III SAB/Kr 37/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 stycznia 2024 r. o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia postanawia: odrzucić skargę. P. W. (dalej: skarżący), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w sprawie wydania decyzji o ustaleniu poziomu wsparcia. W uzasadnieniu skargi, skarżący obszernie zrelacjonował przebieg postępowania administracyjnego, zainicjowanego wnioskiem z dnia 3 stycznia 2024 r. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie. Następnie skarżący złożył trzy kolejne pisma procesowe każde zatytułowane "skarga", datowane na dzień 25 lutego 2025 r., 18 marca 2025 r. oraz 28 marca 2025 r. W związku z powyższym, zarządzeniem z dnia 22 lipca 2025 r., wezwano pełnomocnika skarżącego do złożenia wyjaśnień i jednoznacznego sprecyzowania przedmiotu skargi. Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył trzy odrębne pisma procesowe, każde zatytułowane "skarga", datowane na dzień 25 lutego 2025 r., 18 marca 2025 r. oraz 28 marca 2025 r., które dotyczą tego samego postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności nr ON-II.9534.1.315.2024. W związku z powyższym, w celu prawidłowego określenia przedmiotu postępowania oraz oceny dopuszczalności skargi (skarg), wezwano do precyzyjnego wyjaśnienia: - przedmiotu skargi z dnia 25 lutego 2025 r. – w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego wezwania, pod rygorem uznania, że skarżący wniósł skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania i Niepełnosprawności w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 stycznia 2025 r., - czy pisma procesowe zatytułowane "skarga" z dnia 18 i 28 marca 2025 r. należy traktować jako uzupełnienie skargi z dnia 25 lutego 2025 r.; - czy też intencją skarżącego jest wszczęcie trzech odrębnych spraw sądowoadministracyjnych, a jeśli tak – wskazanie, na czym polega odrębność przedmiotowa każdej z nich – w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem uznania, że pisma te stanowią uzupełnienie skargi z dnia 25 lutego 2025 r. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącego wyjaśniła, że przedmiotem skargi jest przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 3 stycznia 2024 r. W dniu 21 października 2025 r., organ – w odpowiedzi na wezwanie Sądu – przesłał, wydaną po rozpatrzeniu wniosku skarżącego z dnia 3 stycznia 2024 r. decyzję nr ON-II.9534.1.315.2024 z dnia 6 września 2024 r. ustalającą poziom wsparcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Stosownie natomiast do treści art. 149 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa oraz stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (§ 1 pkt 1-3). Jednocześnie sąd stwierdza czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Dla oceny zasadności skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania kluczowy jest moment jej wniesienia. Jeżeli organ trwa w bezczynności po wniesieniu skargi podlega ona merytorycznemu rozpoznaniu. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Jeszcze inną sytuacja jest sytuacja, gdy bezczynność ustała przed wniesieniem skargi. W takiej sytuacji nie ma przedmiotu skargi (nie ma bezczynności), a zatem skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wątpliwości, co do różnego rozumienia powołanego przepisu i związanej z tym dopuszczalności jego stosowania w sytuacji wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu postępowania były przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanej w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. II OPS 5/19. W uchwale tej przesądzono, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu uchwały NSA stwierdził między innymi, że skarga na bezczynność lub przewlekłe postępowanie jest skargą na bezczynność w rozumieniu art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a., a skarga na przewlekłe prowadzenie jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo postępowaniu, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność stan rzeczy musi być w dacie wniesienia skargi aktualny, a nie historyczny (tak: A. Kabat, Komentarz do art. 149 p.p.s.a. [w:] Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, WKP/el. 2021). Z kolei w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 7 marca 2022 r. sygn. II OPS 1/21 określono zasady dopuszczalności skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego po jego zakończeniu. Zgodnie z tą uchwałą skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że wniosek skarżącego z dnia 3 stycznia 2024 r. został już rozpoznamy przez Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnoprawności w Krakowie, który decyzją z dnia 6 września 2024 r. ustalił poziom potrzeby wsparcia. Tym samym skarga wniesiona w dniu 4 marca 2025 r. została złożona po ostatecznym załatwieniu sprawy, co w świetle powyższych wywodów czyni ją w zakresie zarzucanej przewlekłości, niedopuszczalną. W konsekwencji powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.