III SAB/Kr 24/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) NSA Grażyna Danielec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. T. na bezczynność Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu I. zobowiązuje Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 18 maja 2010 r. w przedmiocie udostępnienia mu do wglądu żądanych akt administracyjnych w terminie jednego miesiąca od daty uprawomocnienia się wyroku, II. zasądza od Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu na rzecz skarżącego P. T. kwotę 100,00 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia 18 maja 2010 roku skarżący P. T. zwrócił się do Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu o udostępnienie mu do wglądu całości dokumentacji dotyczących jego studiów doktoranckich oraz jego przewodu doktorskiego na tym wydziale, w trybie art. 73 i 74 k.p.a. W dniu 3 września 2010 roku skarżący wniósł skargę do Rektora Uniwersytetu na bezczynność Dziekana Wydziału [...] w sprawie niewydania decyzji ani też nie przedstawienia żadnej informacji w sprawie udostępnienia mu dokumentacji jego studiów doktoranckich i przewodu doktorskiego. Pismem z dnia 22 września 2010 roku, Pełnomocnik Rektora Uniwersytetu ds. Dydaktyki w [...] poinformował skarżącego, że z uwagi na fakt, że w chwili obecnej nie toczy się żadne postępowanie, którego stroną byłby skarżący, nie jest możliwe udostępnienie akt takiego postępowania, jak również wydania postanowienia o odmowie ich udostępnienia. Wskazane przez skarżącego postępowania na Wydziale [...] zostały zakończone w dniu 28 lutego 2005 roku (studia doktoranckie) oraz w dniu 27 czerwca 2008 roku (przewód doktorski). W dniu 5 grudnia 2010 roku skarżący skierował kolejne pismo do Rektora Uniwersytetu, w którym domagał się usunięcia naruszenia prawa przez Rektora w postaci niewydania na jego wniosek żądanej dokumentacji. Pismem z dnia 17 stycznia 2011 roku Pełnomocnik Rektora ds. Dydaktyki w [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i dodatkowo poinformował skarżącego, że z aktami obu zakończonych postępowań skarżący może zapoznać się w Archiwum Uniwersytetu Oddział Akt [...] przy ul. [...] w K. W dniu 1 lutego 2010r roku P. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Dziekana Wydziału [...] Uniwersytetu przedmiocie nie udostępnienia mu do wglądu całości dokumentacji dotyczącej jego studiów doktoranckich i przewodu doktorskiego. W odpowiedzi na skargę Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu wniósł o oddalenie skargi, podnosząc argumenty, uprzednio powołane w pismach Pełnomocnika Rektora ds. Dydaktyki w [...]. W szczególności stwierdził, że postępowania dotyczące studiów doktoranckich oraz przewodu doktorskiego zostały zakończone w 2005 i 2008 roku, a skarżący został poinformowany, że z aktami obu postępowań może zapoznać się w Archiwum Uniwersytetu Oddział Akt [...] przy ul. [...] w K. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej jako p.p.s.a.) określają art. 3 § 2 pkt 1 - 4a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Punkt 8 § 2 artykułu 3 p.p.s.a. wymienia m.in. skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4. Skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi, bowiem jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. W myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas gdy organ w ustalonym terminie nie podjął określonych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, albo mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Zatem w przypadku skarg na bezczynność innych organów strona jest zobowiązana jedynie wyczerpać tryb przewidziany w art. 37 § 1 k.p.a., natomiast nie jest związana żadnymi terminami do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Stan bezczynności, jako stan naruszenia prawa, trwa tak długo, jak długo organ nie załatwi sprawy lub nie podejmie innej czynności prawem przewidzianej, umożliwiającej kontynuowanie postępowania administracyjnego (vide: m.in. P. Brzozowski, Glosa do postanowienia WSA w Olsztynie z dnia 18 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SAB/Ol 68/10, (w:) LEX/el.2010). W rozpoznawanej sprawie ponieważ skarżący pismem z dnia 3 września 2010 roku wniósł skargę do Rektora na bezczynność organu tj. Dziekana Wydziału [...] polegającej na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 18 maja 2010 roku o wgląd do całości dokumentacji dotyczącej jego studiów doktoranckich i przewodu doktorskiego, należy uznać, że tym samym wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. Przypomnieć tylko należy, ze zgodnie z dyspozycją art. 35 § 1 – 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później ni z w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do treści art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podkreślić także należy, że w myśl art. 73 k.p.a. organ administracji publicznej jest zobowiązany udostępnić stronie przeglądanie akt sprawy w każdym stadium postępowania, a więc także po jego zakończeniu, jeżeli dalej dysponuje tymi aktami. Zdaniem Sądu skarga w przedmiocie bezczynności jest zasadna, gdyż organ I instancji w ustawowym terminie nie rozpoznał wniosku skarżącego o udostępnienie akt sprawy. W szczególności nie udostępnił przedmiotowych akt, ani też nie wydał postanowienia o odmowie udostępnienia akt. Ponieważ art. 73 § 1 k.p.a. (w brzmieniu obowiązującym do 11 kwietnia 2011 roku) stanowił, że w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów, zatem strona mogła realizować prawa przysługujące jej z powołanego przepisu także po zakończeniu przedmiotach postępowań. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd nie wypowiada się i nie zajmuje stanowiska merytorycznego w sprawie zasadności wniosku skarżącego. Sąd stwierdza jedynie, że wniosek skarżącego o udostępnienie mu do wglądu całości dokumentacji dotyczących jego studiów doktoranckich oraz jego przewodu doktorskiego na tym Wydziale, należy rozstrzygnąć w trybie art. 73 i 74 k.p.a., mając na uwadze, że odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy następuje w myśl art. 74 § 2 k.p.a. następuje w drodze postanowienia. Reasumując należy stwierdzić, że rozpoznając wniosek skarżącego o udostępnienie do wglądu całości dokumentacji dotyczących jego studiów doktoranckich oraz jego przewodu doktorskiego na tym wydziale, organ I instancji winien albo udostępnić skarżącemu akta, albo jeśli uzna, że nie jest do tego właściwy (bo akta znajdują się w archiwum), zgodnie z treścią art. 74 kpa wydać postanowienie o odmowie udostępnienia skarżącemu przeglądania akt sprawy. Na postanowienie to skarżącemu przysługuje zażalenie do organu wyższej instancji. Wobec powyższego, zgodnie z art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę na bezczynność organu w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a zobowiązuje organ do rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego wniosku w określonym terminie.