III SAB/Kr 3/05

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. K. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w sprawie ze skargi S. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: przyznać od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie adwokatowi M. K. z Kancelarii Adwokackiej przy ul. [...], kwotę 120 zł (słownie: sto dwadzieścia złotych) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, a nadto kwotę 15 zł (słownie: piętnaście złotych) z tytułu pozostałych wydatków. Sygn. akt III SAB/Kr 3/05 POSTANOWIENIE Dnia 30 października 2008 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata K. R. o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w sprawie ze skargi S. T. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: oddalić wniosek. Ustanowiony dla skarżącej na mocy postanowienia z dnia 2 października 2006 r. (k. 49-51) adwokat z urzędu wyznaczony przez ORA w osobie mecenasa M. K. (zarządzenie Dziekana ORA k. 58), któremu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa (k. 68) wraz ze złożeniem sporządzonej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 lipca 2006 r. wniósł o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu których ta nie uiściła w całości ani w części. Akta Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzone do sygn. II OSK 535/07 dokumentują równocześnie, że po wniesieniu skargi kasacyjnej adwokat M. K. uzyskał zwolnienie z funkcji pełnomocnika z urzędu (dowód: pismo ORA z dnia 9 października 2007 r. zawiadamiające adwokata K. R. o wyznaczeniu go w miejsce adwokata M. K. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym k. 18 akt II OSK 535/07). Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) określając czynności, stawki minimalne i szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu (§1 rozp.) Zgodnie z rozwiązaniami przyjętymi w §20 powołanego rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku należy uznać, że zostało ono złożone przez adwokata. W sporządzonej przez siebie skardze kasacyjnej pośród formułowanych wniosków wskazał bowiem w punkcie trzecim , że domaga się "zasądzenia na swoją rzecz kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej S. T. z urzędu, których nie uiściła w całości lub w części" (k. 70). Mimo pewnych zastrzeżeń gdy chodzi precyzję formułowania takiego oświadczenia przez adwokata zachodzą jednak warunki aby przyznać pełnomocnikowi należne wynagrodzenie gdyż wyjaśnienie tej treści jest oświadczeniem, że opłaty nie zostały zapłacone w całości. W myśl § 2 ust. 2 powołanego rozporządzenia podstawę zasądzenia opłat stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-5. Gdy chodzi o postępowanie przed sądami administracyjnymi konkretyzuje je umieszczony w rozdziale 5 rozporządzenia przepis §18 różnicując w zależności od instancji i przejawionej przez adwokata aktywności wysokość wskaźnika stawki należnego wynagrodzenia. Wobec tego, że z racji uzyskanego zwolnienia z funkcji adwokat M. K. nie prowadził sprawy w drugiej instancji przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, za samo sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przysługuje mu opłata w wysokości 120 zł powołanego rozporządzenia. Kwota ta odpowiada bowiem należnej stawce za czynności adwokackie przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji w związku ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej stosownie do §18 ust. 1 pkt. 2 lit. b powołanego rozp. Min. Spr. z dnia 28 września 2002 r. Zarazem brak było wystarczających podstaw do tego aby przyznać adwokatowi podwyższone wynagrodzenie (§ 2 ust. 1 rozp). Nie uzasadniał tego charakter sprawy. Obszerność jej akt oraz zakres sporządzonej skargi kasacyjnej nie obiegały od przeciętnych. Biorąc pod uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie odnalazł w skardze kasacyjnej usprawiedliwionych podstaw co skutkowało jej oddaleniem trudno też mówić o wkładzie pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Na mocy § 2 ust. 3 cytowanego rozporządzenia ustalona opłata ulega jednak powiększeniu o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Nadto adwokatowi przysługuje również zwrot udokumentowanych wydatków w kwocie 15 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (k. 68 akt). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji. Sygn. akt. III SAB/Kr 3/05 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 2 października 2006 r. (k. 49-51) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu wyznaczonego decyzją organu samorządu zawodowego w osobie adwokata M. K. (zarządzenie Dziekana ORA k. 58), któremu skarżąca udzieliła pełnomocnictwa (k. 68). Wyznaczony w ten sposób adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną (k. 69-71; 75) Akta Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzone do sygn. II OSK 535/07 dokumentują, że po wniesieniu skargi kasacyjnej adwokat M. K. uzyskał zwolnienie z funkcji pełnomocnika z urzędu. Okręgowa Rada Adwokacka pismem datowanym na dzień 9 października 2007 r. zawiadomiła adwokata K. R. o wyznaczeniu go w miejsce adwokata M. K. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (k. 18 akt II OSK 535/07). Skarżąca udzieliła rzeczonemu adwokatowi pełnomocnictwa, które ten przedłożył do akt prowadzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny (vide: k. 27 akt II OSK 535/07). W dniach 23 listopada 2007 r., 9 maja 2008 r. i 5 czerwca 2008 r. stawił się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym a przed zakończeniem rozprawy w dniu 5 czerwca 2008 r. zgłosił ustnie do protokołu wniosek o zasądzenie kosztów postępowania oraz przyznanie wynagrodzenia dla mecenasa K. (vide protokóły k. 28, 42 i k. 45 akt II OSK 535/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikom skarżącej wynagrodzenia wskazując w uzasadnieniu swego wyroku (k. 48 akt II OSK 535/07), że ich wnioski pozostawia do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje: Zacząć wypada od tego, że przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" prowadzą do konstatacji, iż przyznane stronie prawo pomocy polegające na ustanowieniu na jej rzecz adwokata z urzędu obejmuje uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa równocześnie tylko jednemu pełnomocnikowi procesowemu opłacanemu ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Wynika to bowiem z treści art. 244 § 2 wzmiankującym, że "ustanowienie adwokata (...) stanowi uprawnienie strony do udzielania pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi (...)"; oraz art. 250 ppsa traktującym o "wyznaczonym adwokacie". Z kolei zwrócenia uwagi wymaga, że będące uprawnieniem strony udzielenie pełnomocnictwa wywołuje skutki aż do czasu jego wypowiedzenia. Przy tym w przypadku pełnomocnictwa, które powstało na mocy przyznania stronie prawa pomocy, wypowiedzenia może dokonać tylko mocodawca (tak. Tarno, i Romanska. Inaczej Niezgódka- Medek). W przypadku adwokatów ograniczenie to wynika, z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. 02/123/1058 ze zm.). Pamiętając o wymienionych wyżej ograniczeniach ustawodawca dopuścił jednak w art. 253 ppsa tę możliwość, że w przypadku, gdy adwokat ma podjąć czynności poza siedzibą sądu orzekającego właściwa okręgowa rada adwokacka na wniosek ustanowionego adwokata, wyznaczy w razie potrzeby adwokata z innej miejscowości. Choć więc w realiach rozstrzyganego przypadku skarżąca nie wypowiedziała była pełnomocnictwa adwokatowi M. K. to jednak należy uznać, że ten na mocy powołanego przepisu art. 253 ppsa skutecznie uchylił się od obowiązku zastępowania strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest, bowiem, pismo Okręgowej Rady Adwokackiej z dnia 3 lipca 2007 r. informujące adwokata K. R. o wyznaczeniu go w miejsce adwokata M. K. do pełnienia czynności przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skoro zarazem adwokat K. R. uzyskał od skarżącej pełnomocnictwo, więc okoliczności te powodują, że złożony przezeń wniosek o przyznanie wynagrodzenie za podjęte przezeń czynności adwokackie w postępowaniu przed sądami administracyjnym w związku z jego udziałem na rozprawach przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należy rozpoznać odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków (art. 250 ppsa). Zgodnie z §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części. W realiach rozstrzyganego przypadku świadczenia takiego nie sposób dopatrzeć się w protokóle rozprawy z dnia 5 czerwca 2008 r. gdzie adnotowano jedynie, że stawający za stronę adwokat "wnosi o zasądzenie kosztów postępowania a także o przyznanie wynagrodzenia dla mecenasa K. (...)" (k. 45 akt II OSK 535/07). Trudno go też szukać w treści pozostałych protokółów (vide k. 28 i 42 akt II OSK 535/07) czy złożonego w toku postępowania kasacyjnego pisma (vide k. 17 akt II OSK 535/07). Jeśli więc adwokat nie złożył takiego oświadczenia, nie istniała inna możliwość jak tylko konieczność oddalenia jego wniosku. W szczególności brak było bowiem podstaw do tego, aby wzywać adwokata do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 §1 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ppsa. Dyspozycja normy przepisu art. 49 §1 ppsa odnosi się wyłącznie do sytuacji gdy pismo obarczone jest brakami formalnymi. Zgodnie zaś z poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 października 1998r. (sygn. II CKN 687/98 OSNC 1999/3/63), - który zachowuje aktualność na kanwie rozstrzyganego przypadku - oświadczenie to nie stanowi braku formalnego pisma lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku. Będąc nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów stanowi przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata nie została wynagrodzona w związku z czym zachodzi podstawa poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. 82/16/124 ze zm.). Nie istniała też możliwość wyinterpretowania treści takiego oświadczenia z osnowy wniosku "o zasądzenie kosztów postępowania". Po pierwsze wniosek pochodzi od profesjonalisty. Po drugie działanie takie prowadziłoby w istocie do niedopuszczalnego nadawania z urzędu składanym pismom treści, których są one pozbawione. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji.