III SAB/Kr 29/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. sprawy ze skargi Z. S. i J. S. na bezczynność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. Z. i J. S. wnieśli o wyznaczenie Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej terminu do załatwienia sprawy wszczętej z ich wniosku z dnia 18 października 2011 r. o przyznanie zasiłku na budowę domu. Wnieśli także o wyjaśnienie przyczyn braku załatwienia w terminie tejże sprawy, a także podjęcie działań zmierzających do zdyscyplinowania pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz nałożenie grzywny na organ administracji winny zaniedbań. Skarżący opisali w skardze przebieg postępowania dotyczącego przyznania im zasiłku celowego w związku ze zniszczeniami powstałymi na skutek powodzi. Zaznaczyli, że postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...] Kolegium uznało zażalenie skarżących na niezałatwienie przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w P. sprawy przyznania zasiłku celowego za nieuzasadnione. Orzeczenie to zdaniem skarżących zawierało istotne uchybienia, a z jego uzasadnienia wynikało, że Kolegium dokonało wadliwych ustaleń. W związku z powyższym pismem z dnia 14 lutego 2012 r. skarżący zwrócili się do Kolegium o uzupełnienia postanowienia, a także o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem z dnia [...] 2012 r. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie wypowiedział się natomiast odnośnie wniosku o uzupełnienie postanowienia. Brak działań Kolegium rażąco narusza przepisy art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r., oraz art. 12 w zw. z art. 35 § 1-3 k.p.a. ustanawiające maksymalne terminy załatwienia sprawy. Skarżący wskazali, że zaistniała sytuacja jest dla nich podwójnie uciążliwa bowiem decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. decyzją z dnia [...] 2011 r. zobowiązani zostali do wykonania prac remontowych, których jednakże nie mogą wykonać gdyż do tej pory nie otrzymali zasiłku na odbudowę domu po powodzi. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy P. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ wskazał, że W dniu 17 czerwca 2010 r. Z. i J. S. złożyli wniosek o przyznanie im zasiłku celowego w związku z koniecznością remontu i odbudowy budynku mieszkalnego w związku ze zniszczeniami powstałymi na skutek powodzi, która miała miejsce z maju i czerwcu 2010 r. Protokół szkód sporządzony został w dniu 19 maja 2010 r., a wycena szkód przez rzeczoznawcę majątkowego nastąpiła w dniu 16 lipca 2010 r. Wniosek o dotację został skierowany do Urzędu Wojewódzkiego i otrzymał akceptację. Decyzją z dnia [...] 2010 r. przyznano skarżącym zasiłek celowy w kwocie 40 308,00. Następnie decyzją częściową kwota miała zostać zwiększona do wysokości 56 059 zł na skutek zmian w wycenie robót niezbędnych do wykonania, jednakże decyzja przyznająca skarżącym zasiłek celowy została przez nich zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skutkiem tego decyzją Kolegium z dnia [...] 2010 r. uchylono powyższą decyzję nakazując organowi I instancji przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe. Następnie organ wskazał, że postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] 2010 r., nakazano skarżącym przedłożenie ekspertyzy stanu technicznego budynku, natomiast decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2011 r. nakazano J. S. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie wskazanych robót budowlanych w terminie do 30 września 2011 r. Wójt Gminy P. wskazał, że powyższe dokumenty stanowiły środek dowodowy w postępowaniu o przyznanie zasiłku celowego z pomocy społecznej i były niezbędne do określenia zakresu robót, które powinny być sfinansowane z zasiłku celem umożliwienia skarżącym zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych w sposób nie zagrażający ich bezpieczeństwu. Dalej organ wskazał, że w dniu 5 kwietnia 2011 r. skarżący zwrócili się z prośbą o zmianę przeznaczenia zasiłku celowego z remontu uszkodzonego budynku, na cel budowy nowego domu na działce nr 420/2 w Ł., która jak się okazało w trakcie postępowania nie stanowiła własności skarżących. Zmiana przeznaczenia zasiłku pociągała za sobą konieczność zgromadzenia dodatkowego, w tym między innymi opinii Państwowego Instytutu Geologicznego w K. W dniu 12 maja 2010 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej zwrócił się z zapytaniem do Urzędu Wojewódzkiego w K. o wydanie opinii, czy możliwym jest przeznaczenie zasiłku celowego na budowę domu na działce nie stanowiącej własności wnioskodawców a ich małoletniego syna. W odpowiedzi Urząd Wojewódzki zaakceptował powyższą zmianę jednakże pod warunkiem, że skarżący przedstawia wcześniej umowę notarialną, która będzie im gwarantowała dożywotnie prawo zamieszkania w wybudowanym budynku. W oczekiwaniu na doręczenie dokumentacji w dniu 31 maja 2011 r. nastąpiła również weryfikacja i ponowne oszacowanie powierzchni ścian objętych remontem. Było to istotne z tego względu, że zasiłek celowy na budowę domu mógł być przyznany w wysokości nieprzekraczającej kwoty jaka mogła być przeznaczona na remont budynku uszkodzonego przez powódź. Na skutek powyższego, w dniu 1 czerwca 2011 r. rzeczoznawca sporządził aneks do pierwotnej wyceny uwzględniający uwagi skarżącego, tak, że kwota zasiłku wzrosła do wysokości 72 680,00 zł. Następnie pismem z dnia 14 października 2011 r. poinformowano skarżących, że po rozmowach prowadzonych w Urzędzie Wojewódzkim w K. stwierdzono, że wniosek o przyznanie dotacji nie może zostać rozpatrzony z uwagi na brak formalny, tj. brak aktu notarialnego zobowiązującego do ustanowienia przez syna skarżących prawa zamieszkiwania w budowanym na jego działce budynku. W dniu 18 października 2011 r. skarżący zwrócili się z wnioskiem o wydanie decyzji częściowej orzekającej o przyznania zasiłku celowego natomiast przesunięciu terminu jego wypłaty. Organ wskazał, że wniosek miał charakter formalny więc nie mógł zostać załatwiony żadną decyzją, o czym poinformował skarżących w piśmie z dnia 3 listopada 2011 r. W dniu 29 listopada 2011 r. skarżący doręczyli do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej akt notarialny, mocą którego syn W. S. zobowiązał się do ustanowienia na rzecz skarżących osobistej, dożywotniej, bezpłatnej służebności mieszkania w całym budynku mieszkalnym po jego wybudowaniu na działce stanowiącej jego własność. Niezwłocznie po doręczeniu tego dokumentu, został on przekazany do Urzędu Wojewódzkiego w K. jako uzupełnienie wniosku skarżących i w dniu 13 grudnia 2011 r. otrzymał akceptację. Pismem z dnia 20 grudnia 2011 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej został poinformowany, że środki na wypłatę zasiłku zostaną przekazane dopiero w roku 2012 r. z uwagi na to, że skarżący nie posiadają jeszcze pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że mając na uwadze powyższe wyjaśnienia nieuprawnione jest, a wręcz rażąco nieprawdziwe twierdzenie, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w P. nie podjął żadnej czynności zmierzającej do załatwienia sprawy. Przeciągające się postępowanie w znacznej mierze jest spowodowane brakiem woli współdziałania skarżących i podważaniem przez nich zasadności działań organów administracji państwowej. Przedłużające się postępowanie stało się także wypadkową wielu czynników, leżących po stronie skarżących oraz samej procedury przyznawania zasiłków celowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie podlegała uwzględnieniu. Podkreślić należy, że także i w tej sprawie nie mają zastosowania postanowienia ustawy z 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 123, poz. 835 z późn,. zm.), w szczególności art. 4 tejże ustawy. Zgodnie bowiem z treścią art. 2 cytowanej ustawy przepisy tej ustawy mają zastosowanie do skutków zdarzeń zaistniałych na obszarze gmin lub miejscowości poszkodowanych w wyniku działania powodzi lub osunięcia ziemi, mających miejsce w 2010 r., określonych w przepisach wydanych po dniu 14 maja 2010 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2001 r. Nr 84, poz. 906). Przepisy cytowanej ustawy mają zatem zastosowanie tylko do kwestii związanych z odbudową, remontem i rozbiórką obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku powodzi, w tym między innymi do kwestii związanych z dokonaniem zgłoszenia lub uzyskaniem pozwolenia na budowę takich obiektów budowlanych, użytkowaniem tych obiektów itp. Ponadto przepisy cytowanej ustawy mają zastosowanie również między innymi do kwestii związanych ze zbywaniem nieruchomości, stanowiących własność Skarbu Państwa albo jednostek samorządu terytorialnego, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do kwestii związanych: z uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, faktyczną niemożnością świadczenia pracy w związku z powodzią, zniszczeniem dokumentów niezbędnych do ustalenia świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych lub zaopatrzenia emerytalnego, przeznaczeniem środków z zakładowego funduszu pracy, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, z uzyskaniem pożyczek z tego Funduszu, z uzyskaniem pożyczek z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późna. zm.), przyznaniem refundacji z tej ustawy, uzyskiwaniem kredytów na zasadach określonych w ustawie z 8 lipca 1999 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielonych na usuwanie skutków powodzi (Dz. U. z 2001 r. Nr 62, poz. 690 z późn§. zm.), z przedsięwzięciami polegającymi na tworzeniu lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy niestanowiących lokali socjalnych, ze zwolnieniami z opłat skarbowych, z podatku dochodowego, z uruchomieniem środków rezerw itp. Przepisów tych nie stosuje się więc do postępowań związanych z uzyskaniem zasiłku celowego z art. 40 ustawy o pomocy społecznej, bo właśnie przepisy tej ustawy mają do nich zastosowanie, a nie przepisy ustawy z 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 123, poz. 835 z późn,. zm.). Nie ulega jednak wątpliwości, że w rozpatrywanej sprawie skarżący skargę na bezczynność organu poprzedzili wniesieniem przysługujących im środków zaskarżenia. Wnieśli bowiem zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy przyznania im zasiłku celowego przez działający w imieniu Wójta Gminy P. – Gminny Ośródek Pomocy Społecznej w P. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia tej sprawy jest okoliczność, że zażalenie to zostało uznane za nieuzasadnione postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2012 r. nr [...]. Istotne jest natomiast to, że skarżący wnosząc zażalenie spełnili wymóg, o którym stanowi art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), iż skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na rozprawie w dniu 10 lipca 2012 r. pełnomocnik organu podniósł jednakże, że w dniu [...] 2012 r. została wydana decyzja, nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego do 100 tysięcy złotych z przeznaczeniem na budowę domu, która została jednak uchylona decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze z [...] 2012 r., a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, na dowód czego przedłożył stosowne decyzje, których kserokopie dołączono do akt. Wobec powyższego, wbrew twierdzeniom skargi, nie można było uznać skargi za zasadnej i zarzucić Gminnemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w P., działającemu z upoważnienia Wójta Gminu P., że pozostaje on w stanie bezczynności skoro wydał decyzję, a nie upłynął jeszcze ustawowy termin do załatwienia sprawy zasiłku celowego w ponownym jej rozpatrzeniu wskutek decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] 2012 r. Stosownie bowiem do art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w oznaczonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Z przepisu powyższego a contrario wynika, że wydanie przez organ decyzji wyłącza możliwość uwzględnienia skargi przez sąd na bezczynność, nawet w sytuacjj, gdy doszło do wydanie decyzji z przekroczeniem ustawowych terminów do tego przewidzianych. Mając powyższe na uwadze oraz uchwałę 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08( publik. w ONSA i WSA 2009/4/63, Prok i Pr. – wkł 2009/6/62, LEX nr 463487), która wobec postanowień art. 269 § 1 p.p.s.a., ma moc wiążącą, należało umorzyć postępowanie sądowe. Zgodnie bowiem z tezą wskazanej uchwały, przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zobowiązujący sąd do umorzenia postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe, ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu – w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. – organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2012 r. Nr 0, poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.