III SAB/Kr 6/13

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. O. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. O. na bezczynność Burmistrza T postanawia: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym ze swoimi rodzicami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 5,5 m2, oraz nieruchomość rola o powierzchni 4,30 ha. Nie posiadają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował łącznie na kwotę 2402 zł wyjaśniając, że składa się na to 509 zł jego renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, 1124 zł emerytury ojca i 769 zł emerytury matki. Uzasadniając swoje starania odniósł się po krótce do okoliczności nurtującej go sprawy administracyjnej. Ponadto zaakcentował, że podczas powodzi jaka go nawiedziła uszkodzeniu uległ należący do niego budynek mieszkalny oraz zabudowania gospodarcze i zniszczone zostały plony. W piśmie datowanym na dzień 26.03.2013 r., które do tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego wpłynęło dnia 27.03.2013 r. skarżący sprecyzował, że prosi o ustanowienie na jego rzecz adwokata (w osobie mecenas J. L.) ponieważ nie jest w stanie sam się obronić bo jest po wypadku drogowym w wyniku którego doznał urazu głowy i innych obrażeń ciała. Nie jest też w stanie opłacić kosztów adwokackich albowiem z małej renty w wysokości 509 zł ponosi duże koszty związane z zakupem lekarstw, które to wydatki szacuje na kwotę ok. 200 zł miesięcznie. Z wcześniejszego pisma skarżącego zatytułowanego "Prośba" wynika, że wykazane gospodarstwo o powierzchni 4,30 ha nie przynosi dochodu gdyż użytków rolnych jest tylko 2,43 ha, a w lesie nie ma wartościowego drzewa bo zostało ono wycięte i obecnie rośnie młody las. Poza tym gospodarstwo zostało zniszczone w czasie powodzi. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez ustanowienie adwokata (art. 245 §3 ppsa) o ile nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów wynagrodzenia dla takiego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) a owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienie to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności. W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to wraz z dodatkowymi pisemnymi wyjaśnieniami skarżącego jest wystarczające do oceny sytuacji bytowej skarżącego a co za tym idzie i jego aktualnych możliwości płatniczych. Obrazuje, że skarżący nie jest osobą specjalnie zamożną. Tak bowiem należy postrzegać osobę otrzymującą niewielką rentę z tytułu niezdolności do pracy, której znaczną cześć musi przeznaczać na wykup lekarstw. Okoliczność, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami nie zmienia tego spojrzenia. Chociaż bowiem sytuacja taka daje potencjalnie możliwość poczynienia pewnych oszczędności to jednak nie można tracić z pola widzenia, że świadczenia emerytalne rodziców skarżącego także nie należą do wysokich. Poza tym z zasad doświadczenia życiowego wynika, że przy obecnym poziomie cen oraz usług środki jakie ma do dyspozycji to trzyosobowe gospodarstwo domowe wystarczają na opędzenie podstawowych potrzeb życiowych. Przeprowadzenie najprostszych działań arytmetycznych uzmysławia bowiem, że na osobę w rodzinie przypada tylko ok. 800 zł. Sprzedaży bądź obciążenia domu gdzie skarżący zamieszkuje czy gospodarstwa rolnego na którym gospodarzy celem pozyskania tym sposobem środków na opłacenie pełnomocnika z wyboru trudno od skarżącego wymagać albowiem rozporządzenia tego rodzaju godziłby w podstawy egzystencji rodziny. Poza tym trzeba pamiętać, że przy bieżących stałych dochodach skarżącego z renty wynoszącej 509 zł wątpliwym pozostaje aby w ocenie banków skarżący posiadał wystarczającą zdolność do terminowego regulowania zobowiązań (tzw. zdolność kredytową). Wreszcie, nie można przechodzić do porządku nad wyjaśnieniami skarżącego dotyczącymi stanu technicznego gospodarstwa gdzie podaje, że dom mieszkalny i zabudowania pomocnicze uległy uszkodzeniu w czasie powodzi, areał gruntów ornych to tylko 2,43 ha a w lesie nie ma wartościowych drzew gdyż zostały one wycięte i obecnie rośnie młody las. Mając to wszystko na uwadze i przewidując tylko minimalny koszt opłat za czynności adwokatów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi można więc stwierdzić, że skarżącego nie będzie stać na wynajęcie kwalifikowanego pełnomocnika. Chociaż bowiem obiektywnie są to kwoty niewielkie to jednak relatywnie przekraczają obecne możliwości płatnicze strony. Skoro zaś skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru, to należało udzielić mu pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i zgodnie z wnioskiem ustanowić dla skarżącego adwokata opłacanego ze środków budżetowych Skarbu Państwa. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 ppsa w związku z art. 245 §3 ppsa.