III SAB/Kr 4/17
PostanowienieWSA w Krakowie2018-03-09
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika) może zostać oddalony z powodu niekompletnego przedstawienia sytuacji materialnej przez stronę, mimo że strona zadeklarowała posiadanie domu, mieszkania i nieruchomości rolnej oraz niskie dochody z emerytury?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej, przedstawiając niekompletne informacje i nie stosując się do wcześniejszych wezwań sądu. Ciężar dowodu co do okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek, a prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może podlegać uzasadnionym ograniczeniom.Stan faktyczny
Skarżący Z. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata) w sprawie dotyczącej bezczynności Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego. We wniosku podał, że posiada dom, mieszkanie i nieruchomość rolną, a jego miesięczne dochody to 762,92 zł emerytury. Sąd zauważył, że skarżący już wcześniej dwukrotnie ubiegał się o prawo pomocy, ale wnioski odmawiano z powodu wybiórczych wyjaśnień i niestosowania się do wezwań. Stwierdzono również, że skarżący nie przedstawia swojej sytuacji materialnej w sposób kompletny i nie wykonuje kierowanych do niego wezwań.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Z. B. na bezczynność Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla Apelacji [...] postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący we wniesionym dnia 6.02.2018 r. (wpływ) na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata.
Przedstawiane we wniosku informacje ograniczył do wskazania, że na jego majątek składa się 90 metrowy dom w którym znajduje się 12 metrowe mieszkanie i nieruchomość rolna o powierzchni 0,58 ha obsiane zbożem. Zadeklarował brak innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych. Swoje miesięczne dochody określił na 762,92 zł emerytury. Uzasadniając swoje starania wskazał, że nie pracuje zawodowo, nie ma żadnych dochodów, PIT-u nie wypełnia. Powiada, ze wydatki na utrzymanie ma jak każdy na średnim poziomie. Za energię elektryczną opłaca rachunki. Szambo, opał i wodę ma swoje. Twierdzi, że pieniądze pożycza od osób prywatnych w ten sposób, że od jednego pożycza a drugiemu oddaje.
Z urzędu stwierdza się, że skarżący już wcześniej ubiegał się w sprawie dwukrotnie o prawo pomocy. Wnioskom skarżącego odmówiono albowiem na wcześniejsze wezwanie udzielił wybiórczych wyjaśnień. Nie stosował się do wezwań ani pouczeń. Z urzędu stwierdza się również , że nie jest to jedyny wniosek o prawo pomocy jaki ostatnimi czasy skarżący składa w tutejszym wojewódzkim sądzie administracyjnym i że we wszystkich składanych wnioskach skarżący przedstawia swoją sytuacją materialną w sposób niekompletny. Nie wykonuje również kierowanych do niego wezwań.
Mając na uwadze powyższe zaważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze orzeczeń wydanych w tej i szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego, to w konsekwencji nie było potrzeby wzywania obecnie strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło