III SAB/Kr 30/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Halina Jakubiec po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Dyrektora [...] Szkoły [...] w K postanawia odrzucić skargę. S. G. wniósł pismem z dnia 04.03.2013r. skargę na bezczynność Dyrektora [...] Szkoły [...] w K, formułując wobec tego organu zarzut, że ten nie wydał decyzji administracyjnej w sprawie wnioskowanego przez skarżącego zwolnienia z opłaty za udział w konkursie na aplikację ogólną. Z okoliczności sprawy wynika, że S. G. w dniu 04.07.2012 r. wniósł do Dyrektora [...] Szkoły [...] w K o dopuszczenie do udziału w konkursie na aplikację ogólną. Do wniosku tego załączył ankietę personalną, życiorys, kserokopię dyplomu ukończenia wyższych studiów prawniczych, kserokopię dowodu osobistego oraz oświadczenie o nieprowadzeniu przeciwko niemu postępowania o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowego. Jednocześnie skarżący wniósł o zwolnienie go z opłaty egzaminacyjnej ze wglądu na trudną sytuację materialną, załączając do wniosku decyzję Burmistrza D o przyznaniu mu z dniem 01.05.2012 r. zasiłku okresowego w kwocie 174,00 zł. Przewodniczący komisji konkursowej pismem z dnia 25.07.2012 r. wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych zgłoszenia poprzez dołączenie w terminie 7 dni oryginału dowodu uiszczenia opłaty za udział w konkursie oraz trzech zdjęć. Poinformował skarżącego, że przepisy regulujące tryb przeprowadzania naboru na aplikacje ogólną to jest ustawa z dnia 23 stycznia 2009r. o Krajowej Szkole Sadownictwa i Prokuratury (Dz.U.26.157 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikacje ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz.U.676.566 ze zm.) nie zawierają podstawy prawnej pozwalającej na zwolnienie kandydata z opłaty za udział w konkursie. Przewodniczący komisji konkursowej wyraził pogląd , że czynności wykonywane przez komisję konkursową są tzw czynnościami materialno-technicznymi, do których nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.98.1071 ze zm.). Skarżący odpowiedział na wezwanie organu, załączając wymagane fotografie. Przewodniczący komisji konkursowej pismem z dnia 06.09.2012 r. zawiadomił skarżącego o pozostawieniu bez rozpoznania zgłoszenia na konkurs na aplikacje ogólną z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych (brak opłaty). Skarżący odwołał się od tego zawiadomienia do Ministra Sprawiedliwości, który postanowieniem z dnia [...] 2012 r. znak [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania. W opisanej na wstępie skardze na bezczynność S. G. przedstawił odmienne od organu stanowisko, że Dyrektor [...] Szkoły [...] był zobowiązany przepisami prawa do wydania decyzji w sprawie zwolnienia go z opłaty za udział w konkursie, nawet przyjąwszy, że kwestia opłat to czynność materialno-techniczna. Zdaniem Dyrektora, organ, wydając postanowienie o niedopuszczalności odwołania a także decyzję o odmowie przyjęcia na aplikację ogólną (uchyloną w trybie administracyjnym) pozostawił kwestie zwolnienia z opłat za udział w konkursie poza zakresem rozstrzygnięcia, pozbawiając skarżącego możliwości polemiki z faktycznymi przyczynami odmowy ze zwolnienia z poniesienia tej opłaty. Wniósł wobec tego o zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie zwolnienia od opłaty za udział w konkursie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Szkoły [...] w K wniósł o jej odrzucenie, względnie o oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ wskazał, że obowiązująca regulacja nie przewiduje uprawnienia do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku kandydata o zwolnienie z opłaty konkursowej ani przez Przewodniczącego komisji konkursowej ani przez Dyrektora [...] Szkoły. W konsekwencji brak podstaw do przyjęcia, iż Dyrektor Szkoły pozostaje bezczynny, gdyż brak jest sprawy administracyjnej w rozumieniu przepisu art. 1 kpa, która została powierzona do załatwienia Dyrektorowi [...] Szkoły poprzez wydanie decyzji administracyjnej w rozumieniu przepisu art. 104 § 1 kpa. Ponadto organ wskazał, że przepisy § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 kwietnia 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej (Dz.U.2012.1006) w zw. z art. 16 ust. 5 ustawy uzasadnia stanowisko, że nieuzupełnienie braków formalnych zgłoszenia złożonego przez kandydata skutkuje podjęciem czynności materialno-technicznej, pozostawienia zgłoszenia bez rozpoznania. W konsekwencji od takiej czynności nie przysługuje środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, zaś w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Dyrektor [...] Szkoły [...] nie pozostaje w bezczynności. Organ wskazał także, zaznaczając, iż czyni to w razie nieuwzględnienia wskazanego wyżej stanowiska, że skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia, który w razie przyjęcia, że skarga jest dopuszczalna, obowiązywałby na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Organ podniósł mianowicie, że skarżący nie wniósł zażalenia na niezałatwienie sprawy do organu wyższego stopnia, skutkiem czego skargę należy uznać za niedopuszczalną. Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi, organ wskazał na dotychczasowe czynności materialno – techniczne koncentrujące się na uzupełnieniu braków formalnych podania skarżącego o przyjęcie na aplikację ogólną oraz na pozostawieniu bez rozpoznania podania ze względu na nieuzupełnienie tych braków, to jest ze względu na nieopłacenie podania o przyjęcie na aplikację. Postanowienie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012r. stwierdzające niedopuszczalność odwołania od zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania zostało skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wydał w dniu 04 czerwca 2013r. wyrok sygn. akt II SA/Wa 2319/12 oddalający skargę S. G. na to postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga S. G. podlega odrzuceniu. Sąd administracyjny sprawuje zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 ze zm.) kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie a zgodnie z przepisem art. 3 § 2 kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a . Wynika z tego przepisu, że kontrola sądu administracyjnego w sprawie bezczynności koresponduje z kontrolą (jest pochodną) rodzaju rozstrzygnięć poddanych kontroli sądu. Stanowią one: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Konsekwencją tego rozwiązania jest uprawnienie sądu zgodnie z przepisem art. 149 p.,p.s.a. w razie uwzględnienia skargi na bezczynność do zobowiązania organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Przechodząc na grunt sprawy, przedmiotowa skarga podlegałaby jedynie wówczas rozpoznaniu gdyby ustalone zostało na gruncie przepisów prawa regulujących tryb przyjęcia na aplikacje ogólną, iż Dyrektor [...] Szkoły [...] posiada umocowanie do wypowiadania się w kwestii zwolnienia z opłaty za udział w egzaminie konkursowym na aplikację w formach wyżej wskazanych. Tego rodzaju kompetencji Dyrektor [...] Szkoły [...] nie posiada. O opłacie stanowią jedynie przepisy art. 21 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury : Art. 21. 1. (1) Przed przystąpieniem do konkursu kandydat uiszcza opłatę za udział w konkursie. Opłata stanowi dochód Krajowej Szkoły. 2. Minister Sprawiedliwości po zasięgnięciu opinii Dyrektora Krajowej Szkoły określi, w drodze rozporządzenia, wysokość opłaty, o której mowa w ust. 1 - nie wyższą niż równowartość 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314) - uwzględniając konieczność prawidłowego i efektywnego przeprowadzenia naboru. 3. W przypadku złożenia przez kandydata, nie później niż 14 dni przed terminem pierwszego etapu konkursu, pisemnego oświadczenia o odstąpieniu od udziału w konkursie, Dyrektor Krajowej Szkoły, na wniosek kandydata, zwraca dwie trzecie uiszczonej opłaty. Obowiązuje także rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2009r. w sprawie wysokości opłaty egzaminacyjnej za udział w egzaminie konkursowym na aplikację ogólną (Dz.U.2009.71.614), które stanowi par. 1, że opłata za udział w egzaminie konkursowym na aplikację ogólną jest równa 50 % minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz. U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr 240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314). Obowiązek uiszczenia ww opłaty ujęty jest jako warunek formalny przystąpienia do egzaminu na aplikacje ogólną, o czym stanowią przepisy art. 16 ust. 5 pkt 5 ww ustawy w zw. z § 3 ust. 2 rozporządzenia z dnia 29 kwietnia 2009 r.w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania naboru dla kandydatów na aplikację ogólną oraz trybu powoływania i działania zespołu konkursowego i komisji konkursowej. Zgłoszenie do konkursu na aplikację ogólną musi zawierać dowód uiszczenia oryginału opłaty za udział w konkursie a brak tej opłaty uzasadnia wezwanie kandydata do uzupełnienia tego braku formalnego z konsekwencjami pozostawienia bez rozpoznania zgłoszenia w razie nieuzupełnienia braku (nieopłacenia udziału w konkursie) . Wobec powyższego, skoro przepisy prawa nie zobowiązują Dyrektora [...] Szkoły [...] do wydania rozstrzygnięcia w kwestii zwolnienia od przedmiotowej opłaty, wręcz nie przewidują takiej instytucji, to nie jest uzasadnione twierdzenie, że organ ten był bezczynny, co z kolei uprawnia do stwierdzenia, że skarga S. G. jest niedopuszczalna w rozumieniu przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a i podlega odrzuceniu, bez konieczności badania zachowania przez skarżącego trybu zaskarżenia.