III SAB/Kr 62/09
PostanowienieWSA w Krakowie2010-07-16
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli nie wzbudza wątpliwości sądu i częściowo znajduje potwierdzenie w dokumentach?Ratio decidendi
Oświadczenie strony o stanie majątkowym jest wystarczające do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jeśli pozwala sądowi na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza istotnych wątpliwości. W sytuacji, gdy strona wykazuje trudną sytuację materialną, bezrobocie i znikome dochody, a posiadany majątek (dom, ziemia) nie może być łatwo spieniężony bez naruszenia podstaw bytu rodziny, sąd może przyznać prawo pomocy bez wzywania o dodatkowe dokumenty.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w związku ze skargą na bezczynność organu. Wnioskodawczyni wraz z rodziną (mężem, synem, siostrą) prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, posiada dom i niewielką nieruchomość rolną. Rodzina boryka się z bezrobociem, a jedynym dochodem jest zasiłek socjalny dla siostry. Wnioskodawczyni jest zarejestrowana jako bezrobotna.Rozstrzygnięcie
I. Zwolniono wnioskodawczynię od kosztów sądowych. II. Ustanowiono dla wnioskodawczyni adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ż. na bezczynność Wójta Gminy postanawia: I. zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych, II. ustanowić dla wnioskodawczyni adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.
Wnioskodawczyni domagając się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sporządzonym na urzędowym formularzu wniosku oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Uwidoczniła, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem, synem i siostrą.
Określając majątek swój i osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom o powierzchni 80 m2 oraz nieruchomość rolna o areale 0,69 ha. Nie mają zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Wysokość dochodów swego gospodarstwa domowego określiła na kwotę 250 zł z opieki społecznej jakie otrzymuje jej siostra A., wyjaśniając, że pozostali członkowie rodziny są osobami bezrobotnymi ewentualnie poszukującymi pracy bądź też uczącymi się.
Uzasadniając swoje starania podniosła, że rodzina jest w bardzo trudnej sytuacji. Do śmierci matki żyli z jej renty rodzinnej i gospodarstwa rolnego. Obecnie wnioskodawczyni przebywa na bezrobociu i poszukuje pracy. Jej mąż także poszukuje pracy. Syn jest uczniem pierwszej klasy zasadniczej szkoły zawodowej. Siostra A. jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wnioskodawczyni wyjaśniła, że zwróciła się o wsparcie z pomocy społecznej.
Do wniosku dołączyła kopię zaświadczeni , że jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku oraz kopię decyzji GOPS o przyznaniu A. Ż. w okresie od marca do maja br. 250 zł zasiłku okresowego.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - złoży również oświadczenie którym wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". Zgodnie natomiast z art. 255 ppsa jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych względnie wzbudzi wątpliwości można zażądać od strony dodatkowych oświadczeń oraz przedłożenia dokumentów źródłowych. Zestawienie tych przepisów pozwala dojrzeć przyjętą przez ustawodawcę konstrukcję prawną, która opiera się na założeniu, że jeżeli oświadczenie strony pozwala na zorientowanie się w sytuacji strony i nie wzbudza jakichś istotnych wątpliwości to tym samym nie ma obowiązku wzywania strony o składanie dodatkowych oświadczeń i przedkładanie dokumentów źródłowych. Konkludując należy stwierdzić, że jeżeli na podstawie przyjętego oświadczenia sąd dojdzie do przekonania, że ma do czynienia z osobą "biedną" w potocznym tego słowa znaczeniu lub jeśli stwierdzi, że wymagane koszty postępowania pozostają w takiej dysproporcji z deklarowanym przez nią stanem majątkowym, że strony nie będzie stać na ich poniesienia to może wydać rozstrzygniecie bez konieczności prowadzenia dalszych czynności.
W realiach niniejszej sprawy wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa. Oświadczenie to jest wystarczające do oceny aktualnych możliwości płatniczych strony. Częściowo znajduje bowiem potwierdzenie w przedłożonych z wnioskiem kopiach dokumentów źródłowych. Nadto koresponduje z wyjaśnieniami jakie wcześniej składała matka wnioskodawczyni. Obrazuje, że wnioskodawczyni i jej rodzina cały są osobami niezamożnymi. Tak bowiem należy postrzegać rodzinę borykającą się z problemem bezrobocia i znikomym dochodem, zmuszoną poszukiwać wsparcia w pomocy społecznej. Okoliczność, że do rodziny należy dom gdzie zamieszkuje i skrawek roli nie zmienia tego spojrzenia. Trudno bowiem wymagać jego zbycia lub obciążenia bo rozporządzenia tego rodzaju godziłyby w podstawy bytowania rodziny.
Biorąc to wszystko pod uwagę oczywistym pozostaje, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. To zaś prowadzi do konkluzji, że należy udzielić jej zgodnie z wnioskiem pomocy o którym to prawie traktują przepisy oddziału 2 rozdziału III działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 1 ppsa w związku z art. 245 §1 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło