III SAB/Kr 149/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Kutzner po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: odrzucić skargę. M. C. – dalej: "skarżący", wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie względnie o umorzenie postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, że w dniu 22 sierpnia 2018 r. do organu wpłynęło ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i przewlekłe prowadzenie postępowanie dotyczące odwołania od decyzji Wójta Gminy G z dnia 28 lutego 2018 r., nie podpisane przez skarżącego. Pismem z dnia 3 września 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało skarżącego do usunięcia braków formalnych ponaglenia poprzez jego podpisanie. Braki formalne nie zostały jednak uzupełnione, wobec czego organ odwoławczy pozostawił ponaglenie bez rozpatrzenia. W związku z powyższym skarga do sądu administracyjnego złożona bez wyczerpania przewidzianego ustawą środka zaskarżenia przysługującego w postepowaniu przed właściwymi organami jest niedopuszczalna. Pismem z dnia 25 października 2018 r. (data prezentaty) skarżący cofnął ww. skargę z uwagi na wydanie przez organ decyzji w dniu 31 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Dodać jeszcze należy, że w aktualnym stanie prawnym, zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a., stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Stosownie do art. 37 § 2 k.p.a.: "Ponaglenie zawiera uzasadnienie". W myśl zaś przepisu art. 37 § 3 k.p.a., ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), bądź do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Z treści cytowanych przepisów jasno wynika, że uprzednie wniesienie ponaglenia stanowi niezbędny warunek dopuszczalności złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez ten organ. Jak wynika z akt sprawy skarżący przed wniesieniem w dniu 5 września 2018 r. skargi na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego przesłał w dniu 21 sierpnia 2018 r. do organu pismo zatytułowane jako ponaglenie. Organ wskazał jednak w odpowiedzi na skargę, iż ponaglenie to było obarczone brakiem formalnym (brakiem podpisu), który mimo wezwania nie został uzupełniony i z tej też przyczyny nie mogło zostać ono rozpoznane przez organ. W ocenie Sądu powyższe oznacza, iż skarżący przed złożeniem skargi nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia, bowiem wniesione przez niego ponaglenie nie spełniało warunków formalnych, jakie nakładają na nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem nie mogło wywołać skutków procesowych polegających na otworzeniu drogi do skutecznego wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego. Zauważyć należy, iż art. 37 k.p.a. nie określa szczególnych warunków formalnych jakim powinno odpowiadać ponaglenie, z wyjątkiem zawartego w art. 37 § 2 k.p.a. obligu sporządzenia jego uzasadnienia. Stwierdzić zatem trzeba, iż w pozostałym zakresie do ponaglenia zastosowanie znajdą ogólne wymogi określone w art. 63 k.p.a. dotyczące zarówno treści jak i formy (por. A. Adamiak w "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz". 2017 r. Wydanie 15. – komentarz do art. 37 k.p.a. – opubl. w Systemie Informacji Prawnej: Legalis). Zgodnie z art. 63 § 3 k.p.a. podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu. Jeżeli podanie, w tym wypadku ponaglenie, nie spełnia warunków określonych w przepisach prawa, w tym w art. 63 k.p.a., to zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z powyższego wynika, iż brak podpisu osoby wnoszącej podanie (lub jego stosownego uwierzytelnienia), jeśli nie zostanie usunięty pomimo wezwania do usunięcia braków, uniemożliwia wywołanie skutków prawnych wniesionego podania. Innymi słowy ponaglenie bez stosownego podpisu nie jest ponagleniem w rozumieniu art. 37 k.p.a. w zw. z art. 63 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z 15 września 2000 r. o sygn. akt III SA 417/00, LEX nr 472117 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Ol 1414/16 – dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji uznać należy, iż przed wniesieniem skargi skarżący nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia – nie wniósł skutecznie ponaglenia. Wyjaśnić należy, że w tych okolicznościach cofnięcie skargi nie stanowi przesłanki umorzenia postępowania w sprawie sądowej kontroli legalności z art. 161 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Cofnięciu podlega, bowiem skarga skutecznie wniesiona do sądu, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącemu drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu administracji publicznej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.