III SAB/Kr 48/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-10-24
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Tadeusz Wołek, Krystyna Kutzner
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna, jeśli skarżący nie poprzedził jej zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, a jedynie zażaleniem na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna jedynie po wyczerpaniu środków zaskarżenia, które w tym przypadku polegają na wniesieniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 § 1 KPA). Zażalenie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 KPA) nie jest tożsame z zażaleniem na bezczynność i nie stanowi wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 2 PPSA. W związku z tym, skarga na bezczynność organu, która nie została poprzedzona właściwym zażaleniem, jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie niezałatwienia podania o wydanie zaświadczenia żądanej treści. Organ pierwszej instancji odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego, które stwierdziło brak uprawnień skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia, a następnie skargę na bezczynność organu, twierdząc, że wyczerpał środki zaskarżenia. Sąd administracyjny odrzucił skargę, uznając, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia wymaganych do wniesienia skargi na bezczynność.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Tadeusz Wołek NSA Krystyna Kutzner (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2013 r. sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie niezałatwienia podania o wydanie zaświadczenia żądanej treści postanawia: odrzucić skargę
Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 123 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 219 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000.1071) postanowieniem nr [...] z dnia 13 czerwca 2013r. utrzymał w mocy postanowienie Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 8 maja 2013 r. o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej tj. "w związku ze zwolnieniem ze służby czynnej w Policji, rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji z dniem 30 kwietnia 2005 r. i przeniesieniem w stan spoczynku, K. J. nabył z mocy przepisów konstytutywnych ustawy o Policji prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jako funkcjonariusz zwolniony ze służby czynnej w Policji, jak również rzeczone prawo istnieje nadal i nie zostałem o żadnym wykonalnym orzeczeniem organu , wydanym na podstawie i w oparciu o przepisy prawa pozbawiony".
Organ pierwszej instancji odmawiając wydania skarżącemu zaświadczenia żądanej treści stwierdził, że skoro ostateczną decyzją nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji zweryfikowaną wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt III SA/Kr 1018/09) ostatecznie rozstrzygnięto, że skarżącemu nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego od dnia 1 maja 2005 r., tj. od dnia zwolnienia go ze służby w Policji , to w konsekwencji brak było podstaw prawnych do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego.
Od powyższego postanowienia skarżący w ustawowym terminie złożył zażalenie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, domagając się wydania zaświadczenia o żądanej treści , gdyż – jak twierdził - posiada w tym interes prawny. Skarżący zarzucił , że organ nie wyjaśnił okoliczności faktycznych i prawnych w sprawie , a nadto , że organ nie przeprowadził w pełnym zakresie postępowania wyjaśniającego i wybiórczo potraktował dowody, na których oparł swoje rozstrzygnięcie.
Komendant Wojewódzki Policji utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie stwierdził, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ drugiej instancji wyjaśnił , że wydawanie zaświadczeń przez organy administracji reguluje Dział VII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art.217 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub też osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
Zgodnie z przepisem art. 218 § 2 pkt 2 kpa , organ administracji publicznej, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Sformułowanie "może" oznacza więc, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego jest fakultatywne, a nie obligatoryjne. W ocenie organu , w przedmiotowej sprawie nie było potrzeby przeprowadzenia wyjaśniającego, gdyż stan faktyczny i prawny jest już zweryfikowany sądownie, a organy Policji są związane zapadłym w tej sprawie ostatecznym wyrokiem WSA w Krakowie III SA/Kr 1018/09 z dnia 14 kwietnia 2011 r.
Dodatkowo, organ I instancji nie mógł wydać skarżącemu zaświadczenia o żądanej treści, gdyż zgodnie z ostateczną decyzją nr [...] KWP z dnia 26 sierpnia 2009 r. skarżący nie posiada już uprawnień do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego od dnia zwolnienia ze służby. Wydanie zaświadczenia o treści żądanej byłoby więc w oczywisty sposób sprzeczne z istniejącym stanem faktycznym i prawnym i naruszałoby powagę rzeczy osądzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 14 maja 2013 r. o odrzuceniu skargi K. J. na bezczynność KPP potwierdził stanowisko organów Policji, że decyzja nr [...] KPP, z której zainteresowany wywodzi swoje uprawnienia do równoważnika za brak lokalu, nie wywołuje już skutków prawnych, bowiem została wyeliminowana z obrotu prawnego . Wydanie zaświadczenia o treści żądanej przez skarżącego było więc niedopuszczalne.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga na Komendanta Powiatowego Policji na niezałatwienie podania w sprawie wydania zaświadczenia żądanej treści. W skardze skarżący oświadczył , że w sprawie zostały wyczerpane środki zaskarżenia poprzez wniesienie zażalenia do Komendanta Policji z dnia 16 maja 2013r. , który to organ nadrzędny – w ocenie skarżącego – nie podjął czynności prawnych zmierzających do załatwienia jego wniosku w żądanym zakresie przez Komendanta Powiatowego Policji. Skarżący zarzucił , że wskazany organ nie podjął stosownych czynności naruszając swym postępowaniem art. 7 i art. 77 kpa , a szczególnie art.9 kpa.
Na wniesione zażalenie skarżący otrzymał odpowiedź z dnia 13 czerwca 2013r. , że zażalenie to jest bezzasadne . Nie zgadzając się z tym stanowiskiem skarżący stwierdził, że w niniejszej sprawie zaistniały podstawy "do zobowiązania Komendanta Powiatowego Policji orzeczeniem sądowym do ponownego rozpoznania tej sprawy", gdyż – w jego ocenie – organ ten pozostaje w bezczynności.
W dalszej części skargi przedstawiono argumentację dotyczącą uprawnień skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego .
W odpowiedzi na skargę Komendant Powiatowy Policji wniósł o jej oddalenie i i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 24 lipca 2013r. skarżący podtrzymał skargę " w zakresie nierozpatrzenia mojego (tj. skarżącego – przyp.własny ) wniosku o wydanie zaświadczenia żądanej treści...".
W kolejnych pismach procesowych tj. z dnia 23 sierpnia 2013r. , z dnia 29 września 2013r. i z dnia 30 września 2013r. skarżący modyfikował zakres skargi , jednak na rozprawie w dniu 24 października 2013r. oświadczył , że należy je traktować " jak korespondencję w sprawie skargi na niezałatwienie przez Komendanta Powiatowego Policji wniosku z dnia 25.04.2013r.".
Ponadto skarżący oświadczył , że wyczerpał środki określone w art.37 § 1 kpa i w jego ocenie stanowi to zażalenie na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji z dnia 8 maja 2013r. " bowiem rozpatrzenie tego zażalenia postanowieniem Komendanta Policji stanowiło rozstrzygnięcie innej sprawy a nie tej wszczętej wnioskiem skarżącego z dnia 25.04.2013r." .
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje :
Stosownie do art.52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270) zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia , jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie , chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka.
Zgodnie z art. 52 § 2 ww. ustawy , przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację , w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia , taki jak zażalenie , odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy , przewidziany w ustawie.
Skarga na bezczynność organu dotyczy sytuacji , gdy organ administracji nie zajął stanowiska w sprawie w formie nakazanej przez prawo np. w formie decyzji , czy postanowienia . W takim przypadku wyczerpanie środków zaskrzenia następuje poprzez wniesienie środka określonego w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi , że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 , w przepisach szczególnych , ustalonym w myśl art.36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia , a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
Wyjaśnić należy , że zażalenie , o którym mowa w przytoczonym przepisie , jest środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy , że wniesienie skargi na bezczynność organu musi poprzedzać zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia lub – jeżeli takiego organu nie ma – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zachowanie procedury nakazanej przez przytoczone przepisy warunkuje skuteczne wniesienie skargi .
Odnosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić , że skarżący nie poprzedził skargi na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji zażaleniem wniesionym do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze oraz złożonym przed tut. Sądem , że skarżący wyczerpał tryb wnoszenia skargi na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji należy stwierdzić, że wniesione w tej sprawie zażalenie na postanowienie Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 08 maja 2013r. nie jest zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie , o którym mowa w art.37 § 1 kpa, lecz stanowi zażalenie na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia żądanej treści , o którym mowa w art. 219 kpa.
Wyjaśnić należy, że ustawodawca wyraźnie rozróżnia dwa środki zaskarżenia : jeden z art. 37 § 1 kpa dotyczący niezałatwienia sprawy w terminie oraz drugi – z art.219 kpa dotyczący odmowy wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegająca się o nie. Oba środki nazwane zażaleniami mają jednak różne podstawy prawne i nie są tożsame.
W rozpatrywanej sprawie złożone przez skarżącego zażalenie dotyczyło postanowienia Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z dnia 08 maja 2013r , co wynika z wprost z treści postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia 13 czerwca 2013r.
W związku z powyższym nie można uznać , że zażalenie wniesione w trybie art.219 kpa , jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie , stanowi zażalenie , o którym mowa w art. 37 § 1 kpa. , a w konsekwencji należy stwierdzić że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia w sprawie ze skargi na bezczynność organu administracyjnego. W aktach sprawy brak jest takiego dowodu. Tryb wniesienia skargi na bezczynność organu administracyjnego w niniejszej sprawie nie został zachowany , co oznacza , że skarga jest niedopuszczalna i z tego powodu została odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt.6 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło