III SAB/Kr 51/12
PostanowienieWSA w Krakowie2012-09-14
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala sądowi zorientować się, czy strona jest w stanie ponieść koszty postępowania, a samo oświadczenie nie wzbudza istotnych wątpliwości. W przypadku osoby samotnej, starszej, schorowanej, uzyskującej niski dochód z emerytury, posiadanie majątku w postaci domu i działki rolnej nie wyklucza przyznania prawa pomocy, zwłaszcza gdy sprzedaż majątku byłaby trudna, a środki z niego uzyskane mogłyby być potrzebne na zabezpieczenie przyszłych potrzeb.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej przewlekłości postępowania. Wnioskodawczyni oświadczyła, że jest samotną, starszą i schorowaną osobą, której jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 811 zł. Posiada dom i działkę rolną, ale nie ma innych zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów. Uzasadniła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych ani wynagrodzenia adwokata.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przewlekłości postępowania postanawia: I. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, II. ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagała się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podała, że jest samotną, starszą, schorowaną osobą .
Określając swój majątek uwidoczniła, że oprócz domu, którego jest współwłaścicielką i parceli rolnej o pow. 25 arów nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Swoje miesięczne dochody uczestniczka oszacowała na kwotę 811 zł emerytury.
Uzasadniając swoje starania zaakcentowała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych ani wynagrodzenia adwokata z wyboru. Twierdzi, że należący do niej dom jest zdewastowany zaś parcela rolna nie przynosi żadnego dochodu bo jej nie uprawia. Jest osobą samotną, nie ma dzieci. Jedyny jej dochód stanowi pobierana emerytura.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Równocześnie zwrócenia uwagi wymaga, że w myśl art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zarządzić stosowne dochodzenie. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się co do tego, czy stać ją będzie na uiszczenie wymaganych kosztów a przy tym jeśli oświadczenie to nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości, to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń.
W realiach niniejszej sprawy skarżąca złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony obrazując, że przynależy ona do osób niespecjalnie zamożnych. Tak bowiem należy postrzegać osobę samotną, starszą osobę, uzyskującą dochód z emerytury której wysokość odbiega od przeciętnych zarobków w gospodarce, borykającą się z problemami natury zdrowotnej, które w sposób zasadniczy ograniczają jej sferę aktywności. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że skromne środki jakimi uczestniczka dysponuje wystarczają na opędzenie najbardziej podstawowych potrzeb życia codziennego. Okoliczność, że do skarżącej należy wskazywany majątek, nie zmienia tego spojrzenia. Jego sprzedaży trudno byłoby bowiem wymagać od skarżącej. Z zasad doświadczenia życiowego wynika bowiem, że osoba starsza i samotna, borykająca się z problemami zdrowotnymi powinna dysponować pewnym zabezpieczeniem na wypadek jakichś poważniejszych powikłań nawet gdy Państwo deklaruje powszechny oraz bezpłatny dostęp do służby zdrowia. Pozostaje bowiem cały szereg kosztów dodatkowych choćby na część leków nierefundowanych czy zaordynowanej diety. Z uzyskaniem natomiast pod niego pożyczki skarżąca może mieć zasadnicze problemy gdyż przy swych bieżących dochodach kwestia wymaganej przez banki tzw. zdolności kredytowej jest dyskusyjna. Mając to wszystko na uwadze udzielono więc skarżącej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §2 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło