III SAB/Kr 20/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący – Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na przewlekłość postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanawia: odrzucić skargę Skarżący M. B. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę o stwierdzenie przewlekłości postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2024.935) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej na akt lub czynność objętą zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a. Stosownie zaś do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. sąd rozpoznaje skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4a tego przepisu, tj. gdy bezczynność lub przewlekłość dotyczy niewydania w ogóle lub niewydania w terminie: decyzji administracyjnych (pkt 1), postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty (pkt 2), postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanych w indywidualnych sprawach (4a). W niniejszej sprawie skarżący zarzucił Dyrektorowi Oddziału ZUS w Krakowie przewlekłość prowadzonego przez ten organ postępowania egzekucyjnego. Akta sprawy wskazują, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed 30 lipca 2020 r. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że przewlekłość postępowania egzekucyjnego nie może być kwestionowana na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., bowiem przepis ten nie przewiduje możliwości wniesienia bezpośredniej skargi w tej sprawie. Jest to spójne z regulacjami ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2023.2505) dalej "u.p.e.a.", która zawiera odrębne, typowe dla postępowania egzekucyjnego rozwiązania w tym zakresie. Z przepisu art. 54 u.p.e.a. (w brzmieniu sprzed wejścia w życie, tj. sprzed 30 lipca 2020 r., nowelizacji u.p.e.a. dokonanej ustawą z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2019.2070 – art. 13 ust. 1 tej ustawy: "Do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe"), zobowiązanemu przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (§ 1), postanowienie w tej sprawie wydaje organ egzekucyjny; na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie (§ 5). W konsekwencji aby zakwestionować przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarżący powinien złożyć skargę w tej sprawie do organu egzekucyjnego. Organ tę skargę rozpatrzy i wyda postanowienie. W razie nieuwzględnienia skargi przez organ egzekucyjny, wyda on postanowienie o oddaleniu skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, na które skarżący będzie mógł wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia. Dopiero gdy i ten organ wyda postanowienie niekorzystne dla skarżącego, będzie przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Nie będzie to jednak skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, ale skarga na postanowienie organu wyższego stopnia w przedmiocie oddalenia skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Skarga do sądu administracyjnego przysługuje w takim przypadku na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. (skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które przysługuje zażalenie). Powyższe oznacza, że skarga do sądu administracyjnego na przewlekłość postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalna. Z tych względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia.