III SAB/Kr 45/09
PostanowienieWSA w Krakowie2009-12-18
Skład orzekający: Dorota Dąbek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej w sprawie dotyczącej ustalenia stanu faktycznego drogi wewnętrznej i usunięcia z niej drzew mieści się w kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sprawie, której żądania mają charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Wójt Gminy nie był zobowiązany do władczego działania w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, a zatem nie można mówić o jego bezczynności w rozumieniu przepisów PPSA.Stan faktyczny
Skarżący zwrócili się do Wójta Gminy z wnioskiem o wyznaczenie na gruncie drogi gminnej oraz nakazanie usunięcia drzew posadzonych w pasie drogi, które utrudniały korzystanie z niej i zacieniały budynek skarżących. Po wymianie korespondencji, w której Wójt Gminy wyjaśniał, że droga nr 522/1 jest drogą wewnętrzną, a prace rozgraniczeniowe opóźniają się z powodu wykonawcy, skarżący wnieśli skargę na bezczynność Wójta. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając, że żądania skarżących miały charakter cywilnoprawny i nie mieściły się w kognicji sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucić skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Dorota Dąbek po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2009r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. Ł. i J. Ł. na bezczynność Wójta Gminy p o s t a n a w i a : odrzucić skargę
Pismem z dnia 4 listopada 2008r. M. Ł. zwróciła się do Urzędu Gminy o wyznaczenie na gruncie drogi gminnej oraz nakazanie usunięcia drzew posadzonych w pasie drogi w bezpośrednim sąsiedztwie jej nieruchomości. Wyjaśniła, iż droga rozgraniczająca jej działkę nr 60/1 oraz działkę nr 50/2, stanowiąca własność Gminy jest użytkowana w sposób niezwykle uciążliwy. Dlatego też wniosła o niezwłoczne podjęcie czynności administracyjnych i doprowadzenie do stanu faktycznego uwidocznionego w ewidencji gruntów i budynków.
Kolejnym pismem z dnia 24 listopada 2008r. M. Ł. ponowiła swój wniosek o wyznaczenie na gruncie drogi gminnej, zastrzegając równocześnie, iż w przypadku nie udzielenia jej przez Urząd Gminy odpowiedzi, skieruje sprawę do Urzędu Starosty.
W odpowiedzi Kierownik Referatu Infrastruktury poinformował M. Ł. pismem z dnia 3 grudnia 2008r., że jej sprawa zostanie rozstrzygnięta po złożeniu przez wykonawcę prac geodezyjnych, związanych z rozgraniczeniem działek nr 60/1 i 50/2, wymaganej dokumentacji. Zgodnie z oświadczeniem wykonawcy tych prac dokumentacja ta miała być przedłożona do 15 grudnia 2008r.
W dniu 26 lutego 2009r. wpłynęło do Urzędu Gminy pismo M. Ł., w którym stwierdziła ona, iż pomimo jej licznej korespondencji toczące się w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne nie zostało zakończone wydaniem decyzji administracyjnej. Nie zostały również podjęte stosowne czynności administracyjne w terminie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego. Wobec powyższego M. Ł. ponownie wniosła o podjęcie czynności mających na celu ustalenie i przebieg drogi gminnej 522/1.
W piśmie z dnia 27 lutego 2009r. Kierownik Referatu Infrastruktury poinformował M. Ł., że w dalszym ciągu nie została wykonana dokumentacja rozgraniczenia drogi nr 522/1 z działkami nr 60/1 i nr 50/2. Dokumentacja ta jest niezbędna do podjęcia dalszych działań administracyjnych. Przeprowadzający prace rozgraniczeniowe geodeta zapewniał, iż do końca marca 2009r. sporządzi operat pomiarowy z przeprowadzonych w 2004r. prac rozgraniczeniowych. Natomiast obowiązujące przepisy w zakresie rozgraniczenia nieruchomości nie pozwalają na wyegzekwowanie od wykonawcy zakończenia prac w określonym terminie. Równocześnie Kierownik Referatu zapewnił, iż doprowadzenie do końca sprawy rozgraniczenia działek nr 60/1 i nr 50/2 z drogą nr 522/1 jest traktowane przez Urząd Gminy poważnie, i że zostaną podjęte starania, aby do końca marca 2009r. geodeta zakończył swoje prace.
Pismem z dnia 7 lipca 2009r. M. i J. Ł. wnieśli skargę na bezczynność Wójta Gminy polegającą na unikaniu podjęcia czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego drogi gminnej nr 522/1 zgodnie ze stanem prawnym i wyznaczenia jej na gruncie. W związku z powyższym skarżący wnieśli o zobowiązanie Wójta Gminy do przywrócenia przebiegu drogi gminnej nr 522/1 na gruncie w terminie 30 dni. W uzasadnieniu skargi skarżący opisali wymianę pism jaka miała miejsce między nimi a Urzędem Gminy oraz spotkania z Wójtem Gminy. Stwierdzili przy tym, że mimo wszczęcia postępowania administracyjnego Wójt Gminy nie określił ostatecznego terminu załatwienia sprawy czym naruszył art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnili również, iż droga nr 522/1 została zagospodarowana w sposób niedopuszczalny przez A. S., właściciela działki nr 50/2, który zagrodził ją siatką i posadził na niej świerki oraz inne iglaki, uniemożliwiając tym samym korzystanie z niej zgodnie z jej przeznaczeniem. Dodatkowo stwierdzili, że świerki zacieniają należący do nich budynek powodując w nim wilgoć. Z kolei opadające z nich igliwie, szyszki oraz żywica brudzą kostkę brukową. O wszystkich tych utrudnieniach skarżący informowali Wójta Gminy, który jednak nie podjął żadnych decyzji w tej sprawie. Zdaniem skarżących wynika to z faktu, że A. S. jest przedsiębiorcą wykonującym wiele robót na rzecz Gminy i takie więzi utrudniają Wójtowi Gminy podjęcie czynności administracyjnych zgodnie z przepisami.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wyjaśnił, iż działka nr 522/1 nie stanowi drogi publicznej - drogi gminnej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Według przepisów tej ustawy jest to droga wewnętrzna. Ponadto zgodnie z posiadanymi przez Urząd Gminy informacjami do zaużytkowania części tej drogi pomiędzy działkami nr 50/2 i 60/1 doszło pod koniec lat 70-tych XX wieku. Od tego czasu na tym odcinku droga nr 522/1 praktycznie nie istnieje, a z pomiarów wykonanych latem 2002r. wynika, że znaczna część działki nr 522/1 została zaużytkowana przez właściciela działki nr 50/2, natomiast niewielka część została zaużytkowana przez właściciela działki nr 60/1, czyli M. i J. Ł.
Wójt Gminy oświadczył, iż nie przypomina sobie, aby do roku 2001 ktokolwiek zwracał się do Urzędu Gminy z wnioskiem o przywrócenie przedmiotowej części drogi nr 522/1. W 2001r. pojawiły się sygnały o zużytkowaniu części tej drogi. W związku z tym zlecono uprawnionemu geodecie wykonanie prac rozgraniczeniowych polegających na odtworzeniu pasa drogi nr 522/1. Prace terenowe geodeta wykonał latem 2002r. Pomimo jednak kilkunastu próśb i rozmów geodeta nie zakończył prac rozgraniczeniowych - nie skompletował operatu pomiarowego, który stanowi podstawę dalszych czynności administracyjnych przy rozgraniczeniu.
W dalszej kolejności Wójt Gminy podniósł, iż tocząca się od grudnia 2008r. korespondencja ze skarżącymi może powodować wrażenie bezczynności lub prób odwlekania sprawy. Jednak każdy termin, o którym mowa w kierowanych do skarżących pismach był ustalany z geodetą, który jednak żadnego z nich nie dotrzymał. O wszystkich tych faktach skarżący byli informowani. Przepisy regulujące sprawy rozgraniczenia nieruchomości nie dają możliwości wyegzekwowania od upoważnionego geodety zakończenia prac w określonym terminie. Ten stan rzeczy powoduje brak kontroli zleceniodawcy nad wykonawcą prac i powstawanie takich sytuacji, jakiej dotyczy skarga.
W piśmie z dnia 8 sierpnia 2009r. skarżący ustosunkowali się do argumentów podniesionych przez Wójta Gminy w odpowiedzi na skargę. W pierwszej kolejności skarżący stwierdzili, iż droga nr 522/1 została określona przez Wójta Gminy jako działka, co samo w sobie jest sprzeczne, albowiem czym innym jest droga, a czym innym działka. Zdaniem skarżących, o tym, że jest to droga gminna świadczy jej usytuowanie na mapce opracowanej przez Wydział Geodezji Starostwa Powiatowego. Skarżący przyznali, że w latach 70-tych faktycznie zaużytkowali niewielką część drogi (50 cm szerokości od strony ul. A. na długości 30 m), jednak nastąpiło to w wyniku złej informacji ówczesnego geodety zatrudnionego w Gminie. Natomiast pozostałą część drogi w latach 90-tych zaużytkował A. S. sadząc na niej świerki i iglaki. Skarżący wskazali również na rozbieżność dat wykonania prac rozgraniczeniowych. W odpowiedzi na skargę wskazano bowiem, iż miało to miejsce latem 2002r., natomiast w pismach Kierownika Referatu Infrastruktury podano, że w 2004r. Skarżący nie rozumieją również dlaczego Wójt Gminy nie zlecił wykonania prac rozgraniczeniowych innemu geodecie skoro geodeta, któremu to zlecono nie wykonał prac w terminie. Wskazali ponadto, że wymiana korespondencji między nimi a Wójtem Gminy trwa od 4 listopada 2008r., a nie jak twierdzi organ - od grudnia 2008r.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w dniu 19 listopada 2009r. skarżący doprecyzowali, że oczekują od Wójta Gminy przywrócenia działce nr 522/1 funkcji drogi i usunięcia z niej drzew. Brak działania Wójta w tym zakresie uważają za bezczynność uzasadniającą złożoną skargę. Wyjaśnili też, że nie są zainteresowani toczącym się od 2002r. postępowaniem rozgraniczeniowym, wszczętym z wniosku innej osoby fizycznej przez Burmistrza Miasta, gdyż pomiędzy ich działką a drogą są umieszczone graniczniki. Wójt wyjaśnił, że stan prawny tej działki nie jest uregulowany, a gmina jest wpisana jako władający. Podkreślił też, że sporna działka nie ma charakteru drogi gminnej, nie została bowiem objęta stosowną uchwałą Rady Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest kwestia dopuszczalności wniesienia przedmiotowej skargi na bezczynność Wójta Gminy z punktu widzenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a, określają art. 3 § 1-3 tej ustawy. Obejmuje on m.in. skargi na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, inne niż określone w pkt 1-3 § 2 art. 3 w/w ustawy akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Punkt 8 § 2 artykułu 3 wymienia m.in. skargi na bezczynność organów, ale jedynie w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4.
Podstawową kwestią w niniejszej sprawie jest zatem ocena, czy na organie, tj. na Wójcie Gminy ciążył obowiązek wydania w niniejszej sprawie decyzji administracyjnej, postanowienia na które służy zażalenie, kończącego postępowanie, albo rozstrzygającego sprawę co do istoty, lub też innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
W ocenie Sądu żaden z tych przypadków nie zachodzi w niniejszej sprawie. Do wniosku takiego prowadzi analiza treści wnoszonych przez skarżących do Wójta Gminy żądań (pisma z dnia: 4 listopada 2008r., 24 listopada 2008r., 26 lutego 2009r. oraz skargi z dnia 7 lipca 2009r. i pisma uzupełniającego z dnia 8 sierpnia 2009r.). Żądania skarżących dotyczyły w istocie usunięcia z działki 522/1 drzew, które zacieniają budynek skarżących i niszczą ich kostkę brukową oraz uniemożliwiają korzystanie z tej działki jak z drogi. Taką intencję kierowanych do Wójta pism potwierdzili skarżący także na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 19 listopada 2009r. wyjaśniając, że domagają się przywrócenia tej działce funkcji drogi oraz usunięcia z niej drzew.
Należy zatem ocenić, że w istocie kierowane do Wójta Gminy żądania skarżących miały charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Skarżący oczekiwali bowiem od Wójta działania podjętego przez niego jako właściciela czy władającego nieruchomością, z której skarżący chcieliby korzystać dla przejazdu do swojej nieruchomości. W przedmiotowej sprawie Wójt nie był więc uprawniony do władczego działania w rozumieniu przepisów prawa administracyjnego, a więc do wydania decyzji administracyjnej czy postanowienia. Działka nr 522/1 nie jest drogą gminną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych. Postępowanie zaś rozgraniczeniowe, o którym w odpowiedzi na skargę i w pismach do skarżących pisze Wójt, zgodnie z treścią wcześniejszych ich pism kierowanych do Wójta oraz wyraźnym oświadczeniem skarżących na rozprawie, nie jest przedmiotem niniejszej skargi na bezczynność.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom skarżących Wójt Gminy nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu prawa administracyjnego. Udzielił bowiem stronom stosownych wyjaśnień w kilku pismach, uzasadniając swoje stanowisko i pouczając skarżących jakie kroki powinni w dalszej kolejności podjąć, odsyłając w tym zakresie na drogę postępowania cywilnego. Wójt Gminy jako organ administracyjny nie jest natomiast w niniejszej sprawie zobowiązany do wydania władczego rozstrzygnięcia administracyjnego w zakresie wniosków składanych przez skarżących dotyczących możliwości korzystania z działki nr 522/1 jako drogi i usunięcia z niej drzew. Nie można zatem mówić o bezczynności Wójta Gminy jako bezczynności organu administracji publicznej. W tym stanie rzeczy zaskarżona w niniejszej sprawie bezczynność nie mieści się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyżej przytoczone argumenty uznać należy, że przedmiotowa skarga na bezczynność Wójta Gminy jest nieuzasadniona. Żądania, których domagają się skarżący, nie mogły bowiem być objęte żadnym władczym rozstrzygnięciem Wójta, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie zachodzi zatem bezczynność w rozumieniu przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tego powodu skarga musiała zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który mówi, iż sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Dodatkowo zaś podkreślenia wymaga, że skarżący przed wniesieniem niniejszej skargi na bezczynność nie spełnili także wymogów przewidzianych w art. 52 p.p.s.a., skarga nie została bowiem poprzedzona stosownymi środkami zaskarżenia, co stanowi podstawę do odrzucenia skargi na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło