III SAB/Kr 30/06

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi F. J. na bezczynność Starosty postanawia: I. zwolnić uczestnika od kosztów sądowych, II. ustanowić dla uczestnika radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Uczestnik w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wskazał, że oprócz starego domu o powierzchni 49 m2, nieruchomości rolnej o areale 6,20 ha i nieruchomości leśnej o powierzchni 0,13 ha nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych czy przedmiotów wartościowych. Określając wysokość swojego dochodu wskazał na kwotę 500 zł miesięcznie. Uzasadniając swoje starania podniósł, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej gdyż posiadane gospodarstwo rolne przynosi mu minimalny dochód. Ponadto został oszukany przez kupca, który nie zapłacił mu za sprzedany inwentarz żywy a egzekucja okazała się bezskuteczna. W związku z tym musiał się zapożyczyć. Do wniosku dołączył kopię decyzji wymiarowej ustalających w 2008 łączne zobowiązanie pieniężne na kwotę na kwotę 48 zł, zaświadczenie z Urzędu Gminy, w którym stwierdzono, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 6,2021 ha użytków rolnych w tym grunty przeliczeniowe 1,41 ha i las o pow. 0,1361 ha, kopię wyroku SR sygn. [...] z którego wynika, że podał ofiarą oszustwa na kwotę około 2862 zł, kopię wyroku SR sygn. [...] zasądzające na jego rzecz 167,29 zł oraz kopie dwóch postanowień komorniczych o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z uwagi na jej bezskuteczność. Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa), a owa "dokładność" stopniowana jest przekonaniem sądu, które ma być "dostateczne". Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względni wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie jeśli tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń czy przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony najzwyczajniej albo nie będzie stać na ich pokrycie albo odbędzie się to kosztem istotnego uszczuplenia jej majątku (art. 246 §1 pkt. 2 ppsa) to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dodatkowych czynności (por. także orz. SN z 25 stycznia 1937 r., C II 2301/36, PPiA 37/2/104). Odnosząc te uwagi do realiów rozstrzyganego przypadku należy stwierdzić, że skoro stałe miesięczne dochody uczestnika tylko nieznacznie przekraczają ustalone przepisami ustawy o pomocy społecznej kryterium ubóstwa a na cały jego majątek składa się niewielki stary dom oraz 6 hektarowa nieruchomość rolna (1,41 przeliczeniowych – dowód zaświadczenie) ze skrawkiem lasu to nie należy on do osób zamożnych. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że cześć z posiadanych środków finansowych musi przeznaczać na opłacenie mediów i podstawowe zakupy. Biorąc to wszystko pod uwagę należało w konsekwencji przyjąć, że uczestnika nie będzie stać na opłacenia własnym sumptem ani kosztów sądowych ani kosztów kwalifikowanego zastępstwa prawnego. Mimo bowiem tego, że posiadany majątek nieruchomy posiada określoną wartość podkładową lub sprzedażną trudno byłoby od uczestnika wymagać takich rozporządzeń. Godziłyby on bowiem w podstawy jego bytowania. Nie można zapominać, że na roli gospodarzy a w domu zamieszkuje. Pożyczek lub kredytów w bankach czy SKOK-ach zaś nie uzyska dla tej prostej przyczyny, że przy wskazywanych dochodach nie posiada istotnej dla tych instytucji finansowych zdolności do bieżącego regulowania zaciągniętych zobowiązań. Z tych względów należała mu się pomoc, o którym to prawie traktują przepisy Oddziału 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Toteż mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 § 1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 § 2 ppsa.