III SAB/Kr 46/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie niezałatwienia zażalenia postanawia: skargę odrzucić Skarżący K. J. złożył w dniu 20 stycznia 2017 r. do Komendanta Powiatowego Policji wniosek zatytułowany "w sprawie naruszenia prawa". We wniosku tym skarżący wskazał na zawisłą sprawę przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie w przedmiocie dostępu do akt i zwrócił się o ustalenie i wskazanie winnych naruszeń prawa, pociągnięcia ich do odpowiedzialności, a w tym do odpowiedzialności dyscyplinarnej z zastosowaniem najsurowszych środków dyscyplinarnych oraz o przyznanie skarżącemu odszkodowania za wyrządzone krzywdy i zadośćuczynienia za doznane krzywdy w wysokości 10000 zł. Pismem z dnia 22 lutego 2017 r. Komendant Powiatowy Policji wyjaśnił skarżącemu, że sprawa z jego skargi na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do akt była prowadzona pod sygnaturą III SAB/Kr 84/16 i orzeczeniem z dnia 31 stycznia 2017 r. Sąd skargę oddalił. Powołano się na pismo z dnia 9 stycznia 2017 r. Komendy Głównej Policji oraz wyjaśniono treść art. 73 K.p.a. i zasady udostępniania pism w toku jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Komendant Powiatowy Policji wskazał również na odrębności postępowania jurysdykcyjnego w stosunku do postępowania w przedmiocie wydania zaświadczenia oraz skarg i wniosków. Skarżący K. J. pismem z dnia 13 marca 2017 r. wniósł zażalenia na ww. pismo Komendanta Powiatowego Policji z dnia 22 lutego 2017 r. uznając je za postanowienie. Skarżący podniósł, że tym postanowieniem Komendant Powiatowy Policji odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt administracyjnych, co narusza art. 32 Konstytucji RP jak również art. 73 § 2 K.p.a. Na to pismo nazwane przez skarżącego zażaleniem na postanowienie, Komendant Powiatowy Policji odpowiedział pismem z dnia 30 marca 2017 r. wyjaśniając, że postępowanie było prowadzone na podstawie działu VIII K.p.a. i nie było podstaw do wydawania skarżącemu odpisów z akt administracyjnych postępowania jurysdykcyjnego. Organ podał, że podstawą do wydania tego pisma był art. 238 § 1 K.p.a. w związku z art. 239 § 1 K.p.a. Pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. skarżący K. J. wniósł, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skargę na niezałatwienie jego zażalenia z dnia 13 marca 2017 r. poprzez brak jego przekazania do rozpoznania Komendantowi Wojewódzkiemu Policji. Wniósł również o stwierdzenie niezgodności z prawem i bezskuteczności rozpoznania tego zażalenia przez Komendanta Powiatowego Policji w trybie skargowym oraz o zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji do niezwłocznego przekazania sprawy zainicjowanej zażaleniem oraz o wymierzenie grzywny w zakresie uznania sądowego. W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie udzielania informacji publicznej. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 3 tej ustawy. Jest to katalog zamknięty co oznacza, że kategorie spraw nie mieszczące się w tym przepisie nie podlegają rozpoznaniu przez sądy administracyjne. W konsekwencji zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 5) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 6) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 7) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 6, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 8) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 5; 10) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Przedmiotem skargi w tej sprawie jest, jak określił to sam skarżący, bezczynność Powiatowego Komendanta Policji w zakresie braku przekazania organowi właściwemu pisma nazwanego przez skarżącego "zażaleniem" z dnia 13 marca 2017 r. oraz zobowiązanie Komendanta Powiatowego Policji do niezwłocznego przekazania sprawy zainicjowanej ww. pismem nazwanym przez skarżącego "zażaleniem" oraz wymierzenie grzywny w zakresie uznania sądowego. Skarga byłaby dopuszczalna, gdy Powiatowy Komendant Policji wydał akt prawny będący postanowieniem i tym samym wniesione na to postanowienie zażalenie powinno być przekazane do rozpoznania określonemu organowi administracji. Jak jednak wynika z akt sprawy, Powiatowy Komendant Policji w tej sprawie nie tylko, że nie wydawał żadnego postanowienia, ale także obowiązujące przepisy w dacie rozpoznawania tego wniosku nie zawierały żadnej podstawy do wydawania postanowienia. Do Komendanta Powiatowego Policji skarżący złożył wniosek z dnia 20 stycznia 2017 r. zatytułowany "w sprawie naruszenia prawa". W tym wniosku, co jest istotne w tej sprawie, znaczenie miało nie tyle jego zatytułowanie, ile zakres opisanej w nim sprawy, którą miałby się zająć Komendant Powiatowy Policji. Jak wynika jednak z akt sprawy, treść tego wniosku obejmowała żądanie skarżącego do ustalenia i wskazania winnych naruszeń prawa, pociągnięcia ich do odpowiedzialności, a w tym do odpowiedzialności dyscyplinarnej z zastosowaniem surowych środków dyscyplinarnych oraz przyznania skarżącemu odszkodowania za wyrządzone krzywdy i zadośćuczynienia za doznane krzywdy w określonej wysokości. Skarżący nadmienił przy tym, że ww. żądania wynikają ze skierowania sprawy do sądu administracyjnego w przedmiocie dostępu do akt. Jak wynika z obowiązujących przepisów, żądanie strony co do ustalania i wskazywania przez organ winnych naruszeń prawa oraz pociągania ich do odpowiedzialności, jak również przyznania odszkodowania za wyrządzone krzywdy i zadośćuczynienia za doznane krzywdy nie jest rozstrzygane w drodze postanowienia. W dacie złożenia ww. pisma z dnia 20 stycznia 2017 r. obowiązujący art. 37 § 1 K.p.a. wyraźnie stanowił, że w przypadku niezałatwienia sprawy administracyjnej (kończącej się wydaniem decyzji) w terminie określonym przepisem prawa lub w przypadku przewlekłego prowadzenia postępowania stronie służyło prawo do wniesienia zażalenia do organu wyższego stopnia. Pismo skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r. takim zażaleniem nie było. Jak wynika z art. 37 § 2 K.p.a. organ wyższej instancji uznając zażalenie za uzasadnione, wyznaczał dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządzał wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Jak wynika z tego przepisu nawet zarządzenie przez organ odwoławczy wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcia środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości nie było wydawane w drodze jakiegokolwiek zaskarżalnego postanowienia. Tym samym należy stwierdzić, że skoro żądanie skarżącego dotyczące ustalania i wskazywania winnych naruszeń prawa oraz pociągania ich do odpowiedzialności, jak również przyznania skarżącemu odszkodowania za wyrządzone krzywdy i zadośćuczynienia za doznane krzywdy nie mogło być rozpoznane w trybie zaskarżalnego postanowienia, jak również nie kończyło merytorycznego postępowania w jakiejkolwiek sprawie, to tym samym na stanowisko organu w przedmiocie objętym wnioskiem skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r. nie można wnosić skutecznie środka zaskarżenia do sądu administracyjnego. Skoro zaś na rozpoznanie wniosku skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r. nie przysługuje środek zaskarżenia, to także i bezczynność w zakresie braku jego rozpoznania nie podlega zaskarżeniu. Wynika to wprost z art. 3 § 2 pkt 9 i 10 P.p.s.a. zgodnie z którymi zaskarżeniu podlega bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a. lub też bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w K.p.a. oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Żaden z tych przypadków bezczynności nie dotyczy braku rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 20 stycznia 2017 r. Mając na uwadze powyższe, należało odrzucić skargę jako niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W takiej sytuacji Sąd może sprawę rozpoznać na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 58 § 3 P.p.s.a. W przypadku odrzucenia skargi Sąd nie może rozpoznawać jakichkolwiek merytorycznych zarzutów zawartych w skardze.