III SAB/Kr 161/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. G. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w przedmiocie ustalenia prawa do jednorazowego odszkodowania oraz niewypłacenia zadośćuczynienia postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym dnia 8.12.2017 r. (wpływ 13.12.2017) na dwóch urzędowych formularzach "PPF" wnioskach o przyznanie prawa pomocy domagał się i zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że zamieszkuje sam. Określając swój majątek wykazał dom o powierzchni 43 m2 o wartości 100.000 zł z adnotacją "do spłacenia 72 tyś. w sprawie spadkowej" oraz mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 43,5 m2. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 720 zł z renty. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osoba niepełnosprawną a środki którymi dysponuje ledwie wystarczają mu na życie. Wymieniając zobowiązania i stałe miesięczne wydatki podał, że na utrzymanie mieszkania przeznacza 290 zł, na gaz 70 zł, na prąd 70 zł, na lekarstwa 100 zl. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 pkt. 1 lit. f) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu powszechnego obowiązku obrony. W konsekwencji zaś uznania, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (pkt. III zarz. z 21.11.2017) - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku z zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Powyższe pozostaje bez wpływu na drugie z żądań a mianowicie przyznanie pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). W sytuacji więc gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa). Oczywiście pod warunkiem, złożenia oświadczenia, którym strona wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył wymagane oświadczenie, które jest wystarczające do oceny możliwości płatniczych strony. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Podstawą jego utrzymania jest skromne świadczenie rentowe. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakimi dysponuje wystarczają z trudem na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych, co zresztą skarżący akcentuje. Okoliczność, że do skarżącego należy wykazany majątek nie zmienia tego spojrzenia. Trudno bowiem wymagać od skarżącego zbycia lub obciążenia wykazanego mieszkania albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawę egzystencji tego człowieka. Co się natomiast tyczy wykazywanego domu, to w tym zakresie daje się zauważyć pewien rodzaj nieporadności życiowej skarżącego. Po pierwsze nie można tracić z pola widzenia, że domu tego nie wykazywał w dołączonym do pisma z 2.10.2017 r. oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania. Po drugie nie można przechodzić do porządku nad poczynionymi przez skarżącego adnotacją "do spłacenia 72 tyś. w sprawie spadkowej". Po trzecie z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy tak skromnych dochodach skarżący ze swymi problemami zdrowotnymi powinien dysponować pewnym zabezpieczeniem, nawet gdy państwo deklaruje powszechny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem ich pewna część która nie jest refundowana. Biorąc to wszystko pod uwagę udzielono skarżącemu w takim zakresie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.