III SAB/Kr 24/12

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. J. na przewlekłość postępowania Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie zwrotu odznaki indywidualnej funkcjonariusza policji postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata oświadczając, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz małoletnimi córką i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiadają nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Podał, że na miesięczne dochody gospodarstwa domowego składa się jego emerytura policyjna oraz wynagrodzenie żony co w sumie daje 3290 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że wykazane dochody są jedynymi czteroosobowego gospodarstwa domowego. Twierdzi, że są one w całości pochłaniane przez bieżące wydatki, wśród których podstawową pozycję tworzą opłaty za energię elektryczną, wydatki na zakup żywności, opłaty za przedszkole, wydatki szkolne oraz spłata zaciągniętych kredytów przeznaczonych na leczenie i niezbędne wydatki remontowe. Nie posiada oszczędności i również nie był w stanie przygotować się na opłaty związane z wniesieniem skargi i obowiązkiem przymusy adwokackiego. Z uwagi na liczne schorzenia pozostaje w stałym leczeniu. Podobnie dzieci skarżącego pozostają w stałym leczeniu alergologicznym. Miesięczne koszty leczenia, opłat telekomunikacyjnych oraz spłaty pożyczek i kredytów wycenił na ok. 1200 zł. Zaś miesięczne koszty utrzymania lokalu, dostawy energii, gazu, wody wycenił na ok. 600 zł. Podniósł, że lokal gdzie skarżący zamieszkuje z rodziną na zasadzie użyczenia znajduje się w budynku stanowiącym własność teściów. Do wniosku dołączył kopię umowy kredytu gotówkowego zaciągniętego w maju bieżącego roku na kwotę 31500 zł z przeznaczeniem częściowo na spłatę innych kredytów oraz cele konsumpcyjne, przelewów otrzymywanego świadczenia emerytalnego w kwocie 2184,22 zł oraz wynagrodzenia żony w kwocie 1106,18 zł, spłacanych po 320 zł rat pożyczki remontowej żony, opłaty 161,40 zł za przedszkole. Z uwagi na fakt, że nie jest to pierwszy wniosek skarżącego więc opierając się na wyjaśnieniach i treści dokumentów źródłowych jakie skarżący złożył w sprawie prowadzonej do sygn. III SA/Kr 106/10 okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż kwestia kosztów utrzymania pomieszczeń zajmowanych przez skarżącego i jego rodzinę w domu teściów wygląda w ten sposób, że współpłacą oni należności po połowie. Budynek nie posiada bowiem rozdzielności liczników energii. W takim samym zakresie ponoszą niezbędne koszty: inwestycyjne, bieżącej konserwacji oraz remontów. Ostatnio koszt wywozu śmieci to było 30,72 zł, dostawy wody 138,65 zł, gazu 161,32 zł, energii elektrycznej 256,33 zł. Koszt ogrzania domu skarżący wycenił na kwotę nie mniejszą aniżeli 3000 zł rocznie co przy jego udziale daje w przeliczeniu na miesiąc ok. 160 zł. Na leki nie posiada rachunków bo nigdy ich nie zbierał. Skarżący korzysta z salda debetowego w wysokości 2500 zł i okresowo z pożyczek od rodziców. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. d) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest przewlekłość postępowania Komendanta Powiatowego Policji przy zwrocie odznaki indywidualnej funkcjonariusza policji a w postępowaniu sądowoadministracyjnym skargę opatrzono m.in. symbolem "6192" (vide: zarządzenie z 20.04.12 r.) opisywanym przez załącznik nr 1 do zarządzenia Prezesa NSA z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych jako sprawa dotycząca stosunków pracy i stosunków służbowych Funkcjonariuszy Policji. Skarżący korzysta więc z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co zgodnie z art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków. Uwzględniając te okoliczności przyjąć należy, że wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Skarżący korzysta bowiem w ramach art. 239 pkt. 1 lit. d) ppsa z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co – jeszcze raz wymaga podkreślenia - w myśl art. 241 ppsa oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych czyli wpisów i opłat kancelaryjnych (art. 212 §1 ppsa) jak i ponoszenia wydatków (vide: art. 213 ppsa). Sytuacja taka siłą rzeczy wymusza konieczność umorzenia postępowania o zwolnienie od kosztów sądowych i z tych względów orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 161 §1 pkt. 3 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Bezprzedmiotowość wniosku o zwolnienie od kosztów pozostaje bez wpływu na drugie z żądań skarżącego a mianowicie ustanowienie adwokata. Zgodnie bowiem z aktualnymi poglądami doktryny sąd nie jest związany żądaniem strony zawartym we wniosku o przyznanie pomocy byleby tylko nie wyszedł ponad żądanie strony (por. komentarz J.P Tarno do art. 246 w : Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004). Logiczną konsekwencją przedstawionego stanu rzecz jest więc, że w sytuacji gdy strona domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, sąd może przyznać jej to prawo w zakresie częściowym obejmującym tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 §3 in fine ppsa) o ile wykaże, że nie jest wstanie ponieść opłat za jego czynności w postępowaniu przed sądami administracyjnymi bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa). Skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa wskazując na swój stan rodzinny, majątek, wysokość i źródło dochodów. Do wniosku dołączył kopię umowy kredytu gotówkowego na spłatę innych kredytów oraz cele konsumpcyjne, przelewów otrzymywanego świadczenia emerytalnego oraz wynagrodzenia żony, części spłacanych rat, opłaty za przedszkole. W oparciu o te wyjaśnienia, dokumenty a także okoliczności znane na zasadzie notorii urzędowej sytuacja skarżącego przedstawia się w ten sposób, że miesięczny dochód jego gospodarstwa domowego należy szacować faktycznie na ok. 3290zł. Po odjęciu wskazywanych obciążeń sięgających kwoty ok. 1800 zł czteroosobowemu gospodarstwu domowemu skarżącego pozostaje więc do rozporządzenia kwota około 1490 zł.. Środki na takim poziomie nie specjalnie pozwalają czynić większych oszczędności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że przy obecnych cenach towarów oraz usług wystarczają one na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego czteroosobowej rodziny. Mając to na uwadze i przewidując minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Z tych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.