III SAB/Kr 32/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-07-01
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala sądowi zorientować się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku osoby samotnej, utrzymującej się z niewielkiej renty inwalidzkiej, której jedynym majątkiem jest nieużytek, a sprzedaż tego majątku lub jego obciążenie w celu pokrycia kosztów sądowych godziłaby w podstawę egzystencji, sąd może przyznać prawo pomocy bez wzywania do dodatkowych oświadczeń czy dokumentów.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Skarżący oświadczył, że mieszka sam, utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 775 zł, posiada jedynie grunty nieużytki, nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych, a ponosi wydatki na leki, media i inne bieżące potrzeby. Twierdzi, że żyje poniżej granicy ubóstwa i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i adwokackich.Rozstrzygnięcie
I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanawia: I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że mieszka sam
Określając swój majątek uwidocznił, że w jego skład wchodzi grunty będące nieużytkami. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Utrzymuje się z 775 zł renty inwalidzkiej.
Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych i adwokackich. Ponosi wydatki na lekarstwa, prąd, gaz, telefon, węgiel, wodę, kominiarzy, podatek gruntowy i inne. Wskazują na to wszystko twierdzi, że żyje poniżej granicy ubóstwa.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny jego sytuacji życiowej i aktualnych możliwości płatniczych. Skarżący nie należy do osób zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać starszą samotną osobę, utrzymującą się z niewielkiej renty inwalidzkiej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen produktów i usług środki jakimi skarżący dysponuje wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Sprzedaż niewielkiego majątku nieruchomego, który de facto stanowi jedyne zabezpieczenie materialne skarżącego czy jego obciążenie celem zdobycia środków na koszty sądowe i wynagrodzenie dla pełnomocnika z wyboru godziłaby w podstawę egzystencji skarżącego. W takiej sytuacji konieczność wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych i kwalifikowanego pełnomocnika jest problematyczne a zarazem uzasadnia twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Biorąc to pod uwagę udzielono więc skarżącemu zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło