III SAB/Kr 24/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi L. K. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wniosku o rozgraniczenie I. zobowiązuje Wójta Gminy do załatwienia wniosku L. K. z dnia 12 lipca 2012 r. o rozgraniczenie nieruchomości w terminie dwóch miesięcy od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego R. B. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w K kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. L. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wójta Gminy, zarzucając, że organ ten nie rozpatruje jego wniosku z dnia 12 lipca 2012 r. o rozgraniczenie nieruchomości. Skarżący domagał się wyznaczenia Wójtowi Gminy terminu dla załatwienia tej sprawy oraz zwolnienia od kosztów postępowania w całości i ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu skargi wskazano, że wnioskiem z dnia 12 lipca 2012 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o rozgraniczenie działki nr [...] usytuowanej w S z sąsiednią działką nr [...]. Skarżący podkreślił, że do wniosku załączono pismo z sądu, mapę gruntów pomierzonych przez geodetę, kopię szkicu podstawowego gruntów, mapę ewidencyjną gruntów, wyrys z mapy ewidencyjnej, pełnomocnictwo oraz odpis księgi wieczystej. Następnie pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r. Wójt wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez przedstawienie aktualnego tytułu własności dla rozgraniczanych działek, aktualnego wypisu z rejestrów gruntu dla rozgraniczanych działek oraz pisemnego oświadczenia uprawnionego geodety, że podejmie się wykonania czynności technicznej rozgraniczenia. W odpowiedzi pismem z dnia 14 sierpnia 2012 r. L. K. zwrócił się o wskazanie podstawy prawnej wezwania z dnia 6 sierpnia 2012 r. i przesłał organowi odpis aktualny księgi wieczystej dla nieruchomości nr działki ew. [...] oraz kopie aktualnej mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjno - kartograficznego. W odpowiedzi Wójt pismem z dnia 28 sierpnia 2012 r. podtrzymał swoje stanowisko i jako podstawę prawną wskazał § 3 i 4 rozporządzenia MSWiA z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości. Zdaniem skarżącego rozporządzenie to nie stanowi, że dokumenty ma przedstawić strona postępowania, zaś w świetle art. 7 i 77 kpa oraz praktyki dokumenty te gromadzi organ w ramach postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego też skarżący w dniu 3 września 2012 r. złożył zażalenie do SKO na przewlekłe prowadzenie sprawy przez Wójta Gminy, lecz Kolegium postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. W ocenie skarżącego Kolegium oparło się na błędnie ustalanym stanie faktycznym ustalonym jedynie na podstawie wyjaśnień organu. Skarżący wskazał też, że pismem z dnia 3 stycznia 2013 r. wezwał Wójta do usunięcia stanu niezgodności z prawem polegającego na nierozpatrzeniu wniosku z 12 lipca 2012 r., lecz Wójt odmówił i nadal nie rozpatrzył tego wniosku, a więc, zdaniem skarżącego, pozostaje w bezczynności. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej oddalenie, twierdząc, że nie można mu przypisać bezczynności. Organ wyjaśnił, że wniosek z dnia 23 lipca 2012 r. zawierał braki formalne i dlatego w dniu 6 sierpnia 2012 r. wezwano skarżącego do przedłożenia niezbędnych dokumentów. Ponadto Wójt podkreślił, że SKO uznało zażalenie L. K. na przewlekłe prowadzenie sprawy o rozgraniczenie za nieuzasadnione. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych i ustanowił dla niego radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa", sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W przypadku skargi na bezczynność przedmiotem kontroli ze strony sądu administracyjnego jest to, czy organy administracji nie naruszają prawa poprzez niepodejmowanie czynności, do których prawo ich zobowiązuje. Przepis art. 52 § 1 ppsa, stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Jeżeli skarga dotyczy, tak jak w niniejszej sprawie, bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie przewidzianym w art. 37 kpa. Za akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że L. K. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie, w którym zakwestionował działania Wójta Gminy dotyczące rozpatrzenia jego wniosku o rozgraniczenie działki nr [...] usytuowanej w S z sąsiednią działką nr [...]. Skarżący domagał się wyznaczenia Wójtowi terminu do załatwienia sprawy, lecz SKO postanowieniem z dnia 10 grudnia 2012 r. uznało zażalenie za nieuzasadnione. Opisane okoliczności wskazują, że skarżący przed wniesieniem do WSA w Krakowie skargi na bezczynność Wójta Gminy wyczerpał przysługujące mu środki zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 ppsa. Dlatego też skarga na bezczynność mogła zostać merytorycznie rozpoznana. W ocenie Sądu skarga L. K. na bezczynność Wójta Gminy jest uzasadniona. Podstawowa regulacja kwestii rozgraniczania nieruchomości została zawarta w rozdziale VI ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.). Art. 30 ust. 1 tej ustawy stanowi, że wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Natomiast art. 32 ust. 6 uprawnia ministra właściwego do spraw administracji publicznej, by ten w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw rozwoju wsi, określił, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady rozgraniczania nieruchomości, określając w szczególności rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości, mając na względzie dążenie do ugodowego rozstrzygnięcia sporu oraz poszanowanie prawa własności nieruchomości uczestników postępowania. Przepis art. 32 ust. 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowił podstawę do wydania przez Ministrów Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej rozporządzenia z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczania nieruchomości (Dz. U. nr 45, poz. 453), które to rozporządzenie określa rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic oraz sposób i tryb wykonywania przez geodetę czynności ustalania przebiegu granic i sporządzania dokumentacji przy rozgraniczaniu nieruchomości (§ 1). Skarżący domagał się od Wójta Gminy przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, a więc jego wniosek z dnia 12 lipca 2012 r. był podaniem w rozumieniu art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych. W podaniu skarżący wskazał swoje nazwisko, adres i określił, czego domaga się od organu, a więc spełniało podstawowe wymogi określone w art. 63 § 2 kpa. Przepis ten wskazuje także na "inne wymagania ustalone w przepisach szczególnych", zaś art. 64 § 2 kpa stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W tym miejscu przywołać trzeba stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 3 sierpnia 2012 r. sygn. akt II OSK 826/11, że "wezwanie wystosowane w trybie art. 64 § 2 kpa powinno służyć wyłącznie usunięciu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych przepisów i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego wniosku oraz jego załączników" (orzeczenie dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy zatem stwierdzić, że wniosek, w którym strona domaga się przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, powinien spełniać najpierw wymogi z art. 63 § 2 kpa (wskazanie wnioskodawcy, jego adresu oraz sprecyzowanie żądania). Natomiast dodatkowych wymagań w stosunku do wniosku o rozgraniczenie należy poszukiwać w Prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz powołanym wyżej rozporządzeniu w sprawie rozgraniczania nieruchomości. Art. 31 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Zatem wyznaczenie i odpowiednie umocowanie geodety przeprowadzającego czynności w postępowaniu rozgraniczeniowym jest kompetencją organu administracji. Dlatego Wójt Gminy bezpodstawnie wezwał skarżącego do przedstawienia pisemnego oświadczenia uprawnionego geodety o podjęciu się wykonania czynności technicznych rozgraniczenia. Tym bardziej bezpodstawne było obwarowanie takiego wezwania rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto, w ocenie Sądu, brak było podstaw do żądania do skarżącego pod rygorem pozostawienia wniosku o rozgraniczenie bez rozpoznania wypisów z ksiąg wieczystych oraz aktualnych wypisów z rejestru gruntów dla rozgraniczanych działek. W rozdziale 6 Prawa geodezyjnego i kartograficznego brak jest takich wymogów wobec wniosku o rozgraniczenie. Natomiast przepisy rozporządzenia w sprawie rozgraniczania nieruchomości (rozdział 2) wymieniają rodzaje dokumentów stanowiących podstawę ustalania przebiegu granic, zaś § 8 pkt 2 rozporządzenia stanowi, że geodeta w toku prac przygotowawczych przeprowadza analizę informacji zawartych w dokumentach uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz znajdujących się w księgach wieczystych. Powołany przepis nakazuje geodecie przeanalizowanie również dokumentów uzyskanych od strony, lecz rozporządzenie w sprawie rozgraniczania nieruchomości nie uzależnia wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego od dołączenia do wniosku dokumentów, których zażądał od skarżącego Wójt Gminy. Zdaniem Sądu, wniosek L. K. o rozgraniczenie działki nr [...] usytuowanej w S z sąsiednią działką nr [...] nie zawierał braków formalnych, które wymagałyby usunięcia, a bez których nie byłoby możliwe wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego. Dlatego też należało uznać, że Wójt Gminy pozostaje w bezczynności co do rozpoznania wniosku L. K. o rozgraniczenie, ponieważ nie wszczął postępowania rozgraniczeniowego, pomimo braku w tym zakresie przeszkód formalnych. Podkreślić zaś trzeba, że art. 7 kpa zobowiązuje organy administracji do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zaś art. 12 § 1 kpa ustanawia zasadę szybkości postępowania. Z kolei, zgodnie z art. 35 § 3 kpa, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Brak rozpatrzenia wniosku L. K., złożonego w lipcu 2012 r., niewątpliwie stanowi naruszenie przepisów kpa regulujących terminy załatwiania spraw. W związku z powyższym Sąd uznał skargę na bezczynność Wójta Gminy za zasadną i wyznaczył temu organowi dwumiesięczny termin do załatwienia wniosku skarżącego, ponieważ postępowanie rozgraniczeniowe wymaga przeprowadzenia czynności pozwalających zakwalifikować tego rodzaju sprawę do szczególnie skomplikowanych w rozumieniu art. 35 § 3 kpa. Dlatego orzeczono jak w pkt I sentencji na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ppsa. Odnośnie wynagrodzenia dla ustanowionego dla skarżącego pełnomocnika z urzędu, to zgodnie z art. 250 ppsa, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stosownie do art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. nr 10, poz. 65 ze zm.), koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa, a zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490) stawka minimalna wynagrodzenia w niniejszej sprawie wynosi 240 zł. Kwotę tą powiększono, stosownie do § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia, o kwotę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania.