III SAB/Kr 30/17

PostanowienieWSA w Krakowie2017-04-13

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, należy przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Sąd ocenia sytuację materialną strony na podstawie złożonego oświadczenia i przedstawionych dokumentów, uwzględniając bieżące dochody, wydatki, zobowiązania oraz posiadany majątek, a także biorąc pod uwagę, że rozporządzenie podstawowymi składnikami majątku (np. domem zamieszkiwanym przez rodzinę) godziłoby w podstawy egzystencji.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na bezczynność organu. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację materialną, wskazując na niskie dochody gospodarstwa domowego (renta z KRUS i emerytura męża), posiadanie domu i roli, spłacanie kredytu, bieżące wydatki na utrzymanie domu, leki i żywność, a także brak oszczędności. Do wniosku dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wydatki.
Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. T. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi S. T. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie załatwienia podania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Określając swój majątek o uwidoczniła, że w jego skład wchodzi drewniany dom o powierzchni 70 m2 z lat 50-tych XX w. i nieruchomość rolna o powierzchni 1,77 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych do męża należy tylko ciągnik sam. z lat 80-tych. Szacując dochody swego gospodarstwa domowego podała, że sama otrzymuje kwartalnie z KRUS 476,58 zł renty. Mąż pobiera natomiast miesięcznie1231,66 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania skarżąca powołała się na niskie dochody gospodarstwa domowego. Akcentuje że jest osobą starszą, schorowaną, pod stałą opieką lekarską. Podaje, że wraz z mężem spłacą po 500 zł miesięcznie kredyt zaciągnięty na remont domu. do tego dochodzą bieżące rachunki za prąd, gaz, i kanalizacje. Mąż nie ma możliwości uzyskania dodatkowego dochodu bo także jest osobą starszą. Twierdzi, że bieżące dochody nie zawsze pozwalają małżonkom na pokrycie bieżących potrzeb a przewidywane już obecnie same koszty sądowe zabierają im jedną czwartą dochodów. Nie mają żadnych oszczędności. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki podała, że prąd to 65,09 zł, gaz 62,86 zł, ścieki 70 zł, telefon domowy 40,63 zł, telefon komórkowy 32 zł, rata miesięcznej pożyczki 434,73 zł. W sumie 716 zł miesięcznie. Nadto kupują żywność, leki i środki czystości. W takich warunkach nie są w stanie poczynić żadnych oszczędności. Do wniosku dołączyła kopie dokumentów potwierdzających wykazane wydatki. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego (art. 245 §2 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to poparte przedstawionymi dokumentami źródłowymi jest wystarczające do oceny sytuacji gospodarstwa domowego skarżącej i jej możliwości płatniczych. Te nie rysują się specjalnie. Dokonanie prostej operacji arytmetycznej uzmysławia, że środki jakimi dysponuje gospodarstwo domowe skarżącej wystarczają w zasadzie na opłacenie bieżących kosztów utrzymania mieszkania, uregulowanie pozaciąganych zobowiązań, opędzenie najpilniejszych potrzeb życia codziennego. W istocie małżonkowie nie byli w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności. Zarazem trudno wymagać od skarżącej zbycia lub obciążenia domu gdzie mieszka z mężem. Rozporządzenia tego rodzaju godziłyby bowiem w podstawy egzystencji tych osób. Dyskusyjna jest wartość rynkowa należącego do męża ciągnika z lat 80-tych ubiegłego wieku Co się zaś tyczy wykazanej roli to z zasad doświadczenia życiowego wynika iż osoby starsze i schorowane o niskich dochodach powinny dysponować jakimś zabezpieczeniem nawet gdy państwo deklaruje bezpłatny i powszechny dostęp do świadczeń zdrowotnych. Pozostaje bowiem całe gros wydatków nierefundowanych. Mając więc na uwadze powyższe i przewidując wysokość kosztów sądowych w sprawie oraz minimalny koszt opłat za czynności radców prawnych w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można stwierdzić, że skarżącej nie będzie stać na ich poniesienie. Chociaż obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżąca nie jest w stanie opłacić kosztów postępowania, to należało zgodnie z wnioskiem udzielić stronie pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i orzec jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło