III SAB/Kr 40/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi K. G. na bezczynność Burmistrza Miasta Chrzanowa w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 sierpnia 2022 r. o przyznanie zasiłku rodzinnego oddala skargę. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. G. (dalej: "skarżąca") zarzuciła Burmistrzowi Miasta C. bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami na rzecz córki skarżącej A. G. w roku zasiłkowym 2022/2023. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w jej ocenie brak było podstaw do pozostawienia wniosku o przyznanie świadczeń bez rozpoznania. Podniosła, że zamiast zupełnego aktu urodzenia córki złożyła oświadczenie na druku Ośrodka Pomocy Społecznej w C., wskazując, że córka skarżącej nie ma uznanego ojca. Oświadczenie zostało złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Zdaniem skarżącej OPS w C. może z łatwością sprawdzić prawdziwość oświadczenia skarżącej, ponieważ ma dostęp do danych z USC. Skarżąca podkreśliła, że brak przedłożenia przez nią odpisu zupełnego z aktu urodzenia córki nie może stanowić podstawy pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania. Skarżąca wniosła o odrzucenie w całości decyzji o pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania, udostępnienie wszystkich materiałów OPS w C., przyznanie wszystkich świadczeń zgodnie z wnioskiem skarżącej oraz odsetkami. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta C. wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że w dniu 18 sierpnia 2022 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego poprzez wskazanie okresu zasiłkowego, którego wniosek dotyczy. Następnie wezwał skarżącą pismem z dnia 21 września 2022 r. do przedłożenia dokumentu w postaci odpisu zupełnego aktu urodzenia córki oraz zaświadczenia, że córka uczęszcza do szkoły poza miejscem zamieszkania. Równocześnie pouczył skarżącą o treści art. 24a ust. 2 u.ś.r. Skarżąca przedłożyła zaświadczenie ze szkoły, ale wskazała, że nie ma obowiązku przedkładania zupełnego aktu urodzenia córki. Organ zwrócił uwagę na treść § 5 pkt 8 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustaleniu prawa do świadczeń rodzinnych. Rozporządzenie przewiduje wymóg przedłożenia zupełnego odpisu aktu urodzenia dziecka, w sytuacji gdy ojciec jest nieznany, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ podniósł, że nie pozostaje w bezczynności, ponieważ sprawa skarżącej została załatwiona poprzez czynność materialno-techniczną pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 17 sierpnia 2022 r. skarżąca wystąpiła do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko A. G. Pismem z dnia 18 sierpnia 2022 r. skarżąca została wezwana do wskazania, czy wniosek o przyznanie zasiłku dotyczy okresu zasiłkowego 2021/2022, czy też 2022/2023. Pismem z dnia 1 września 2022 r. skarżąca wyjaśniła, że jej wniosek dotyczy okresu zasiłkowego 2022/2023. Pismem z dnia 21 września 2022 r. Burmistrz Miasta C. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie następujących dokumentów: zupełnego odpisu aktu urodzenia A. G. oraz zaświadczenia o uczęszczaniu A. G. do szkoły poza miejscem zamieszkania w roku szkolnym 2022/2023 oraz 2023/2024 w terminie 14 dni od otrzymania wezwania. W wezwaniu wskazano, że niezastosowanie się do niego będzie skutkowało pozostawieniem wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych bez rozpoznania. Pismem z dnia 14 października 2022 r. skarżąca przedłożyła zaświadczenie ze szkoły córki. Wskazała, że w kwestii zupełnego aktu urodzenia organ otrzymał oświadczenie skarżącej złożone pod odpowiedzialnością karną, iż córka skarżącej nie ma uznanego ojca. W ocenie skarżącej jej oświadczenie jest wiążące. Pismem z dnia 28 października 2022 r. skarżąca została zawiadomiona przez Burmistrza Miasta C. o pozostawieniu wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego bez rozpoznania. Pismem z dnia 18 listopada 2022 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie ponaglenie. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie orzekło, że Burmistrz Miasta C. nie dopuścił się bezczynności w sprawie dotyczącej ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko A. G. na okres zasiłkowy 2022/2023. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Skarga na bezczynność zasługiwała na oddalenie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r. (sygn. akt I OPS 2/13) na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."). W rezultacie, rozpoznając niniejszą sprawę Sąd badał, czy w istniejącym stanie faktycznym i prawnym zasadnie Burmistrz Miasta C. pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie świadczeń rodzinnych wraz z dodatkami bez rozpoznania. W sprawie zostały spełnione warunki formalne do wystąpienia ze skargą na bezczynność Burmistrza Miasta C., skarżąca bowiem zgodnie z treścią art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzedziła skargę ponagleniem skierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Bezsporną okolicznością w niniejszej sprawie jest, że skarżąca została wezwana przez Burmistrza Miasta C. do przedłożenia odpisu zupełnego aktu urodzenia córki, niesporne jest również, że skarżąca wezwania nie wykonała podnosząc, że wystarczającym było złożenie oświadczenia o braku uznanego ojcostwa córki na druku OPS w C. Postępowanie w sprawach przyznania świadczeń rodzinnych uregulowane zostało w art. 23 i n. ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: "u.ś.r.") Zgodnie z powołanym przepisem postępowanie w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego wszczynane jest na wniosek, który powinien odpowiadać wymaganiom określonym w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz wydanych na jej podstawie przepisach wykonawczych. Zgodnie z § 5 pkt 8 obowiązującego w dacie pozostawienia wniosku skarżącej bez rozpoznania rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie powinny być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (tj. Dz. U. 2017 r., poz. 1466 ze zm., dalej: "rozporządzenie"), ustalając prawo do zasiłku rodzinnego uwzględnia się również odpowiednio odpis zupełny aktu urodzenia dziecka – w przypadku, gdy ojciec dziecka jest nieznany. Zgodnie z § 13 rozporządzenia, dokumenty załączane do wniosku, z wyjątkiem dokumentów, o których mowa w § 4 i § 5 pkt 3 lit. f oraz oświadczeń są składane jako kopie tych dokumentów. Podkreślić należy, że rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 23 ust. 5 u.ś.r., zgodnie z którym minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz szczegółowy zakres informacji, jakie mają być zawarte: 1) we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych, 2) w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny - kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz dokumentacji niezbędnej do sprawnej realizacji, również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń rodzinnych. Wskazać należy, że dopiero złożenie przez skarżącą kompletnego wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych (z wymaganymi dokumentami) dawało podstawę do wszczęcia postępowania o przyznanie świadczenia rodzinnego, w którym to postępowaniu mogłaby zapaść decyzja odmowna lub pozytywna dla strony. Tymczasem, mimo wezwania i pouczenia skarżącej o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania, skarżąca nie uzupełniła braków formalnych, nie przedstawiła odpisu zupełnego aktu urodzenia córki. W konsekwencji, organ nie miał podstaw, aby wszcząć postępowanie i wydać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie wnioskowanego przez skarżącą zasiłku rodzinnego. Zgodnie z art. 24a ust. 2 u.ś.r. w przypadku gdy osoba złoży wniosek bez wymaganych dokumentów, podmiot realizujący świadczenia przyjmuje wniosek i wyznacza termin nie krótszy niż 14 dni i nie dłuższy niż 30 dni na uzupełnienie brakujących dokumentów. Niezastosowanie się do wezwania skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. W niniejszej sprawie Burmistrz Miasta C. wyznaczył skarżącej 14-dniowy termin na uzupełnienie braków formalnych wniosku o przyznanie zasiłku rodzinnego, m. in. poprzez przedłożenie odpisu zupełnego aktu urodzenia córki oraz pouczył skarżącą o skutkach nieuzupełnienia braków w terminie. Podkreślić należy, że zgodnie z przepisami rozporządzenia, wystarczającym było przedłożenie kopii dokumentu. Skarżąca nie uzupełniła wniosku o brakujące dokumenty. Zwrócić należy uwagę, że w świetle treści art. 75 § 2 p.p.s.a., jeżeli przepis prawa nie wymaga urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego w drodze zaświadczenia właściwego organu administracji, organ administracji publicznej odbiera od strony, na jej wniosek, oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ przepis prawa wyraźnie stanowił, że jednym z elementów wniosku o przyznanie świadczenia rodzinnego dla dziecka, którego ojcostwo nie jest ustalone, jest odpis zupełny aktu urodzenia. W rezultacie, nie było możliwe zastąpienie wymaganego dokumentu oświadczeniem skarżącej. W ocenie Sądu zasadnie Burmistrz Miasta C. orzekł o pozostawieniu wniosku skarżącej bez rozpoznania. W rezultacie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.