III SAB/Kr 165/20
PostanowienieWSA w Krakowie2021-09-28
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Hanna Knysiak-Sudyka, WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie regulacji prawnej drogi, która ma charakter cywilnoprawny, podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej w przedmiocie regulacji prawnej drogi, która ma charakter cywilnoprawny i nie mieści się w katalogu aktów lub czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego określonym w art. 3 § 2 PPSA, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrywania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych lub nie są objęte zakresem kontroli sądów administracyjnych.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza C w przedmiocie regulacji prawnej drogi. Zarzucił organowi naruszenie przepisów KPA przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy, wskazując na 8-letnie oczekiwanie na rozstrzygnięcie. Burmistrz C wniósł o odrzucenie skargi, argumentując, że w urzędzie nie toczy się żadne postępowanie administracyjne w tej sprawie, a kwestia ta ma charakter cywilnoprawny. Podkreślono, że toczy się postępowanie przed sądem powszechnym dotyczące przeniesienia własności części nieruchomości, a Burmistrz nie jest właściwy do wywłaszczenia.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 PPSA.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Burmistrza C w przedmiocie regulacji prawnej drogi postanawia: skargę odrzucić.
A. P. (dalej: "skarżący"), pismem z dnia 4 września 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Burmistrza C w przedmiocie wydania decyzji skutkującej regulacją prawną drogi o nazwie L, położonej w G Gmina C. Skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8, art. 12 § 1, art. 35 § 1 i 3, art. 36 § 1 i art. 37 § 5 k.p.a. przez przekroczenie terminów załatwienia sprawy. Skarżący wniósł o stwierdzenie przewlekłego prowadzenia postepowania lub bezczynności organu, a także o zobowiązanie organu do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że organ powinien załatwić niniejszą sprawę niezwłocznie, czyli zwyczajowo w przeciągu miesiąca od wszczęcia postępowania, a w sprawach bardziej skomplikowanych, w terminie dwóch miesięcy. Tymczasem skarżący oczekuje rozstrzygnięcia już 8 lat. Ponaglenie nie przyniosło oczekiwanych rezultatów, organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia, wobec czego skarżący twierdzi, iż organy prowadzą celowo postępowanie przewlekle lub pozostają w bezczynności.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz C wniósł o odrzucenie skargi z uwago na jej niedopuszczalność, względnie o oddalenie skargi oraz o przeprowadzenie rozprawy również pod nieobecność przedstawiciela organu.
Organ wyjaśnił, iż w Urzędzie Miejskim w C nie są i nie były prowadzone żadne postępowania administracyjne w zakresie regulacji prawnej drogi o nazwie L w G w trybie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniu z dnia 3 sierpnia 2020 r. [...], w postępowaniu zainicjowanym przez skarżącego, wskazało, że Burmistrz C nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawie dotyczącej regulacji gminnej drogi o nazwie L w G. Skarżący podniósł sprawę dotyczącą kwestii uregulowania stanu prawnego części nieruchomości o powierzchni 39 m [2], stanowiącej współwłasność A. P. i B. P. w terenie zajętej pod drogę ul. L w G. W ocenie organu kwestia ta ma jednak charakter cywilnoprawny, nie administracyjny. Obecnie pomiędzy stronami przed Sądem Rejonowym, Wydział I Cywilny, pod sygn. akt. [...] toczy się sprawa pomiędzy stronami w zakresie przeniesienia prawa własności przedmiotowej części nieruchomości, tj. o przeniesienie własności na podst. art. 231 § 1 k.c. Organ wskazał, iż na wniosek A. P. prowadzone jest postępowanie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] w zakresie wykonania utwardzenia tj. nawierzchni asfaltowej na części działki Państwa P. jako wykonanych bez wymaganego zgłoszenia. Sprawę tą prowadzi jednak inny organ administracyjny. Gmina zwróciła się o wydłużenie terminu dostarczenia dokumentów na żądanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego tj. inwentaryzacji w postaci geodezji powykonawczej nawierzchni asfaltowej drogi pod nazwą "L" w G, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością, na których zlokalizowana jest nawierzchnia asfaltowa stanowiąca drogę pod nazwą "L" w G, do dnia 31 maja 2021 roku.
Bez względu na prowadzone postępowanie sądowe i postępowanie przed organem nadzoru budowlanego Gmina występowała do właścicieli nieruchomości z propozycją załatwienia sprawy poprzez zbycie na rzecz Gminy C części działki [...] obręb G, w terenie zajętej pod ww. drogę. Gmina C zobowiązywała się pokryć koszty związane z podziałem geodezyjnym i spisaniem kontraktu notarialnego w tym koszty wieczysto-księgowe. Ostania próba uregulowania tej kwestii została podjęta w lutym bieżącego roku. Gmina C w odpowiedzi na pismo A. P. z 2 marca 2020 r. podtrzymała swoje stanowisko w sprawie regulacji stanu prawnego działki [...] obręb G, która w terenie, w części, jest zajęta pod drogę ul. L w G proponując cenę wykupu 55zł/1m2 i poniesienia kosztów związanych ze spisaniem kontraktu notarialnego, poniesienia kosztów sądowych związanych z uwidocznieniem ww. podziału geodezyjnego i obrotu w księgach wieczystych związanych ze sprzedażą przedmiotowego gruntu. Z uwagi na zbyt wysoką kwotę zaproponowaną przez A. P. w wysokości 150.000,00 zł (do wypłaty) "za bezumowne korzystanie z gruntu, za opieszałość, za zadośćuczynienie za straty moralne, za utrudnienia w dojeździe" zwrócono się o podanie nowej (niższej) kwoty. Zwrócono się również o wyjaśnienie zapisów księgi wieczystej. W księdze wieczystej [...], która jest prowadzona w Sądzie Rejonowym Wydział Ksiąg Wieczystych, ujawniona jest działka ewidencyjna [...] obręb G, a w jej dziale II własność wpisana jest na rzecz: 1/6 części na rzecz A. M. P., 5/6 części na rzecz A. M. P. i B. P., jako wspólność ustawowa majątkowa. Poproszono o udzielenie informacji, czy A. P. jest w posiadaniu dokumentów, które nie zostały ujawnione w księdze wieczystej [...], a na ich podstawie jest jedynym właścicielem. W konkluzji organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie podlega kognicji sądu administracyjnego i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Katalog aktów prawnych oraz czynności organów administracji publicznej podlegających kontroli sądów administracyjnych wskazany został w treści przepisu art. 3 § 2 p.p.s.a., a obejmuje on:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z 6 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
§ 2a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 z późn.zm.).
Zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.
Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych w powołanych przepisach. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych wyznacza katalog skarg na określone w art. 3 § 2 i § 2a p.p.s.a. działania organów administracji publicznej, a także ich bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, ale tylko w przypadkach, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a. Katalog ten rozszerzają przepisy ustaw szczególnych, które przewidują kontrolę sądu administracyjnego w sprawach nieprzewidzianych w art. 3 § 2 p.p.s.a.
O akcie lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., na który może być wniesiona skarga do sądu administracyjnego, a tym samym także o bezczynności w ich podjęciu wynikających z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy akt (czynność) podjęty jest w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, skierowany jest do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone wprost w przepisie prawa powszechnie obowiązującego.
W niniejszej sprawie skarżący A. P. złożył skarg na przewlekłe prowadzenie postępowania lub bezczynność organu Burmistrza C w przedmiocie wydania decyzji skutkującej regulacja prawną drogi o nazwie l położonej w G, gmina C. Skarżący nie sprecyzował w żaden sposób o jakie postępowanie chodzi. Jednocześnie w tej samej skardze (pkt II) skarżący wniósł skargę na bezczynność Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego.
Należy nadmienić, że skarżący jest stroną w sprawie zgodności z prawem wykonania robót budowlanych, która jest prowadzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W sprawie tej Gmina zwróciła się z wnioskiem z dnia 13 maja 2020r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydłużenie terminu dostarczenia żądanych dokumentów tj. inwentaryzacji w postaci geodezji powykonawczej nawierzchni asfaltowej drogi pod nazwą "L" w G, oceny technicznej wykonanych robót budowlanych oraz oświadczenia o posiadanym prawie dysponowania nieruchomością, na których zlokalizowana jest nawierzchnia asfaltowa stanowiąca drogę pod nazwą "L" w G, do dnia 31 maja 2021 roku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 27 maja 2020r. zgodził się na wydłużenie terminu do złożenia wyżej wymienionych dokumentów. W przedmiotowej sprawie dotyczącej zgodności z prawem wykonania robót budowlanych zostało wniesione przez skarżącego ponaglenie z dnia 28 czerwca 2020r., którego skutkiem było postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 sierpnia 2020r. uznające zażalenie skarżącego za uzasadnione. Następnie pismem z dnia 4 września 2020r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego, która została już rozstrzygnięta wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2021r. (II SAB/Kr 183/20), w którym sąd stwierdził dopuszczenie się przez organ bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania. Sąd rozstrzygający niniejsza skargę uznał, że nie odnosi się ona do sprawy zgodności z prawem wykonania robót budowlanych, która została już rozstrzygnięta.
Skarżący jest również pozwanym w sprawie przeniesienia własności części nieruchomość – działka nr [...] – w części o powierzchni 39m2. Sporna część nieruchomości została wyasfaltowana – wcześniej znajdował się tam jedynie droga utwardzona - a Gmina C chce poprzez pozytywne orzeczenie sądu powszechnego uzyskać własność fragmentu nieruchomości skarżącego. Problemem pomiędzy stronami tego sporu jest kwota należnego skarżącemu odszkodowania za grunt z tytułu przeniesienia jego własności na gminę. W ponagleniu z dnia 29 czerwca 2020r. skarżący wyraźnie domaga się podjęcia odpowiedniego rozstrzygnięcia w sprawie regulacji prawnej drogi przez Burmistrza C. Ponaglenie to zostało rozstrzygnięte przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które słusznie przyjęło, że Burmistrz C nie dopuścił się bezczynności ani przewlekłego prowadzenia postepowania, ponieważ nie jest to sprawa administracyjna. Brak jest bowiem w tym przedmiocie podstawy materialnoprawnej, która umożliwiłaby organowi wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Jest to bowiem sprawa cywilnoprawna.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela to stanowisko. Nie ma bowiem przepisu, który umożliwiałby Burmistrzowi C wydanie aktu administracyjnego, rozstrzygającego sporną kwestię. Jedynie bowiem wyrokiem sądu powszechnego w niniejszej sprawie można przenieść własność nieruchomości. Należy także nadmienić, że Burmistrz C nie jest właściwy w kwestii wywłaszczenia.
Zatem skoro zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność nie obejmuje aktu lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 lub art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., - nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.
Mając powyższe na uwadze Sąd skargę odrzucił na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło