III SAB/Kr 2/13

PostanowienieWSA w Krakowie2013-05-24

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada nieruchomości i deklaruje pewne dochody, ale jednocześnie boryka się z zadłużeniem i poniosła straty w wyniku klęski żywiołowej, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Nawet jeśli skarżący posiada nieruchomości i deklaruje pewne dochody, a jego oświadczenie o stanie majątkowym zawiera nieścisłości, sąd może uwzględnić jego wniosek, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną, zadłużenie, konieczność usunięcia szkód powodziowych oraz fakt, że zbycie lub obciążenie nieruchomości stanowiłoby zagrożenie dla jego podstaw egzystencji.
Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Wskazał, że posiada dom i nieruchomość rolną, ale utrzymuje się z gruntu i pożycza pieniądze. Z akt innych spraw wynikało, że poniósł straty w wyniku powodzi, posiada zadłużenie i prowadzone są wobec niego postępowania egzekucyjne. Mimo posiadania nieruchomości, sąd uznał, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Komendanta Komisariatu Policji [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący we wniesionym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając swoje starania wskazał, że utrzymuje się z 0,58 ha gruntu i zapożycza u osób prywatnych pożyczając pieniądze od osób prywatnych na poczet spodziewanego odszkodowania. Powiada, że nie wypełnia zeznań podatkowych PIT. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy ani jedyny wniosek jaki skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym więc w oparciu o akta spraw III SA/Kr 1189/05, I SA/Kr 818/10, I SA/Kr 819/10, III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10, III SO/Kr 4/11, II SAB/Kr 61/11, III SA/Kr 607/11, III SA/Kr 1290/12 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, że w roku wystąpienia niekorzystnych zjawisk atmosferycznych (maj 2010r.) – gdy w wyniku deszczu nawalnego i powodzi uszkodzona została stodoła, stajnia, uprawy na powierzchni 6,89 ha, w budynkach woda sięgała do wys. 50 cm. i zalane zostały m.in. :piec gazowy do c.o. , piec gazowo- elektryczny, silnik do wody, dwie lodówki - skarżący na prowadzonych uprawach posiadał zdolność wygenerowania 4533,47 zł przychodu co stanowiło zaledwie 78,65% takich szacunków z lat poprzednich 2007-2009 (vide: akta sprawy III SO/Kr 4/11). Swego czasu skarżący deklarował też przed organami administracji dochód w wysokości ok. 784,30 zł miesięcznie. (vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Zadłużenie, z którym się boryka wynika z niespłaconych kredytów. Prowadzone w stosunku do niego postępowania egzekucyjne są bezskuteczne. Jest właścicielem dwóch nieruchomości: jednej o pow. 0,58 ha , drugiej o pow. 7,27 ha - w tym dwóch domów o pow. 100 m2 i 110 m2, z których jeden jest niezamieszkany(vide: sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Należy do niego 23 letni samochód o wartości złomu. W związku z powodzią otrzymał w ubiegłym roku kwotę 1500 zł, pieniądze te nie stanowiły jednak sumy wystarczającej do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości. Ostatnio zaciągnął u swojego brata pożyczkę wysokości 6.000 zł, którą już spożytkował. Na prąd przeznaczał ostatnio po 15 zł miesięcznie. Wywozu nieczystości nie opłaca bo ma swoje szambo a z gazu nie korzysta bo ma swój opał. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to - mimo specyficznej formy narracji - po uzupełnieniu informacjami znanymi z urzędu jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego i aktualnych możliwości płatniczych strony. Generalnie koresponduje ze składanymi wcześniej i w takim samym stopniu znajduje potwierdzenie w treści odpowiednich dokumentów źródłowych złożonych w innych sprawach. Wiary odmówić należało więc twierdzeniom skarżącego, że nie osiąga żadnego dochodu i posiada tylko jedną nieruchomość Przeczą temu bowiem dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10. Wszystkie te nieścisłości wynikają jednak jak już niejednokrotnie zauważano, ze specyficznego sposobu wyrażania myśli przez skarżącego i swoistej nieporadności życiowej skarżącego na którą zwraca uwagę nawet jego przeciwnik procesowy (vide: odpowiedź na skargę in fine). W związku z tym wyciąganie z nich najdalej idących konsekwencji mogłoby być w obecnej sytuacji dla skarżącego krzywdzące. To oczywiście nie oznacza, że okoliczności te należy pomijać. Jak we wszystkim należy jednak zachować odpowiednią relację proporcjonalności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen towarów i usług szacunkowo liczony przychód skarżącego wystarcza na opędzenie podstawowych potrzeb. Potwierdzeniem z kolei niskiego poziomu stopy życiowej skarżącego i jego trudnej sytuacji materialnej jest i wysokość rachunków jakie płaci za prąd i fakt umorzenia mu zaległości z tytułu niezapłaconego podatku za lata 2009-2010. Problemu nie rozwiązuje ewentualne zbycie 23 letniego samochodu, gdyż pojazd ten ma wartość złomu. Natomiast sprzedaż lub obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których się utrzymuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Uwzględniając to wszystko uzasadnione jest więc wnioskowanie, że przy posiadanym zadłużeniu, prowadzonych windykacjach oraz konieczności usunięcia szkód powodziowych skarżący nie bardzo jest w stanie ponieść koszty sadowe i koszty wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Problemu nie rozwiązuje ewentualne zbycie 23 letniego samochodu, gdyż pojazd ten ma wartość złomu. Natomiast sprzedaż lub obciążenie nieruchomości gdzie skarżący mieszka, na których gospodarzy i z których się utrzymuje w celu zdobycia środków na koszty postępowania godziłaby w podstawę egzystencji tego człowieka. Mając to wszystko na uwadze udzielono więc skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło