III SAB/Kr 44/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Wójta Gminy postanawia: odmówić ustanowienia adwokata. W dniu 7 lipca 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego J. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. J. P. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma 70 lat i ciężko choruje. Jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w wysokości 1360,53 zł brutto. Z kwoty tej ok. 950 zł skarżący przeznacza na wizyty u bioterapeuty oraz lekarstwa (także zagraniczne). Na majątek skarżącego składa się dom o pow. 60 m² z 1940r. z mieszkaniem o pow. 8 m². W domu tym nie ma prądu, wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Skarżący posiada także nieruchomość rolną o pow. 3,56 ha stanowiącą ugór. J. P. wyjaśnił, iż gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu, gdyż nie może on w nim pracować. Ponadto Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie tylko nie przyznała mu żadnych dopłat, ale jeszcze nałożyła karę finansową w wysokości 850 zł. Skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. J. P. wyjaśnił, iż przed tut. Sądem toczy się kilka postępowań z jego skarg, a w związku z tym ponoszenie przez niego kosztów adwokata jest niemożliwe, gdyż zagraża jego życiu i zdrowiu. Postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2010r., sygn. akt III SAB/Kr 44/08 referendarz sądowy oddalił wniosek J. P. o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu swojego postanowienia referendarz podniósł, iż postanowieniami z dnia 17 czerwca 2010r. (sygn. akt. I OPP 34/10; sygn. akt. I OPP 33/10, sygn. akt I OPP 32/10 ) Naczelny Sąd Administracyjny po uwzględnieniu skarg na przewlekłość postępowania przyznał skarżącemu w sumie 6.000 zł. Ponadto wydanym już wcześniej w niniejszej sprawie postanowieniem z dnia 16 października 2009r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych. Tym samym zdaniem referendarza, skarżący – dysponujący stałym dochodem i przyznaną mu przez NSA kwotą 6.000 zł – posiada środki umożliwiające opłacenie adwokata z wyboru. Referendarz zwrócił także uwagę na fakt, że jak dotąd skarżący nie był zmuszony ponosić w sprawie żadnych kosztów sądowych. Uznał także, iż okoliczność, że w tutejszym Sądzie toczą się inne postępowania J. P. nie zmienia tego stanowiska, gdyż w większości z nich skarżący został zwolniony od kosztów sądowych. Pismem z dnia 20 sierpnia 2010r. J. P. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego domagając się jego uchylenia. Skarżący wskazał, iż uzasadnienie postanowienia jest błędne, gdyż przyznana mu przez Naczelny Sąd Administracyjny kwota wynosi 5924,40 zł i została przeznaczona na remont dachu. Dlatego też skarżący nie jest w stanie opłacić adwokata. Stwierdził również, iż twierdzenie, że w większości pozostałych postępowań toczących się z jego skarg udzielono mu pomocy jest przesadne, ponieważ część jego wniosków o przyznanie prawa pomocy została oddalona. Skarżący powołał się przy tym na Konwencję Helsińską, która każdemu gwarantuje prawo do sądu niezależnie od jego sytuacji majątkowej i Europejską Konwencję Praw Człowieka gwarantującą każdemu prawo do sprawiedliwego sądu. Pismem z dnia 1 października 2010r. skarżący został wezwany o nadesłanie decyzji o przyznaniu mu emerytury, ewentualnie ostatniego odcinka emerytury z miesiąca czerwca lub lipca 2010r., rachunków z apteki na potwierdzenie ponoszonych przez niego kosztów zakupu leków albo recept z fakturą proforma, a także rachunku za remont dachu. W odpowiedzi na wezwanie Sądu skarżący nadesłał odcinek emerytury z czerwca 2010r., paragony fiskalne ze sklepów spożywczych z okresu od 7-19 października 2010r., trzy paragony fiskalne z apteki z 6 września oraz 13 i 18 października 2010r., kserokopie etykiet środków medycznych (suplementu diety [...], suplementu diety [...]), kserokopię decyzji Starosty z dnia 10 sierpnia 2010r. znak: [...], którą organ wniósł sprzeciw na wymianę pokrycia i konstrukcji dachu, stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonanie ocieplenia budynku położonego na działce nr ewid. 2659/2 w A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), a w szczególności jej art. 245, który stanowi, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (§ 1). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2). Z kolei zgodnie z § 3 art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, z zastrzeżeniem art. 247 P.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 P.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien m.in. zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jego sytuację majątkową. Skarżący wskazał w nim bowiem, iż osiąga stały dochód w postaci emerytury w wysokości 1145,08 zł netto. Stwierdził przy tym również, iż ok. 950 zł ze swojej emerytury przeznacza na wizyty u bioterapeuty i lekarstwa, jednak pomimo wezwania w żaden sposób nie wykazał, iż rzeczywiście ponosi miesięcznie takie wysokie i uzasadnione koszty leczenia. Skarżący nie nadesłał wymaganych rachunków lub faktur proforma, a jedynie trzy paragony fiskalne z apteki z dnia 6 września 2010r. oraz 13 i 18 października 2010r., z których wynika, że 6 września zakupił leki na łączną kwotę 114,22 zł, a w pozostałe dni odpowiednio za 55,14 zł i 34,79 zł. Poza tym nadesłał jeszcze kserokopie etykiet środków medycznych, które nie mogą być uznane za dowód ponoszonych przez skarżącego kosztów leczenia. Z kolei w swoim sprzeciwie skarżący podniósł, iż kwotę 6.000 zł, które otrzymał od Naczelnego Sądu Administracyjnego przeznaczył na remont dachu. Wezwany o nadesłanie rachunku za remont dachu skarżący przesłał jedynie kserokopię decyzji Starosty z dnia 10 sierpnia 2010r. znak: [...], którą organ wniósł sprzeciw na wymianę pokrycia i konstrukcji dachu, stolarki okiennej i drzwiowej oraz wykonanie ocieplenia budynku położonego na działce nr ewid. 2659/2 w A. Wynika z tego, iż skarżący nie mógł przeprowadzić remontu dachu, a nawet gdyby wyremontował dach wbrew stanowisku organu to powinien dysponować rachunkiem za remont, czy zakup materiałów przeznaczonych na ten cel. Skarżący nie wykazał więc, że nie posiada już pieniędzy, które przyznał mu Naczelny Sąd Administracyjny. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący, nie wykazał w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej, do czego był zobowiązany. Powoduje to uznanie, że skarżącemu, posiadającemu podany przez niego we wniosku majątek nie przysługuje przyznanie prawa pomocy, bowiem nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 P.p.s.a i art. 260 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.