III SAB/Kr 15/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wyłączenie Sędziów Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji z siedzibą w Z postanawia: - oddalić wniosek - Pismem z dnia 3 lutego 2016r. K. J. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przeciwko Komendantowi Powiatowemu Policji w Z na bezczynność w przedmiocie "niezałatwienia zgodnie z literą prawa postępowania administracyjnego po prawomocnym i merytorycznym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sygn. akt II SA/Wa 1032/08 z dnia 14 stycznia 2009 roku." W piśmie procesowym z dnia 2 marca 2016r. skarżący złożył natomiast wniosek o wyłączenie wszystkich Sędziów Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ze względu na to, że występują, jego zdaniem, co najmniej wątpliwości co do bezstronności tych sędziów i może dojść do wydania orzeczenia na korzyść skarżonego organu w pierwszej instancji. Skarżący podniósł, że w jego sprawie wielokrotnie orzekali już Sędziowie Wydziału III tut. Sądu i mimo jednolitego orzecznictwa Naczelnika Sądu Administracyjnego uznającego prawo podmiotowe do "równoważnika" pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za konstytutywne, Sędziowie prezentują wykładnię odmienną. Nadto stwierdził, że Sędziowie Wydziału III tut. Sądu wielokrotnie zaniechali zgromadzenia pełnej dokumentacji związanej z jego sprawą. Skarżący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w którym stwierdzono, według niego, że nie można go pozbawić świadczeń "równoważnika", bowiem działanie to jest bezprawne w całości. W końcowej części wniosku skarżący wyraził wątpliwość, czy sędziowie orzekać będą bezstronnie, czy też dalej utrzymywać będą własną i odrębną od innych sądów, a w szczególności NSA wykładnię prawa. Sędziowie Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oświadczyli - we wspólnym oświadczeniu - że w sprawie z wniosku skarżącego K. J. złożonego w sprawie o sygn. akt III SAB/Kr 15/16 nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie ich od rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Powody wyłączenia trwają także po ustaniu uzasadniającego je małżeństwa, przysposobienia, opieki lub kurateli (§ 2). Sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). W myśl art. 19 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego od udziału w sprawie na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przepis art. 20 p.p.s.a. nakłada na wnioskodawcę konieczność uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia. W oparciu o powyższe, należy podkreślić, że o ile ustawodawca wskazał przesłanki wyłączenia sędziego z urzędu w sposób konkretny i wyczerpujący, o tyle przesłanka wyłączenia sędziego na wniosek strony została przez niego opisane w ten sposób, że chodzi o taką okoliczność, która mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. W konsekwencji zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 155). Nadto stosownie do art. 22 §1 p.p.s.a., o wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy. Zaznaczyć przy tym należy, że nie ma prawnych przeszkód, aby o wyłączeniu wszystkich sędziów danego wydziału nie mogli decydować sędziowie innego wydziału wchodzącego w skład tego samego sądu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 161). Przy wskazaniu, że ustawodawca nie pozbawia strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości wnioskowania o wyłączenie wszystkich sędziów danego wydziału od rozpoznania sprawy - w takim przypadku, podobnie jak w przypadku wyłączenia od rozpoznania sprawy sędziego, konieczne jest przynajmniej uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę istnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie od udziału w rozpoznawaniu sprawy w stosunku do każdego z sędziów. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z treści art. 19 p.p.s.a. wynika, że chodzi o wszelkie obiektywnie zaistniałe okoliczności, dające podstawę do sformułowania uzasadnionych zastrzeżeń co do bezstronności sędziego, przy rozstrzyganiu danej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 maja 2011 r., II FSK 1224/10, Lex nr 795348; postanowienie NSA z dnia 15 listopada 2011 r., l OZ 856/11, Lex nr 1069764; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2012r, II FZ 15/12, Lex nr 1107908). Wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2014r., sygn. akt II OZ 340/14; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2008r., sygn. akt II FZ 60/08 - oba dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższa sytuacja ma miejsce w rozpatrywanym przypadku. W przedmiotowej sprawie skarżący mylnie bowiem pojmuje przesłankę wyłączenia sędziego z art. 19 p.p.s.a. opierającą się na wątpliwościach co do bezstronności sędziego, z błędnym zastosowaniem, zdaniem skarżącego, przepisów prawa materialnego i proceduralnego przez WSA w Krakowie w osobach Sędziów Wydziału III tut. Sądu. Skarżący myli zatem kwestię bezstronności sędziego - sędziów Wydziału III WSA w Krakowie ze sferą trafności orzecznictwa opierającą się tylko na przepisach prawa, która jednakże nie musi być zgodna z wolą i oczekiwaniami strony. Instytucja wyłączenia sędziego służy zapewnieniu bezstronności orzekania, a nie kontroli jego merytorycznej prawidłowości (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 201 Or., II FZ 593/10, Lex nr 742651). Wątpliwość co do bezstronności sędziego nie może być - jak to czyni skarżący - podstawą do weryfikacji merytorycznych rozstrzygnięć sądu, występującego w osobach sędziów Wydziału III. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, zwłaszcza nieobiektywnie, nie jest przesłanką do żądania wyłączenia sędziego. Strona może zwalczać wadliwe orzeczenia wydawane przez sąd za pomocą środków odwoławczych. Nie może natomiast przez składanie nieuzasadnionego wniosku o wyłączenie sędziego, wpływać na skład sądu rozpoznającego sprawę (por. postanowienie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 26 października 1995r. 1 Acz 309/95, OSA 1997, nr 9, poz. 49). Ocena pracy sędziego pod katem ewentualnych, popełnionych przez niego uchybień przepisom prawa formalnego, albo błędów w stosowaniu prawa materialnego, należy do sądu wyższej instancji w ramach kontroli instancyjnej. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie bada zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sąd orzekający (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2005, s. 156). Wobec powyższego, należy zatem stwierdzić, że nie ma podstaw faktycznych i prawnych do wyłączenia Sędziów Wydziału III WSA w Krakowie od orzekania w przedmiotowej sprawie. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a.