III SAB/Kr 16/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2018 r. wniosku Z. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie wykonania wniosku skarżącego z dnia 27 października 2016 r. postanawia oddalić wniosek Uzasadnienie: W dnu 28 czerwca 2018 r. Z. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podał, że profesjonalny pełnomocnik jest mu potrzebny do sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych innych dochodów i z tego względu nie wypełnia PIT-u, nie korzysta z żadnych zapomóg. Posiada emeryturę w kwocie 841,87 zł, ale o te pieniądze upominają się komornicy i inni wierzyciele od których pożyczał pieniądze. Dodał, że wydatki ma na średnim poziomie, zaś wydatki na skutek powodzi z 2010 r. są ogromne, a grunt i dom są zalane wodą. Środki finansowe z emerytury przeznacza na zakup leków (z uwagi na kilkukrotny pobyt w szpitalu w ostatnich miesiącach), opłaca rachunki za energie elektryczną. Jak podał skarżący nie jest podłączony do kanalizacji z racji braku środków finansowych, wodę czerpie ze studni, opału, "ma swój opał". Jako posiadany majątek skarżący podał dom o pow. 90 m2 oraz mieszkanie o pow. 12 m2, których wartości nie oszacował. Wskazał również nieruchomość rolna o pow. 0,58 ha obsiewana zbożem i obecnie zalewaną. Powtórzył, że ma bardzo duże wierzytelności w postępowaniach cywilnych. W rubryce 9 formularza wyjaśnił, że posiada jeszcze dom o pow. 110 m2 i grunt o pow. 7,27 ha , na które składa wnioski o dopłaty jako użytkownik, ale użytkowania nie wymienia się we wnioskach o prawo pomocy. W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 31 lipca 2018 r. wezwano skarżącego o wyjaśnienie w jakiej wysokości uzyskuje dopłaty na dom o pow. 110 m i grunt o pow. 7,27 ha i o wyjaśnienie jaki tytuł prawny posiada do ww. nieruchomości oraz o wyjaśnienie na ile w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. W odpowiedzi na powyższe Z. B. podał, że nie otrzymuje dopłat, grunt użytkuje, a dom jest w budowie; trudno obliczyć przychód z obsiewanego zbożem gruntu, bowiem "rośliny te są przeznaczone na użyźnianie tego gruntu w zestawieniu rocznym zniszczonego w 2010 r. powodzią". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) zwanej dalej "ppsa" rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ppsa sąd wydaje postanowienie w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu i rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do przepisu art. 246 § 1 pkt 1 ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym może zostać przyznane na wniosek strony będącej osobą fizyczną, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei z przepisu art. 245 § 2 ppsa wynika, że prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego i z tego powodu jego przyznanie następuje w wyjątkowych przypadkach, a mianowicie w sytuacji, gdy ograniczone możliwości płatnicze strony lub ich brak pozbawiają ją możności skorzystania z przysługującego jej prawa do sądu. Przeszkoda ta musi być realna, a do stwierdzenia jej zaistnienia niezbędne jest dokładne poznanie sytuacji wnioskodawcy. To na składającym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar przekonania Sądu, że znajduje się w sytuacji, która została uznana przez ustawodawcę za usprawiedliwiającą przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012 r. sygn. akt l FZ 429/12, opub. w LEX nr 1247073). Wskazać również należy, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (por. art. 255 ppsa). Z kolei fakt niedopełnienia w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skoro w niniejszej sprawie Sąd powziął wątpliwość czy dane zawarte we wniosku są wystarczające dla pełnej oceny występowania przesłanek warunkujących możliwość przyznania prawa pomocy, skorzystał z uprawnienia przewidzianego w art. 255 ppsa i wezwał wnioskodawcę do wyjaśnienia wątpliwości. Z. B. nie uczynił zadość wezwaniu, bowiem nie udzielił odpowiedzi na wszystkie postawione w nim pytania, uniemożliwiając tym samym pełną ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Wobec faktu niewykazania przez skarżącego, iż spełnia on przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, na podstawie art. 243§1 i art. 252 ppsa orzeczono jak w sentencji postanowienia.