III SAB/Kr 17/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na bezczynność Komendanta Miejskiego Policji w przedmiocie wykonania wniosku skarżącego z dnia 7 listopada 2016 r. postanawia: oddalić wniosek. Skarżący zwrócił się do po raz kolejny do tutejszego Sądu o zwolnienie go od kosztów sądowych i przyznanie mu pełnomocnika z urzędu. W złożonym urzędowym formularzu "PPF" podał, że posiada "dom ok. 90 m2, w tym mieszkanie ok. 12 m2", nieruchomość rolną o pow. 58 ha, obsiewaną zbożem – obecnie zalaną, gdyż nie usunięto skutków powodzi. Podał, że utrzymuje się z emerytury – 841,87 zł netto miesięcznie, nie ma żadnych oszczędności, przedmiotów wartościowych, papierów wartościowych i innych praw majątkowych. Podał, że "od 28 lat na kilka tysięcy pism procesowych w sądach i organach nie przyznano mu ani grosza zwrotu" a kwota emerytury wystarcza mu "na znaczki", z tym, że komornicy i wierzyciel zaczynają już "upominać się" również o jego emeryturę. Wydatki ma "jak każdy na średnim poziomie utrzymania", natomiast dom i grunt są obecnie zalane na skutek powodzi z 2010 r. i z tego też powodu ponosi "ogromne wydatki". Ponadto posiada wiele długów z tytułu pożyczek zaciąganych od osób prywatnych. Zarządzeniem z 12 czerwca 2018 r. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do wyjaśnienia: 1/ dlaczego we wcześniejszych wnioskach wykazywał tylko jeden dom o pow. 90 m2 i tylko jedną nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha? Co stało się ze wykazywanym w latach ubiegłych pozostałym majątkiem nieruchomym skarżącego, tj. nieruchomością rolną o pow. 7,27 ha i domem o pow. 110 m2? Jeśli wskazana nieruchomość rolna i dom zostały zbyte to pod jakim tytułem: darmym czy odpłatnym? Jeśli zostały sprzedane to kiedy i za jaką cenę oraz na co konkretnie skarżący przeznaczył środki pochodzące z takiej sprzedaży, skoro pieniędzy tych skarżący nie wykazuje obecnie w posiadanych zasobach ? Jeśli ww. nieruchomości zostały nieodpłatnie darowane to konkretnie komu i co skłoniło skarżącego do takiego rozporządzenia; 2/ na ile aktualnie w ujęciu rocznym skarżący szacuje przychód z obsiewanego zbożem gruntu rolnego o pow. 0,58 ha, a ile wynoszą roczne koszty uzyskania takiego przychodu? W odpowiedzi, w ww. formularzu "PPF" skarżący podał, że za każdym razem wypełnia wnioski prawidłowo i dotyczą one okoliczności aktualnych na chwilę składania wniosku "a za 100 lat na pewno będzie jeszcze inna okoliczność". Dom o pow. 110 m2 i grunt 7,27 ha "jeszcze aktualnie istnieją" i składa na nie wnioskach o dopłaty jako użytkownik czego "nie wymienia się we wnioskach o prawo pomocy". Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zważył co następuje: Nieścisłości w wyjaśnianiu sytuacji majątkowej skarżącego uniemożliwiły Sądowi rzetelną ocenę możliwości finansowych w ponoszeniu kosztów postępowania sądowego. Z tych to powodów wniosek został oddalony. Stosownie do art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - zwanej dalej p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym gdy nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zwrot "gdy osoba ta wykaże", zawarty w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Innymi słowy, to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy ciąży obowiązek należytego przedstawienia swojej sytuacji materialnej, a zatem posiadanego majątku, uzyskiwanych dochodów oraz wydatków. W sytuacji, gdy przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. To z kolei powoduje, że sąd nie może ocenić sytuacji materialnej wnioskodawcy i musi odmówić przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 13 stycznia 2015 r., II OZ 1394/14, wszystkie orzeczenia opublikowane na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że same tylko oświadczenia czy twierdzenia wnioskodawcy są w aspekcie uznania określonego faktu za uprawdopodobniony niewystarczające. Tym samym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym i dochodach. Informacje na temat możliwości płatniczych powinny być na tyle szczegółowe, aby możliwa była ocena rzeczywistej kondycji finansowej strony. Jeżeli zawarte we wniosku dane okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie dodatkowe informacje lub dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero wyczerpujący opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych pozwala sądowi w pełni określić i ocenić sytuację strony, która ubiega się o to prawo (por. postanowienie NSA z 20 stycznia 2015 r., II OZ 13/15). Niedopełnienie tego obowiązku może w konsekwencji skutkować niewykazaniem, że strona nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania (por. postanowienie NSA z 22 października 2014 r., II FZ 1294/14). Uchylając się od pełnej współpracy z sądem w wyjaśnianiu niejasności związanych z rzeczywistymi możliwościami finansowymi, wnioskodawca powinien mieć świadomość, że ponosi w ten sposób ryzyko stwierdzenia przez sąd, że nie wykazał spełniania przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 7 lutego 2014 r., I FZ 28/14 oraz z 24 lipca 2014 r., II GZ 393/14). W rozpoznawanej sprawie, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedłożonym formularzu podał, m.in., że posiada nieruchomość rolną o pow. 0,58 ha; nie wykazał natomiast nieruchomości o pow. 7,27 ha. Z kolei w wyjaśnieniach udzielonych na wezwanie Referendarza skarżący podał, że nieruchomość o pow. 7,27 ha użytkuje i składa z tego tytułu wnioski o dopłatę. Skarżący nie podał, w jakiej wysokości uzyskuje dopłaty, a jako dochód wymienił jedynie świadczenie emerytalne. Nie określił również w jakiej wysokości ponosi wydatki miesięcznie i w jakiej wielkości posiada dług z tytułu pożyczek zaciągniętych u osób prywatnych. Powyższe okoliczność uniemożliwiły Sądowi prawidłową ocenę sytuacji finansowej skarżącego, z tych też względów wniosek został oddalony na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i art. 245 § 2 p.p.s.a.