III SAB/Kr 3/24

Sygnatura akt III SAB/Kr 3/24 P O S T A N O W I E N I E Dnia 20 lutego 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2024 r. skargi W. A. na bezczynność Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie w przedmiocie wydania faktur VAT potwierdzających wniesienie opłaty za wykonane usługi postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. oddalić wniosek organu o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania. Pismem z 14 grudnia 2023 r. W. A. wniósł skargę na bezczynność Rektora Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie w przedmiocie wydania faktur VAT potwierdzających wniesienie opłaty za wykonane usługi. Skarżący wskazał, że w dniach: 28 września 2022 r.; 10 marca 2023 r. oraz 27 września 2023 r. wystąpił o wystawienie łącznie 3 faktur VAT potwierdzających wniesienie opłaty za wykonane usługi tj. abonament za możliwość parkowania na terenie Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie (dalej AGH). Skarżący wskazał, że zasady parkowania na terenie AGH określa "Regulamin korzystania z systemu kontroli wjazdu na teren AGH" (zwany dalej "Regulaminem") oraz stanowiący jego integralną część – cennik opłat abonamentowych. Od samego początku skarżący opłacał abonament jako pracownik AGH i otrzymywał zgodnie ze swoją prośbą faktury VAT wystawane zgodnie z pkt 8 Regulaminu. W Komunikacie Nr 73/2022 z 21 września 2022 r. KC.021-73/22 po raz pierwszy pojawił się zapis, że w "(...) przypadku wniosków o wystawienie faktur dla pracowników na działalność gospodarczą przez nich prowadzoną, obowiązuje stawka jak dla podmiotów zewnętrznych" (pkt 6 Komunikatu Nr 73/2022). W związku z takim brzmieniem Komunikatu Straż AGH uzależniła wystawienie faktury VAT od opłacenia abonamentu w podwyższonej cenie (jak dla podmiotów zewnętrznych). Skarżący uzyskał 3 października 2022 r. od Dyrektora ds. Organizacyjnych (mailem skierowanym na swoją skrzynkę służbową) odpowiedź potwierdzającą prawidłowość działania Straży AGH tj. uzależnianie wystawienia faktury VAT od opłacenia wyższej opłaty abonamentowej i dodatkowej zgody władz AGH na wjazd na jej teren. Kolejne pismo skarżącego z 4 października 2022 r. pozostało bez odpowiedzi. Sytuacja (odmowa wystawienia faktury VAT pomimo opłacenia abonamentu, ale wg stawek przewidzianych dla pracowników AGH) powtórzyła w związku z kolejnymi komunikatami na kolejne semestry tj. Komunikatem z 8 marca 2023 r. nr 14/2023 KC.021-14/23 oraz Komunikatem z 4 września 2023 r. nr 55/2023 KC.021-55/23. Skarżący wskazał, ze otrzymał faktury imienne, podczas gdy starał się o wystawienie faktury VAT na prowadzoną działalność gospodarczą. Skarżący w związku z wniesioną skargą domagał się: - orzeczenia o niezgodności z obowiązującym prawem zapisu zawartego w zdaniu 3 i 4 pkt 9 Regulaminu; - zobowiązanie organu do wydania trzech zaległych faktur VAT; - stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności; - orzeczenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego odszkodowania w kwocie 2 000 zł.; - zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu wskazał, że spór organu ze skarżącym nie ma charakteru administracyjnego. W ocenie organu składane pisma przez skarżącego miały charakter skarg, o których mowa w rozdziale VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej "k.p.a.". Organ nie był więc zobowiązany do wydania w sprawie decyzji administracyjnej. Na wypadek gdyby Sąd nie podzielił tej części argumentacji, pełnomocnik organu wskazał na autonomię uczelni – w tym Rektora i Kanclerza – w stosowaniu prawa wewnętrznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga została odrzucona ponieważ sąd administracyjny nie jest właściwy w sprawach skarg na bezczynność organu, który nie jest zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia zaskarżalnego do sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga na bezczynność organu w przedmiocie wydania faktury VAT za świadczone i opłacone usługi wjazdu na parking uczelniany, nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Podobnie, na obecnym etapie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie był uprawniony do oceny czy były zgodne z prawem będące podstawą odmowy organu wydania faktur VAT o określonej treści – akty organów uczelni (Regulamin i wymienione w skardze komunikaty). Kwestia prawidłowości (zgodności z prawem) spornego Regulaminu, czy też komunikatów Kanclerza może być co najwyżej przedmiotem zaskarżania w trybie art. 427 ust. 2 i 3 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 742 z późn. zm.). Na wstępie Sąd zaznacza, że zobowiązany jest z urzędu przede wszystkim do badania dopuszczalności skargi przed przystąpieniem do rozpoznawania sprawy. Stwierdzenie niedopuszczalności skargi powoduje, że sprawa nie może być rozpoznawana w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 7 lipca 2023 r., III OSK 5063/21 i powołane tam orzecznictwo). Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej "p.p.s.a." przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 powołanego przepisu czyli bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach, w których postępowanie zakończone jest decyzjami, postanowieniami albo innymi aktami lub czynnościami z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Innymi słowy, tylko w takiej sytuacji sąd administracyjny może przyjąć skargę na bezczynność lub przewlekłość do rozpoznania, jeżeli oczekiwany przez skarżącego końcowy rezultat postępowania administracyjnego (decyzja, postanowienie lub inny akt czy czynność z zakresu administracji publicznej) podlegałby zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarżący domagał się wystawienia faktury VAT o określonej treści. Treść faktury VAT czy też odmowa wystawienia faktury VAT – nie są czynnościami z zakresu administracji publicznej. W rozpatrywanej sprawie, organ nie tyle zresztą odmówił wystawienia faktury VAT, ale odmówił wystawienia faktury VAT z danymi skarżącego jako przedsiębiorcy (wystawił tzw. faktury imienne). Tego typu działania nie należą do zakresu administracji publicznej ponieważ, faktura VAT nie nakazuje, ani też nie zakazuje skarżącemu w formie władczej (będącej cechą administracji publicznej) jakiejkolwiek aktywności; nie nakłada też żadnych obowiązków. To, że skarżący jako podatnik ma obowiązek dokumentować swoje rozliczenia podatkowe dokumentami o określonej przez przepisy treści – nie jest równoznaczne, że sama faktura zawiera obowiązek lub zakaz konkretnego działania. Z tych to powodów skarga na bezczynność była niedopuszczalna w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd uznał również, że jeżeli istotą sporu były zapisy Regulaminu i komunikatów Kanclerza, to skarżący nie wyczerpał drogi, o której mowa w art. 427 ust. 2 pkt 1 Prawa o szkolnictwie wyższym, co wiąże się z wymogiem wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności do właściwego ministra, a następnie skargi do sądu. Zgodnie ww. art. 427 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy minister stwierdza nieważność: aktu wydanego przez organy uczelni, z wyłączeniem uchwały, o której mowa w art. 192 ust. 2 i 3 oraz art. 221 ust. 14, i decyzji administracyjnej. Zaskarżone akty (Regulamin i komunikaty Kanclerza) nie są aktem organu, o którym mowa w ww. art. 192 ust. 2 i 3 oraz art. 221 ust. 14. Zgodnie z kolei z art. 427 ust. 3 Prawa o szkolnictwie wyższym na rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności aktu służy, w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia, skarga do sądu administracyjnego. Przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji administracyjnych stosuje się odpowiednio. Ze względu na niezachowanie ww. drogi zaskarżenia, kontrola zaskarżonych aktów przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie jest niedopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł jak w sentencji (pkt 1 postanowienia). Sąd oddalił natomiast wniosek organu o zasądzenie kosztów postępowania (pkt 2 postanowienia) ponieważ odrzucenie skargi zgodnie z wnioskiem zawartym w odpowiedzi na skargę, a nawet oddalenie skargi nie uprawniałoby do zasądzenia od skarżącego na rzecz organu – kosztów postepowania. Zgodnie bowiem z art. 200 p.p.s.a. tylko w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Oddalenie skargi lub jej odrzucenie nie uprawnia więc do zasądzenia na rzecz organu jakichkolwiek kosztów postępowania.