III SAB/Kr 62/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2009 r. w sprawie ze skargi Z. Ż. na bezczynność Wójta Gminy postanawia: skargę odrzucić Z. Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę uzupełnioną następnie przez profesjonalnego pełnomocnika, na bezczynność Wójta Gminy polegającą na braku dokonania ustalenia przebiegu i rozgraniczenia działek położonych we wsi B. R. przy ulicy A o numerach 701, 702, 703/1, 707. Wskazała, że ustalenie przebiegu granic działek ewidencyjnych jak i rozgraniczanie tych nieruchomości należy zgodnie z art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne do obowiązków wójta. Wójt winien wszcząć z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe w sytuacji, gdy brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Podniosła też, że w tej kwestii zapadły uchwały Komisji Rewizyjnej Rady Gminy dniu 18 czerwca 2004 r. Mimo upływu ponad 5 lat Wójt nie wykonał tych uchwał. Skarżąca wielokrotnie zwracała się do Wójta o dokonanie rozgraniczenia i wytyczenie granic przedmiotowych działek i otrzymywała odpowiedzi odmawiające wszczęcia z urzędu postępowania. Dołączyła pisma Wójta z dnia 22 listopada 2004 r. oraz z 9 sierpnia 2005 r. Stwierdziła też, że skargę opiera na przepisie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, bowiem może zaskarżyć organ gminy, który nie wykonuje czynności prawem nakazanych albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich, co ma miejsce w omawianym przypadku. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy wniósł o jej odrzucenie podnosząc, że żaden przepis prawa nie nakłada na Wójta Gminy prowadzenia z urzędu rozgraniczeń prywatnych nieruchomości i ponoszenia z tego tytułu kosztów. Wskazał, że mylnie został zinterpretowany przepis art. 30 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, gdyż sprawy sąsiedzkie nie mogą być podstawą do uznania, ze zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie rozgraniczenia z uwagi na potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny. Podkreślił, że prowadzenie postępowania w sprawie jest niedopuszczalne z uwagi na właściwość w tych sprawach drogi sądowej a w sprawie toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym zakończone prawomocnym postanowieniem z dnia 30 marca 2005 r. sygn. [...]. Rada Gminy nie nałożyła na Wójta obowiązku dokonania rozgraniczenia przedmiotowych działek. Ponadto wskazał, że właściwym organem w sprawie prowadzenia ewidencji gruntów w tym wprowadzania w niej zmian jest starostwo powiatowe a nie organ samorządu gminnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a, tj. w sprawach skarg na decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. W przytoczonych przepisach chodzi wyłącznie o sytuacje, w których organy administracji pozostają w bezczynności w rozpatrywaniu indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, w których wszczęto postępowanie administracyjne. Przepis ten nie ma zastosowania w odniesieniu do kontroli zgodności z prawem aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, gdyż zagadnienie dotyczące możliwości, trybu i zasad wnoszenia takich skarg zostało uregulowane przede wszystkim w przepisach rozdziału 10 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.), zatytułowanego "Nadzór nad działalnością gminną". Zgodnie z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym: 1. Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. 2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. 2a. Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o których mowa w ust. 1, można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców gminy, którzy na to wyrażą pisemną zgodę. 3. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym. 4. W sprawach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 94. Ze skargi Z. Ż. wynika, że nie dotyczy ona uchwały lub zarządzenia podjętych przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie może być również dopuszczalna na podstawie art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, stanowiącym, że: "1. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, sąd administracyjny może nakazać organowi nadzoru wykonanie niezbędnych czynności na rzecz skarżącego, na koszt i ryzyko gminy", gdyż może mieć on zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich. Powyższa regulacja wskazuje, że wniesienie skargi na bezczynność organu gminy do sądu administracyjnego w trybie i na zasadach określonych w art. 101a ustawy o samorządzie gminnym może dotyczyć wyłącznie niewykonywania czynności nakazanych prawem. Nie jest natomiast dopuszczalne oparcie skargi na bezczynność na podstawie art. 101a w zw. z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w sytuacji, gdy organ gminy nie wykonuje czynności wynikających z przepisu określającego możliwość a nie obowiązek wszczęcia z urzędu i przeprowadzenia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie skarga nie jest dopuszczalna, skoro skarżąca opiera skargę na bezczynności Wójta Gminy polegającą na braku dokonania ustalenia przebiegu i rozgraniczenia działek położonych we wsi B. R. przy ulicy A o numerach 701, 702, 703/1, 707. Skarżąca wskazała, jako inny przepis prawa, który mógłby być podstawą wniesienia skargi na bezczynność do sądu administracyjnego w opisanych okolicznościach sprawy, na przepis art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. z 2005 r., nr 240, poz.2027). Przepis ten określa, że postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości przeprowadza się z urzędu przy scaleniu gruntów, a także, jeżeli jest brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia. Wójt może, więc wszcząć z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe w sytuacji, gdy brak wniosku strony, a potrzeby gospodarki narodowej lub interes społeczny uzasadniają przeprowadzenie rozgraniczenia, przy czym ocena czy zachodzą te przesłanki należy do wójta. Należy podkreślić, że przepis ten nie nakłada obowiązku wszczęcia takiego postępowania- wbrew twierdzeniom skargi. Ponadto należy zauważyć, że art. 52 § 1 p.p.s.a. ustanawia zasadę, zgodnie z którą skargę do sądu administracyjnego można wnieść dopiero po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia ustawodawca rozumie sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wyjątek od tej zasady dotyczy sytuacji, gdy skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Te podmioty mogą wnieść skargę mimo niewyczerpania środków zaskarżenia. Przesłanka wyczerpania środków zaskarżenia obowiązuje również w odniesieniu do pozostałych form działania organów administracji publicznej, a także w odniesieniu do bezczynności tych organów. Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.) można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do art. 52 § 4 p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeśli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Przy czym termin 14-dniowy, wskazany w § 3 tego artykułu nie ma zastosowania. Z sytuacją, gdy ustawa stanowi inaczej, mamy do czynienia w przypadku art. 102a ustawy o samorządzie gminnym, z którego wynika, że w sprawach, o których mowa w rozdziale 10 tej ustawy, nie ma obowiązku, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego, skierowania do organu nadzoru wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W przypadku skargi powszechnej, o której mowa w art. 101 i art. 101a ustawy o samorządzie gminnym, ustawodawca nakazuje przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego kierować wezwanie do organu gminy o usunięcie stanu niezgodnego z prawem. Dopiero bezskuteczność tego wezwania, w terminach określonych w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., do załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej, pozwala na skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Skarżąca tego wymogu nie dochowała. Skarżąca nie wykazała również, że wyczerpała środki zaskarżenia, o których mowa w art. 52 p.p.s.a. przez wniesienie zażalenia w trybie art. 37 k.p.a. na bezczynność Wójta Gminy do organu wyższego stopnia, którym w tym przypadku było samorządowe kolegium odwoławcze zgodnie z treścią art. 17 ust 1 k.p.a. w związku z art. 5 §2 pkt 6 k.p.a. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. odrzucił skargę na bezczynność Wójta Gminy, jako niedopuszczalną z innych przyczyn.