III SAB/Kr 36/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2004r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. F. na bezczynność Rektora Uniwersytetu postanawia: skargę odrzucić R. F. wniósł dnia [...] marca 2004r. (data nadania przesyłki poleconej R [...]) adresowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na "niewykonanie zapisu ustawowego przez Rektora Uniwersytetu w K. " z wnioskiem o nakazanie Rektorowi na podstawie art. 200 § 6 kpa w zw. z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, dopuszczenia skarżącego do kontynuowania studiów na Wydziale Lekarskim. W uzasadnieniu skargi wskazano, że dnia [...] kwietnia 1995r. skarżący złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Rektora i Ministra Edukacji Narodowej skargę (której kserokopię załączono) na nie wydanie decyzji w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania w sprawie przywrócenia praw studenta. Zdaniem skarżącego z obszernie omówionych w uzasadnieniu skargi przyczyn, skarga (wniosek) o wznowienie postępowania nie została przez Rektora i Ministra Edukacji Narodowej przedstawiona w terminie 30 dni Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu i nie została przez ten Sąd rozpoznana. Powołując przepisy art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i art. 200 kpa skarżący jest zdania, że wykonanie decyzji o skreśleniu zostało wstrzymane i że przysługuje mu status studenta, a Rektor uniemożliwia mu bezprawnie kontynuowanie studiów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2004r. sygn. I SA/WA 413/04 przekazał sprawę na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 202r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Rektor Uniwersytetu w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie i przedstawiając akta administracyjne wskazał, że: Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] maja 1995r. znak [...] odmówił wnioskowi R. F. z dnia [...] września 1994r. w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostatecznie decyzją Rektora Akademii im. [...] w K. z dnia [...] stycznia 1991 r. znak [...] w przedmiocie skreślenia R. F. z listy studentów Wydziału Lekarskiego ówczesnej Akademii im. [...] (obecnie [...] w K.), wyrokiem z dnia 13 grudnia 1995r. sygn. akt I SA 1039/95 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu sprawy ze skargi R. F. uchylił decyzję Ministra Edukacji Narodowej, wskazując, że organ ten nie był władny wydać decyzji o odmowie wznowienia, a mógł tylko wyznaczyć organ właściwy do przeprowadzenia postępowania w sprawie wznowienia. postanowieniem z dnia [...] lutego 1996r. znak [...] Minister Edukacji Narodowej wznowił postępowanie w sprawie skreślenia z listy studentów R. F. i wyznaczył Rektora Uniwersytetu jako organ właściwy do postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Rektor Uniwersytetu decyzją z dnia [...] marca 1996r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Rektora z dnia 10 stycznia 1991 r. o skreśleniu R. F. z listy studentów. Decyzja ta stała się ostateczna , gdyż mimo stosownego pouczenia R. F. nie złożył od niej odwołania do Ministra Edukacji Narodowej za pośrednictwem Rektora. Te okoliczności zdaniem Rektora uzasadniają odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skargę wniesiono dnia [...] marca 2004r., a zatem pod rządem obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004r. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i rozpoznanie sprawy następuje na podstawie przepisów tej ustawy. Ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, która weszła w życie dnia 1 października 1995r. (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) utraciła moc z chwilą wejścia w życie powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a to na podstawie art. 3 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo ustroju Sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Z kolei z dniem 1.10.1995r. z mocy art. 61 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skreślony został dział VI kpa (przepisy art. 196 do 216 kpa). Powołany w skardze przepis art. 200 nie obowiązuje zatem od 1.10.1995r., a przepis art. 68 ustawy o NSA od 1 stycznia 2004r. O dnia 1 stycznia 2004r. ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w przepisie art. 154 samodzielnie i wyczerpująco reguluje przesłanki skargi na niewykonanie wyroku. Zgodnie z przepisem 154 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej ustawą w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona , po uprzednim pisemnym wezwaniu organu właściwego do wykonania wyroku lub załatwieniu sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w przepisach rozdziału 10, (art. 132 in) wyczerpująco określa przedmiot skarg rozpoznawanych przez Sąd administracyjny. Ustawa rozróżnia m in. pomiędzy skargą na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 -4 (art. 149) a skargą na niewykonanie wyroku (art. 154). Treść skargi, a w szczególności załączona do niej kopia skargi z dnia 3 kwietnia 1995r., oparta na ówczesnym przepisie kpa art. 216 na niewydanie decyzji w sprawie wznowienia postępowania skierowanej do NSA za pośrednictwem Rektora i Ministra Edukacji Narodowej z datą wpływu [...].05.1995r. do sekretariatu ogólnego wskazuje, że przedmiotem obecnej skargi jest skierowany pod adresem Rektora zarzut bezczynności trwającej od 1995r. w nadaniu biegu opartej jeszcze na art. 216 kpa skardze na niewydanie w terminie decyzji. Wniesiona zatem w dniu [...] marca 2004r. skarga ma charakter skargi na bezczynność Rektora. Skarga ulega odrzuceniu z powodu niedopuszczalności. Przepis art. 52 § 1 ustawy Prawo o p.s.a., stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Według § 2 tego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przewidziany w ustawie. Przepis art. 37 § 1 kpa zawiera regulację , w myśl której na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub ustalonym w myśl art. 36 stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Przepis § 2 tego artykułu określa sposób załatwienia tego zażalenia przez organ wyższego stopnia, w przypadku uznania zażalenia za uzasadnione. Przewidziane przepisem art. 37 § 1 kpa zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia ma zatem charakter środka zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 ustawy o p.s.a., którego wyczerpanie - o ile służy stronie - warunkuje przewidzianą art. 52 § 1 ustawy dopuszczalność skargi na bezczynność organu. Stosownie do przepisów art. 1 ust. 1 i 3, art. 46 ust. 2 i art. 49 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 12 września 1990r. o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 65, poz. 385 z późn. zm.) Rektor Uniwersytetu w K., jako organ państwowej szkoły wyższej , jest organem administracji publicznej w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 in fine w zw. z art. 1 pkt 2 kpa, gdyż z mocy prawa (art. 161) umocowany jest do załatwiania indywidualnych spraw studenckich w drodze decyzji. Stosownie do przepisu art. 17 § 3 kpa organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu w stosunku do organów administracji publicznej innych niż określono w pkt. 1-2 (t.j. organów jednostek samorządu terytorialnego lub wojewodów) są odpowiednie organy nadrzędne lub właściwi ministrowie, a w razie ich braku organy państwowe sprawiające nadzór nad ich działalnością. Uniwersytet w K. jest wymieniony w pozycji 14 wykazu stanowiącego załącznik do Obwieszczenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 27 czerwca 2002r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Edukacji Narodowej i Sportu lub przez niego nadzorowanych (MON. Poi. Nr 28, poz. 457). W świetle powyższego Minister Edukacji Narodowej i Sportu jest w rozumieniu art. 17 pkt. 3 kpa organem wyższego stopnia względem Rektora Uniwersytetu w K. Na podobną relację dawnego Ministra ds. Szkolnictwa Wyższego względem rektora uniwersytetu wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 12.01.2000r. II SA Wr 499/99 (OSP 2000/12/182). Służył zatem skarżącemu przewidziany art. 37 § 1 kpa środek zaskarżenia bezczynności Rektora UJ w formie zażalenia , którego złożenie nie poprzedziło skargi wniesionej do Sądu. Wprawdzie przy skardze przedłożono kopię pisma skarżącego z dnia [...] września 2003r. skierowanego do ówczesnego Ministra Edukacji Narodowej i Zdrowia, to jego treść wskazuje , iż nie ma ono charakteru zażalenia z art. 37 § 1 kpa , na bezczynność w przekazaniu skargi złożonej dnia [...] maja 1995r., lecz "dotyczy przestępstw nauczycieli akademickich" wobec skarżącego , jako studenta względem którego wykonanie decyzji o skreśleniu z listy studentów uległo wstrzymaniu na mocy prawa. Z tych względów skarga jako niedopuszczalna ulegała odrzuceniu na podstawie art. 56 pkt. 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia.