III SAB/Kr 33/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-07-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Piotr Lechowski, WSA Elżbieta Kremer, WSA Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu egzekucyjnego w administracji, dotycząca niewykonania czynności faktycznej (np. eksmisji), jest dopuszczalna w świetle przepisów PPSA i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu egzekucyjnego w administracji jest niedopuszczalna, jeśli dotyczy niewykonania czynności faktycznej, a nie wydania postanowienia, na które służy zażalenie. W takich przypadkach właściwa jest skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego do organu nadzoru, zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie wykonania prawomocnego wyroku eksmisyjnego z 1984 r., wskazując na wieloletnie niepowodzenie w egzekucji. Organ administracji w odpowiedzi na skargę przedstawił przebieg postępowania, przeprosił za przeszłe zaniedbania i poinformował o podjętych krokach, jednak skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Rada Miejska uznała skargę na działalność Burmistrza za bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer spr. WSA Barbara Pasternak Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Burmistrza Miasta postanawia : skargę odrzucić
Skarżąca M. S. w dniu 9 lutego 2009r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Burmistrza Miasta w sprawie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego sygn. akt [...]. W skardze wnosiła: o uznanie przez Sąd, że nastąpiła przewlekłość postępowania eksmisyjnego przez Urząd Miasta, liczona od kwietnia 1985r., wydanie zarządzenia o natychmiastowe wykonanie eksmisji przez Urząd Miasta do przydzielonego lokalu zastępczego.
W uzasadnieniu skargi podano, że w oparciu o prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 11.07.1984r., orzekający eksmisję M. J. – S. wraz z osobami i rzeczami prawa jej reprezentującymi z budynku położonego w A, został wydany przez ówczesny organ administracyjny w dniu 22.05.1985r. tytuł wykonawczy, a w dniu 25.07.1985r. zostało wydane postanowienie o zastosowaniu środka egzekucyjnego. W oparciu o ten tytuł wykonawczy zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, które do dnia dzisiejszego nie zostało zakończone, a w międzyczasie było trzykrotnie zawieszane. Ten przebieg postępowania egzekucyjnego w wykonaniu obecnego Burmistrza Miasta dowodzi w stopniu przekonywującym, całkowitej bezsilności prawa i władzy wobec własnych decyzji i tytułów wykonawczych.
Skarżąca podała, że pismem z dnia 08.12.2008r. wezwała Burmistrza Miasta w trybie art. 52 § 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi w piśmie z dnia 03.02.2009r. organ przedstawił obszerne streszczenie dotychczasowego przebiegu postępowania eksmisyjnego, przeproszenie za niesumienne postępowanie ówczesnych pracowników, a także zapowiedź przystąpienia do kontynuowania postępowania eksmisyjnego, jednakże jego treść nie podejmuje żadnych konkretnych zamierzeń prawnych, procesowych i faktycznych.
Z kolei w dniu 26 marca 2009r. Rada Miejska podjęła uchwałę nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi M. S. na działalność Burmistrza Miasta, uznając skargę za bezzasadną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, z uwagi na okoliczność, iż brak jest podstaw do uznania, iż aktualnie urzędujący Burmistrz Miasta jest winny bezczynności organu egzekucyjnego w latach 1985-1992r., a jego czynności podjęte po otrzymaniu pisma wierzycieli z dnia 8 grudnia 2008r. są przejawem braku działań konkretnych i czytelnych.
W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania egzekucyjnego. Wskazano również, że pismem z dnia 16 marca 2009r. Burmistrz Miasta – działając na podstawie art. 14 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r. o ochronie praw lokatorów...- zawiadomił M. J. – S. o możliwości wystąpienia do sądu z powództwem o ustalenie prawa do lokalu socjalnego. W tym samym czasie organ zobligowany był zawiesić postępowanie w sprawie eksmisji i zawiadomić prokuratora, co zostało uczynione.
W konkluzji organ stwierdza, że o ile za słuszny można uznać zarzut dotyczący przewlekłości postępowania egzekucyjnego ówczesnych urzędników, których z uwagi na upływ czasu nie sposób wskazać. To nie można podzielić stanowiska skarżącej, że Burmistrz po otrzymaniu wezwania z dnia 8 grudnia 2008r. nie podejmuje żadnych konkretnych i czytelnych zamierzeń prawnych, procesowych i faktycznych w tym zakresie. Stąd też skarga na bezczynność Burmistrza Miasta winna zostać oddalona.
W piśmie z dnia 31 sierpnia 2009r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę, podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze, a także podkreśliła, że obecnie urzędujący Burmistrz Miasta swe czynności wykonuje już od trzech lat i w tym zakresie również nie podejmował żadnych czynności w sprawie eksmisji M. J. - S.
Z kolei w piśmie z dnia 05.01.2010r. adresowanym do B. S. pełnomocnika M. S., Burmistrz poinformował, że w najbliższych dniach Sąd Rejonowy prześle do urzędu prawomocny wyrok dotyczący przyznania M. J. S. uprawnienia do lokalu socjalnego. Propozycję zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego M. J. S. będzie mogła otrzymać z chwilą zakończenia remontu budynku socjalnego, którego oddanie do użytku planowane jest na II kwartał 2010r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) określają art. 3 § 2 pkt 1 -4a.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1-4a ustawy p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/ inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 4a/ pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach,
Punkt 8 § 2 artykułu 3 wymienia m.in. skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Zauważyć należy, że skarga na bezczynność organu jest pochodną dopuszczalności skargi albowiem jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 w/w ustawy można ją wnieść jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a.
Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy zatem do czynienia wówczas gdy organ w ustalonym terminie nie podjął określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a czynności lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, albo mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub czynności. Natomiast w przypadku postępowania egzekucyjnego w administracji o bezczynności można mówić tylko w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 3 , który dotyczy "postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy
zażalenie." Konsekwencją przyjętego w art. 3 § 2 pkt 3 rozwiązania jest, iż kontroli sądów administracyjnych w postępowaniu egzekucyjnym podlegają wydawane przez organ egzekucyjny postanowienia na które służy zażalenie, albo bezczynność organu w wydaniu takiego postanowienia. W rozpoznawanej sprawie skarżąca złożyła skargę na bezczynność organu w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ta bezczynność organu polega na nie wykonaniu określonej czynności egzekucyjnej mającej charakter czynności faktycznej. Zgodnie bowiem z art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekutor usuwa z nieruchomości lub lokalu , które maja być opróżnione lub wydane wierzycielowi , znajdujące się tam ruchomości, z wyjątkiem tych, które łącznie z nieruchomością (lokalem ) podlegają wydaniu wierzycielowi, i wzywa osoby przebywające na tej nieruchomości lub w tym lokalu do jego opuszczenia, z zagrożeniem zastosowania przymusu bezpośredniego, a w razie oporu podejmuje odpowiednie kroki w celu zastosowania przymusu bezpośredniego. Przedmiotem bezczynności nie jest zatem nie wydanie przez organ egzekucyjny konkretnego postanowienia na które służy zażalenie, ale bezczynność, przewlekłość w wykonaniu określonej czynności egzekucyjnej mającej charakter czynności faktycznej. Takie czynności egzekucyjne, od których nie przysługują środki zaskarżenia, jak również przewlekłość postępowania egzekucyjnego są przedmiotem odrębnej regulacji prawnej, która zapewnia stronom szczególne instrumenty prawne w zakresie ich kontroli.
Mianowicie przepis art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zawiera regulację szczególną dotyczącą skargi na czynności egzekucyjne i przewlekłość postępowania. Zgodnie z § 1. Zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. § 2. Na przewlekłość postępowania egzekucyjnego skarga przysługuje również wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, a także podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku. § 4. Skargę na czynności egzekucyjne, o których mowa w § 3, wnosi się w terminie 14 dni od dnia dokonania zakwestionowanej czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej. § 5. W sprawie skargi, o której mowa w § 1 i w § 2, postanowienie wydaje organ nadzoru. Na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.
Z powyższego przepisu wynika, że w przypadku przewlekłości postępowania egzekucyjnego wierzycielowi przysługuje skarga do organu nadzoru, którą wnosi się za pośrednictwem organu egzekucyjnego. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ nadzoru, a na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie, dopiero wówczas otwiera się droga do kontroli sądowej.
Natomiast w rozpoznawanej sprawie nie mamy do czynienia z postanowieniem o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy p.p.s.a. , a w konsekwencji nie może dojść do bezczynności organu polegającej na niewydaniu określonego postanowienia. Stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie powinien być kwalifikowany prawnie zgodnie z art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosowanie z tym przepisem w przypadku przewlekłości postępowania egzekucyjnego, wierzycielowi przysługuje skarga na przewlekłość do organu nadzoru. Organ nadzoru orzeka o skardze w formie postanowienia, a na postanowienie o oddaleniu skargi przysługuje zażalenie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odrzucił skargę na bezczynność organu egzekucyjnego, albowiem skarga taka jest niedopuszczalna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło