braków formalnych wniosku. Z dniem usunięcia braków formalnych wniosku nie następuje bowiem wszczęcie postępowania, lecz w oparciu o art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, ma miejsce rozpoczęcie biegu szczególnego terminu do załatwienia sprawy określonego w art. 112a ust. 1 powołanej ustawy. Należy odróżnić datę wszczęcia postępowania (art. 61 § 3 k.p.a.) od daty rozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy (art. 112a ust. 2). W ocenie Sądu taki stan rzeczy nie oznacza, że w okresie od złożenia wniosku (tj. od wszczęcia postępowania – w rozpatrywanej sprawie Sąd przyjął, że był to 11 luty 2025 r.) do zaistnienia zdarzeń określonych w art. 112a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach (rozpoczęcie biegu terminu na załatwienie sprawy) organ nie musi podejmować żadnych czynności, jak choćby wezwać cudzoziemca do usunięcia braków tego wniosku (por. wyrok NSA z 27 lutego 2025 r. II OSK 2590/24). Wskazać należy, że art. 100c i 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy nie wyłączają prawa do sądu, ale wprowadzają tylko jego czasowe ograniczenie i to tylko w wąskim zakresie, tj. dotyczącym skarg na bezczynność oraz przewlekłość w sprawach dotyczących zezwoleń na pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (zob. art. 100c ust. 4 i art. 100d ust. 4 ustawy o pomocy). Ograniczenie to nie było przy tym dowolne, ale uzasadnione sytuacją kryzysową związaną z masowym napływem wysiedleńców z Ukrainy w związku z wojną rozpoczętą 24 lutego 2022 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się również, że zastrzeżenie, że powyższe oceny dotyczące dopuszczalnego, proporcjonalnego ograniczenia prawa do sądu, zostały poczynione z uwzględnieniem nadzwyczajnych okoliczności aktualnych na dzień oceny bezczynności lub przewlekłości dokonanej w konkretnym stanie faktycznym (por. np. wyrok NSA z 18 listopada 2024 r., II OSK 926/24 oraz wyrok NSA z 21 stycznia 2025 r., 1123/24). Tym samym, ewentualna istotna zmiana tych okoliczności może doprowadzić do odmiennej oceny spełnienia przesłanki niezbędności wprowadzenia ograniczeń przewidzianych w art. 100d specustawy ukraińskiej. Rozwiązania legislacyjne uwarunkowane nadzwyczajnymi okolicznościami mogą bowiem być uznane za proporcjonalne tylko wówczas, gdy trwają te okoliczności. Wymóg niezbędności ograniczeń stanowi, obok przesłanek przydatności i proporcjonalności sensu stricto, nieodzowny element testu proporcjonalności (zob. np. wyrok TK z 22 września 2005 r., Kp 1/05, OTK-A 2005/8/93). Konkluzja ta koresponduje również z ogólną zasadą prawa cessante ratione legis, cessat lex ipsa (gdy ustaje przyczyna, dla której wydano ustawę, traci moc sama ustawa). Mając na uwadze zakończenie procesu masowego napływu do Polski kolejnych obywateli Ukrainy w związku z wojną rosyjsko-ukraińską rozpoczętą 24 lutego 2022 r. (co potwierdzają m.in. dane statystyczne udostępnione przez Urząd do Spraw Cudzoziemców za lata 2023-2024), a także wystarczający okres ponad dwóch lat, w jakim władze publiczne winny dostosować potencjał kadrowy oraz organizacyjny służb migracyjnych celem realizacji zasady szybkości postępowania w sprawach dotyczących legalizacji pobytu cudzoziemców na terytorium Polski, w orzecznictwie uznano, że przedłużenie obowiązywania art. 100d na okres po 30 czerwca 2024 r., nie miało już uzasadnienia w konstytucyjnej, traktatowej oraz konwencyjnej przesłance konieczności ograniczenia prawa do sądu w sprawie bezczynności lub przewlekłości postępowania (zob. wyroki NSA: z 20 listopada 2025 r. II OSK 37/25, z 19 maja 2025 r., II OSK 2921/24; z 12 czerwca 2025 r., II OSK 3096/24; z 13 czerwca 2025 r., II OSK 2940/24; z 5 sierpnia 2025 r., II OSK 2719/24). Innymi słowy, przedłużenie na mocy art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 854; dalej: "nowelizacja majowa"), nastąpiło z oczywistym naruszeniem zasady proporcjonalności, a tym samym z oczywistym naruszeniem m.in. art. 45 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz art. 47 w zw. z art. 52 ust. 1 Karty Praw Podstawowych. Tym samym, oceny bezczynności albo przewlekłości w sprawach, o których mowa w art. 100d ust. 1 ustawy o pomocy, należy dokonywać z uwzględnieniem zdarzeń zaistniałych od 1 lipca 2024 r. Jak już Sąd wskazał powyżej zasadniczo organ administracyjny otrzymał żądanie przekazania sprawy do organu właściwego 11 lutego 2025 r. Od tego czasu zaczął więc biec 60-dniowy termin na załatwienie sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (art. 112a ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). Zatem organ pozostawał, nawet po otrzymaniu akt sprawy 29 września 2025 r. – już faktycznie pozostawał w bezczynności. Jednocześnie, z uwagi na fakt, że Wojewoda Małopolski z opóźnieniem otrzymał akta sprawy (co zostało potwierdzone ww. wyrokiem WSA w Gliwicach z 8 stycznia 2026 r., II SAB/Gl 151/25) bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do tej kwestii należy przypomnieć, że ustawodawca nie zdefiniował, kiedy bezczynność lub przewlekłość ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Prawo takiego zakwalifikowania bezczynności lub przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 14 lutego 2023 r. II OSK 198/22). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego. W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie do uznania go za przekroczenie rażące (por. wyroki NSA: z 18 listopada 2024 r., II OSK 718/24; z 7 listopada 2024 r., II GSK 1499/24; z 23 lutego 2023 r., II OSK 1081/22; z 21 marca 2023 r., II OSK 2342/22; z 4 stycznia 2023 r., II OSK 1870/22). W realiach rozpoznawanej sprawy istotne jest przede wszystkim to, że Wojewoda Małopolski otrzymał akta sprawy dopiero 29 września 2025 r. Sąd uznał więc, że nawet jeżeli o braki podania wezwanie zostało wystosowane dopiero 5 listopada 2025 r. (po otrzymaniu ponaglenia z 22 października 2025 r. ), to organ pozostawał w bezczynności ponieważ chociażby od 29 września 2025 r. nie dokonał oceny przesłanego mu wniosku skarżącego – czy wniosek ten zawiera braki formalne. Z tych to powodów Sąd orzekł o bezczynności organu (pkt I sentencji wyroku) na podstawie art 149 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a". Sąd uznał zarazem, że stwierdzony stan bezczynności nie miał miejsca z rażącym naruszeniem prawa, o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Za rażące naruszenie prawa zostanie bowiem uznane naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (por. np. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2019 r. II OSK 197/19,). Postawę Wojewody musiałaby cechować długotrwała i niezrozumiała bierność. Tymczasem Wojewoda pozostawał w przekonaniu, że treść przepisów polskiego prawa wprowadzała spoczywanie terminów do załatwienia spraw cudzoziemców. Wojewoda jest przy tym organem administracji publicznej i w myśl art. 6 k.p.a. zobowiązany jest do działania na podstawie i w graniach prawa. Organ respektował więc przywołane przepisy ustawy szczególnej (ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy), co wprawdzie nie uwalniało go od zarzutu pozostawania w bezczynności, jednakże powodowało, że nie można w tym zakresie przypisywać mu lekceważenia prawa w stosunku do strony skarżącej, czy też działania na jej szkodę. Sąd oddalił wnioski o wymierzenie grzywny i przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej kierując się przede wszystkim faktem, że stwierdzona bezczynność Wojewody Małopolskiego nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Zdaniem Sądu, za orzeczeniem tego typu skutków finansowych wobec organu powinna przemawiać w szczególności sytuacja, gdy stwierdzona bezczynność lub przewlekłość ma kwalifikowany charakter, tj. wystąpiła z rażącym naruszeniem prawa. Sąd winien wziąć pod uwagę możliwość zastosowania tych środków także wówczas, gdy okoliczności danej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania w kontekście ochrony praw strony. Rozważając zastosowanie środków przewidzianych w art. 149 § 2 p.p.s.a. w konkretnej sprawie, sąd administracyjny powinien uwzględnić funkcje, jakie one pełnią. W rozpoznawanej sprawie, jak już Sąd wskazywał, bezczynność Wojewody Małopolskiego wynikała przede wszystkim z bezczynności Wojewody Śląskiego – dlatego w tym zakresie wnioski skarżącego zostały oddalone. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt V sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.