III SAB/Kr 32/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 27 października 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W dniu 15 czerwca 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego J. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. J. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma 70 lat i ciężko choruje. Jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1360,48 zł brutto. Z kwoty tej ok. 950 zł skarżący przeznacza na wizyty u bioterapeuty oraz lekarstwa (także zagraniczne). Na majątek skarżącego składa się dom o pow. 60 m² z 1940r. z mieszkaniem o pow. 8 m². W domu tym nie ma prądu, wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Skarżący posiada także nieruchomość rolną o pow. 3,56 ha stanowiącą ugór. J. P. wyjaśnił, iż gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu, gdyż nie może on w nim pracować. Ponadto Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie tylko nie przyznała mu żadnych dopłat, ale jeszcze nałożyła karę finansową w wysokości 850 zł. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. J. P. wyjaśnił, iż przed tut. Sądem toczy się kilka postępowań z jego skarg, a w związku z tym uiszczenie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, gdyż zagraża jego życiu i zdrowiu. Postanowieniem z dnia 16 lipca 2010r., sygn. akt III SAB/Kr 32/10 referendarz sądowy oddalił wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu swojego postanowienia referendarz podniósł, iż postanowieniami z dnia 17 czerwca 2010r. (sygn. akt. I OPP 34/10; sygn. akt. I OPP 33/10, sygn. akt I OPP 32/10 ) Naczelny Sąd Administracyjny po uwzględnieniu skarg na przewlekłość postępowania przyznał skarżącemu w sumie 6.000 zł. Tym samym - zdaniem referendarza - skarżący w obecnej sytuacji jest w stanie opłacić koszty sądowe, które w niniejszej sprawie i na obecnym etapie sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Referendarz uznał także, iż okoliczność, że w tutejszym Sądzie toczą się inne postępowania J. P. nie zmienia tego stanowiska, gdyż w większości z nich udzielno skarżącemu pomocy w rożnym zakresie, a poza tym obecna sytuacja skarżącego uległa poprawie na tyle, że zwolnienie go od kosztów sądowych nie znajduje już wystarczających podstaw. Pismem z dnia 29 lipca 2010r. J. P. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego domagając się jego uchylenia. Skarżący wskazał, iż uzasadnienie postanowienia jest błędne, gdyż przyznane mu przez Naczelny Sąd Administracyjny pieniądze przeznaczył na remont dachu i nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych. Stwierdził również, iż twierdzenie, że w większości pozostałych postępowań toczących się z jego skarg udzielono mu pomocy jest przesadne, gdyż złożył kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy. Skarżący powołał się przy tym na Konwencję Helsińską, która każdemu gwarantuje prawo do sądu niezależnie od jego sytuacji majątkowej. Pismem z dnia 24 sierpnia 2010 r. skarżący został wezwany o nadesłanie decyzji o przyznaniu mu emerytury, ewentualnie ostatniego odcinka emerytury z miesiąca czerwca lub lipca 2010r., rachunków z apteki na potwierdzenie ponoszonych przez niego kosztów zakupu leków albo recept z fakturą proforma, a także rachunku za remont dachu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nadesłał odcinek emerytury z czerwca 2010r., paragony fiskalne ze sklepów spożywczych z okresu od 2-7 września 2010r., paragon fiskalny z apteki, kserokopie etykiet środków medycznych (suplementu diety Maca, Kinotakara, suplementu diety Oral Chelate), kserokopię decyzji Starosty z dnia 10 sierpnia 2010r. znak: [...], którą organ wniósł sprzeciw na wymianę pokrycia i konstrukcji dachu, stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonanie ocieplenia budynku położonego na działce nr ewid. [...] w A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." "Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, z zastrzeżeniem art. 247 p.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien m. In. zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jego sytuację majątkową. Skarżący wskazał w nim bowiem, iż osiąga stały dochód w postaci emerytury w wysokości 1145,08 zł netto. Stwierdził przy tym również, iż ok. 950 zł ze swojej emerytury przeznacza na wizyty u bioterapeuty i lekarstwa, jednak pomimo wezwania w żaden sposób nie wykazał, iż rzeczywiście ponosi miesięcznie takie wysokie i uzasadnione koszty leczenia. Skarżący nie nadesłał wymaganych rachunków lub faktur proforma, a jedynie paragon fiskalny z apteki z dnia 6 września 2010r., z którego wynika, że w tym dniu zakupił leki na łączną kwotę 114,22 zł. Poza tym nadesłał jeszcze kserokopie etykiet środków medycznych, które nie mogą być uznane za dowód ponoszonych przez skarżącego kosztów leczenia. Z kolei w swoim sprzeciwie skarżący podniósł, iż kwotę 6.000 zł, które otrzymał od Naczelnego Sądu Administracyjnego przeznaczył na remont dachu. Wezwany o nadesłanie rachunku za remont dachu skarżący przesłał jedynie kserokopię decyzji Starosty z dnia 10 sierpnia 2010r. znak: [...], w której którą organ wniósł sprzeciw na wymianę pokrycia i konstrukcji dachu, stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonanie ocieplenia budynku położonego na działce nr ewid. [...] w A. Wynika z tego, iż skarżący nie mógł przeprowadzić remontu dachu, a nawet gdyby skarżący wyremontował dach wbrew stanowisku organu to powinien dysponować rachunkiem za remont, czy zakup materiałów przeznaczonych na ten cel. Skarżący nie wykazał więc, że nie posiada już pieniędzy, które przyznał mu Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący, nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej, do czego był zobowiązany. Powoduje to uznanie, że skarżącemu, posiadającemu podany przez niego we wniosku majątek nie przysługuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, bowiem nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.