III SAB/Kr 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2012 r. wniosku K. J. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 lipca 2012 r. sygn. akt III SAB/Kr 21/12 odrzucającego skargę K. J. na przewlekłość postępowania Komendanta Powiatowego Policji postanawia przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. sygn. akt III SAB/Kr 21/12 odrzucił skargę K. J. na przewlekłość postępowania Komendanta Powiatowego Policji. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 17 sierpnia 2012r. Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2012 r. sygn. akt III SAB/Kr 21/12 Referendarz Sądowy przyznał skarżącemu K. J. prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego wyznaczanego przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych. Pismem z dnia 08 października 2012 r. Dziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczył radcę prawnego I. Z. jako pełnomocnika z urzędu dla skarżącego. Pełnomocnik ten pismem z dnia 2 listopada 2012 r. poinformował skarżącego oraz Sąd o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego na wstępie postanowienia Sądu odrzucającego skargę K. J. K. J. wniósł wobec tego pismem z dnia 05 listopada 2012 r. do Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych o wyznaczenie mu nowego pełnomocnika w miejsce radcy prawnego I. Z. ze względów, jak określił, niezasadnej odmowy sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Pismem z dnia 8 listopada 2012 r. nr [...] kolejnym pełnomocnikiem K. J. z urzędu została wyznaczona radca prawny J. L., która w dniu 15 listopada 2012 r. nadała do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od opisanego na wstępie postanowienia Sądu a także, zaznaczając, że czyni to ze względu na wyraźny wniosek K. J. i na podstawie art. 28 ust. 7 załącznika do uchwały nr 8/VIII/2010 z dnia 28 grudnia 2010 r. Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych (Kodeks Etyki Radcy Prawnego) - skargę kasacyjną od w.w postanowienia Sądu wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, wskazała na brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ze względu na odległy termin ustanowienia jej pełnomocnikiem z urzędu w stosunku do daty postanowienia Referendarza Sądowego o wyznaczeniu skarżącemu pełnomocnika z urzędu i daty doręczenia skarżącemu postanowienia Sądu odrzucającego skargę na przewlekłość postępowania Komendanta Wojewódzkiego Policji. Dodała w treści wniosku, że z aktami sprawy zapoznała się w dniu 09 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skutki prawne niezachowania terminu oraz podstawy prawne jego przywrócenia reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270, zwana dalej p.p.s.a.), a w szczególności art. 85 - 89 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 85 cyt. ustawy czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w art. 87 p.p.s.a. ustawodawca określił jakie wymogi muszą zostać spełnione by sąd mógł uwzględnić taki wniosek: – pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.), – w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.), – równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Odnosi się ta regulacja również do działań pełnomocnika. Przesłanki te mają charakter formalny, których spełnienie warunkuje w ogóle rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie warunki formalne wniosku zostały spełnione, przy czym należy wziąć pod uwagę specyfikę postępowania sądowoadministracyjnego związanego z ustanowieniem dla strony pełnomocnika profesjonalnego z urzędu po wydaniu wyroku. Generalnie, wniosek taki, złożony po wydaniu wyroku nie wpływa na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, ale może być jedną z podstaw wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Sąd podziela przy tym pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.03.2008r. II FZ 105/07, że nie jest prawidłowa taka praktyka, kiedy osobie przyznaje się pomoc prawną w postaci profesjonalnego pełnomocnika, a następnie uniemożliwia się jej skorzystanie z tej pomocy. Wracając do warunków formalnych wniosku – termin 7 - dniowy na wniesienie wniosku od ustania przyczyny uchybienia należy odnieść do działań pełnomocnika. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez Sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej. Aktualnym pozostaje na tym gruncie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14.05.2009r. sygn. akt II FZ 125/09, który uwzględnia okoliczność, która zaszła w niniejszej sprawie a mianowicie to, że ustanowiony w trybie art. 244 p.p.s.a pełnomocnik wnosi już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Sąd uznał, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym doradca podatkowy (adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skarg kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Pogląd ten gwarantuje równość w sytuacji wyznaczania pełnomocnika z wyboru jak i z urzędu oraz czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia. Rzeczywista możliwość wniesienia skargi kasacyjnej powstała zatem w niniejszej sprawie w dniu, w którym wyznaczony na pełnomocnika skarżącego radca prawny J. L. zapoznała się z aktami sprawy to jest w dniu 9 listopada 2012r. Wniesienie wniosku o przywrócenie terminu w dniu 15 listopada 2012r. oznacza że ustawowy termin został zachowany. Załączenie z kolei do wniosku skargi kasacyjnej spełnia warunek art. 87 § 4 p.p.s.a. Przechodząc do kwestii braku winy – jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, zauważyć należy, że polega ona na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. postanowienie NSA z dnia 21 lutego 2005 r. sygn. Fz 713/04). Wskazuje się przy tym, że przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. W niedochowaniu terminu nie można upatrywać winy skarżącej, gdyż pozostawała w usprawiedliwionym oczekiwaniu co do skuteczności czynności podejmowanych przez przyznanego mu – w ramach pomocy prawnej – z urzędu pełnomocnika. Co do pełnomocnika – w ocenie Sądu podjął on czynności procesowe, skutecznie i bez zbędnej zwłoki, biorąc pod uwagę, że skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona w ciągu sześciu dni od zapoznania się z aktami sprawy, wobec czego nie można w jego działaniu upatrywać winy w znaczeniu przyjętym przez art. 86 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 86 § 3 p.p.s.a przywrócił K. J. termin do wniesienia skargi kasacyjnej.