III SAB/Kr 30/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-08-02
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która złożyła oświadczenie o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach, może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli jej dochody i majątek są znikome, a koszty postępowania przekraczają jej możliwości finansowe?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata, jeżeli jej sytuacja materialna, dochody i majątek są znikome, a koszty profesjonalnego pełnomocnika przekraczają jej możliwości finansowe, grożąc zachwianiem jej sytuacji bytowej. W takim przypadku oświadczenie strony, uzupełnione informacjami dostępnymi z urzędu, jest wystarczające do oceny jej sytuacji i możliwości płatniczych, bez konieczności wzywania do składania dodatkowych oświadczeń lub przedkładania dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący S. G. złożył wniosek o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora. Wniosek o przyznanie prawa pomocy złożył na urzędowym formularzu, oświadczając, że nie zatrudnia kwalifikowanego pełnomocnika. Przedstawił swoją trudną sytuację materialną: prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, posiada niewielkie mieszkanie komunalne i zniszczony dom drewniany, nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jego dochody to dodatek mieszkaniowy i stypendium, które w pełni wyczerpują jego aktualne wydatki, a dodatkowo jest zadłużony.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. G. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. G. na bezczynność Dyrektora [...] postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ustanawiając dla niego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa oOświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochody podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest najemcą 23 metrowego mieszkania komunalnego, należy do niego dom drewniany o powierzchni 40 m2 na działce o powierzchni 2 ar 10 m2. Nie ma zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych
Źródłem utrzymania skarżącego jest dodatek mieszkaniowy w wysokości 113 zł oraz stypendium w wysokości 950 zł
Uzasadniając swoje starania wyjaśnił w rubryce 5 wniosku, że wobec istnienia przymusu adwokackiego nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów profesjonalnego obrońcy. Zaakcentował, że od wielu lat jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Obecnie jest nadal zarejestrowany jako bezrobotny i odbywa staż gdzie otrzymuje stypendium w wysokości 950 zł do końca września 2013 r. Wcześniej otrzymywał zasiłek okresowy w kwocie 200-250 zł. Powiada, że na jego obecne stałe koszty utrzymania składa się kwota 200 zł na dojazd do T., 170 zł za wynajem mieszkania plus 100 zł zaległości, 65 zł za prąd i gaz plus 100 zł zaległości, 25 zł na ubezpieczenia, 450 zł na wyżywienia, 100 zł na środki czystości, ubranie i obuwie. Z przedstawionego przez skarżącego zestawienia wynika, że wydatki te w pełni wyczerpują aktualne dochody skarżącego. Wyjaśnił, że Wyjaśnił, że wykazany przez niego dom drewniany jest znajduje się bardzo złym stanie technicznym i nie nadaje się do wynajmu. Nie ma w nim kanalizacji, prądu i gazu.
Z urzędu stwierdza się, że w sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 681/12 skarżący podawał, że jest zadłużony na kwotę ok. 3 tyś. zł a przy sprawie zapisanej do sygn. akt. III SA/Kr 1753/12 skarżący okazał kopie wezwań o zapłatę energii elektrycznej i gazu oraz kopię decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym m.in. ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile (art. 243 ppsa) nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania. Oświadczenie strony stopniowane jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała" czyli, że zostały one przedstawione w sposób przekonywujący. Zgodnie bowiem z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości względnie tyczą one nieistotnych składników stanu majątkowego strony lub jej sytuacji rodzinnej to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że w jej aktualnej sytuacji wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji, że strony nie będzie stać na ich poniesienie, może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to uzupełnione informacjami dostępnymi na zasadzie notorii urzędowej jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Te nie rysują się szczególnie. Skarżący należy do osób biednych w potocznym tego słowa znaczeniu gdyż tak należy postrzegać osobę ze znikomym majątkiem i skromnym dochodem, zmuszoną ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy społecznej, posiadającą zadłużenie. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że niewielkie środki jakie skarżący ma do dyspozycji wystarczają na opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. Uwzględniając to wszystko, udzielono skarżącemu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustanawiając na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego. Konieczność wygospodarowania przez skarżącego środków na koszty kwalifikowanego pełnomocnika przekracza bowiem aktualnie jego możliwości i grozi zachwianiem sytuacji materialnej oraz bytowej strony w taki sposób że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.
Z przytoczonych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło