III SAB/Kr 40/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie ekwiwalentu za ponadnormatywne godziny służby czynnej skargę oddala Uzasadnienie: K. J. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w sprawie ekwiwalentu za ponadnormatywne godziny służby czynnej, polegającej na braku wydania decyzji administracyjnej odmownej czy też innego aktu. Podniósł, że do dnia dzisiejszego organ wbrew prawnemu obowiązkowi i wezwany skutecznie o usunięcie naruszenia prawa nie podjął żadnego działania aby sprawę konstytutywnego prawa do ekwiwalentu załatwić, tj. wydać decyzję o odmowie prawa do ekwiwalentu, stwierdzającą na podstawie akt i dokumentów, że ekwiwalent był i jest nienależny stronie, bowiem w dacie zwalniania ze służby strona nie posiadała ponadnormatywnych godzin służby, za które należne jest świadczenie ekwiwalentem pieniężnym. Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o stwierdzenie, że: - Komendant Powiatowy Policji nie załatwił sprawy w przedmiocie ekwiwalentu za ponadnormatywne godziny służby czynnej czynnością materialno-techniczną względnie decyzją administracyjna; - przyznanie od skarżonego organu kwoty pieniężnej w zakresie uznania sadowego na podstawie art. 149 § 2ppsa. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wskazał, że kwestia ponadnormatywnych godzin służby jest przedmiotem ciągłej korespondencji zainicjowanej przez skarżącego w 2011 r. Ustalono, że w prowadzonych dziennikach na okres od 1 stycznia 2001 r. do 15 stycznia 2004 r. nie zarejestrowano przedłużonego czasu lub rejestru nadgodzin policjantów OPI - brak jest danych potwierdzających zasadność roszczeń K. J. Skoro zatem ani Komendant Powiatowy Policji, ani Komendanci Komisariatów w S czy Ś nie dysponują dokumentacją, która mogłaby potwierdzić roszczenia K. J., wykonywane czynności zostały zakończone wydaniem odpowiednich decyzji czy też postanowień. Nie jest więc prawdą, że K. J. takich aktów nie otrzymał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej w skrócie "ppsa") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ppsa. Rolą sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji i jego bezczynność jest ustalenie przede wszystkim trzech kwestii. Po pierwsze: czy sprawa, w której została wniesiona skarga, była sprawą określoną w art. 3 § 2 pkt 1- 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; po drugie: czy dopuszczalność skargi uwarunkowana jest zachowaniem określonego trybu przeciwdziałania przewlekłości oraz czy taki tryb przed wniesieniem skargi został wyczerpany: po trzecie: o ile wynik badania dwóch pierwszych kwestii będzie pozytywny, czy organowi administracji można przypisać przewlekłe prowadzenie postępowania lub (i) bezczynność. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a ppsa, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ppsa. Uwzględnieniem skargi w rozumieniu art. 149 ppsa jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny. Warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 § 1 ppsa). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). W przypadku skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ można wnosić w każdym czasie, po wyczerpaniu ponaglenia, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego złożył trybie art. 37 § 1 k.p.a. "wezwanie do usunięcia naruszenia prawa". Skarga więc jako dopuszczalna i złożona z zachowaniem wymogu określonego w art. 52 § 1 i 2 ppsa podlega merytorycznej ocenie. Na wstępie wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności. Dla uznania bezczynności nie ma przy tym znaczenia to, z jakiego powodu bezczynność zaistniała i czy była przez organ zawiniona. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznania sprawy (czy też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, mają jedynie znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca. Podlegają one także ocenie w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, gdzie sąd bada sprawność oraz skuteczność prowadzonego postępowania oraz zasadność jego przedłużania (por. II SAB/Op 87/16). Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Artykuł 36 § 1 k.p.a. nakłada z kolei na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., bądź terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że nie wystąpiły w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Komendanta Powiatowego Policji. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ w przepisanym prawem terminie wydał w dniu 27 października 2011 r. decyzję o odmowie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za ponadnormatywny czas służby pełnionej w Policji w ilości 96 godzin w związku ze zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji z dniem 30 kwietnia 2005 r. Co więcej od decyzji tej odwołanie złożył K. J., w konsekwencji decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 20 lutego 2012 r. uchylono ww. decyzję, jednak jedynie w części dotyczącej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i uzupełniając ją o art. 33 oraz art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r., Nr 287, poz. 1687 ze zm.). Sprawa ekwiwalentu została więc załatwiona. W ww. decyzji organ I instancji stwierdził, że skarżący w swoim żądaniu – poza wskazaniem liczby 96 nadgodzin, nie wykazał żadnych okoliczności, w jakich miała miejsce służba w czasie przekraczającym normę określoną w art. 33 ust. 2 ustawy o Policji. Niezależnie od braków dowodowych potwierdzających pełnienie służby w ponadnormatywnym czasie, art. 107 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne. Uznając, że roszczenie K. J. do wypłaty ekwiwalentu pieniężnego stało się wymagalne w dniu jego zwolnienia ze służby w Policji tj. dnia 30 kwietnia 2005 r., przedawnienie roszczeń z tego tytułu nastąpiło z upływem 3 lat, tj. z dniem 1 maja 2008 r. W konsekwencji organ stwierdził, że brak jest podstaw do wypłaty sierż. szt. w stanie spoczynku K. J. ekwiwalentu na ponadnormatywny czas służby w wymiarze 96 godzin. Z powyższego wynika, że nie można skutecznie zarzucać organowi, że ten pozostaje w stanie bezczynności. Skarga nie mogła więc zostać uwzględniona i jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Skoro skargę oddalono, nie było podstaw do zastosowania przepisu art. 149 §2 ppsa, zgodnie z którym sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak sentencji wyroku.