III SAB/Kr 64/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Halina Jakubiec Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi S. G. na bezczynność Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej zobowiązuje Rejonową Wojskową Komisję Lekarską do wydania w terminie jednego miesiąca aktu administracyjnego dotyczącego odwołania S. G. z dnia [...] 2009 r. od decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2002 r. Nr [...]. S. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej, polegającą na odmowie rozpoznania odwołania skarżącego z dnia 30 czerwca 2009 r. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2002 r. Nr [...], wskazując jako podstawę prawną skargi art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący podniósł, że TWKL wydała orzeczenie z dnia [...] 2002 r. Nr [...], gdzie pozbawiono skarżącego możliwości jego zaskarżenia, ponieważ zakryto miejsce gdzie znajdowało się pouczenie o prawie do zaskarżenia. W związku z tym, że zarówno TWKL (w miejsce zlikwidowanej TWKL) i RWKL pozostawały w bezczynności, gdyż nie chciały rozpoznać wniosku o uzupełnienie orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r. o pouczenie o prawo do odwołania się od niego, WSA w G. nakazał TWKL wszcząć postępowanie w tej sprawie (sygn. akt [...]). W jego efekcie wydano postanowienie nr [...] z dnia [...] 2009r., po uzyskaniu którego, w terminie 14 dni złożył odwołanie od orzeczenia Nr [...] z dnia [...] 2002r. Pismem z dnia 6 sierpnia 2009r. RWKL odmówiło jego rozpoznania. Skarżący zwrócił się do CWKL, aby organ ten skłonił RWKL do wydania decyzji w tym przedmiocie. CWKL pismem z dnia 3 września 2009r. nakazała RWKL, aby rozpoznała sprawę. Skarżący podniósł, że dotychczas nie uzyskał żadnej decyzji. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska wniosła o jej odrzucenie. Wskazała, że TWKL w postanowieniu z dnia [...] 2009 r. odmówiła uzupełnienia decyzji z 2002 r. W odwołaniu z dnia 30 czerwca 2009r. skarżący uznał, że pomimo niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia, fakt ten otwiera mu 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002r. Z tego powodu ponownie odwołuje się od całego orzeczenia. W odpowiedzi przewodniczący RWKL poinformował skarżącego, że "odwołanie" nie może być rozpatrzone przez RWKL w trybie odwoławczym do czasu rozstrzygnięcia przed sądami kwestii ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W dniu 26 sierpnia 2009 r. S. G. złożył do Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej "zażalenie" na RWKL z powodu nierozpoznania "odwołania". W dniu 10 września 2009 r. do RWKL wpłynęło pismo Przewodniczącego CWKL polecające ponowne rozpatrzenie sprawy. W wykonaniu polecenia RWKL ponownie przeanalizowała sprawę i utrzymała swoje poprzednie stanowisko. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1.04.2009 r. (sygn. akt III SA/Kr 714/08) w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania, Sąd stwierdził, że błędne pouczenie, co do prawa odwołania nie wpływa na bieg 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania. Termin ten biegnie od daty doręczenia decyzji stronie i nie ulega przedłużeniu na skutek niewłaściwego pouczenia. Na podstawie dostępnej dokumentacji nie można ustalić dokładnej daty doręczenia samego orzeczenia TWKL Nr [...]. Wiadomo jednak, że w dniu 4 kwietnia 2003 r. S. G. posiadał orzeczenie nr [...] z dnia [...] 2002 r. W pkt 6 kwestionariusza do ustalenia uprawnień do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej stwierdza, że został zaliczony do III grupy inwalidów, co dokumentuje odpisem orzeczenia Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] 2002 r. Złożony przez S. G. własnoręczny podpis potwierdził obecny przy jego składaniu pracownik WBE. Z całą pewnością posiadał je również w chwili złożenia wniosku do RWKL o stwierdzenie nieważności orzeczenia TWKL nr [...], tj. 16 sierpnia 2005 r. jak i złożenia skargi do WSA w Warszawie. Wobec powyższego z całą pewnością termin do złożenia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa dawno minął. Brak jest, zatem przesłanek do uznania pisma z dnia 30 czerwca 2009 r. nazwanego "odwołaniem", jako odwołania. W obecnej sytuacji pismo S. G. z dnia 30 czerwca 2009r. nazwane "odwołaniem" może być rozpatrywane przez RWKL, jako odwołanie tylko w przypadku przywrócenia terminu do złożenia odwołania w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym. W przypadku uzupełnienia przez TWKL orzeczenia nr [...] o pouczenie o prawie odwołania od ww. orzeczenia, rozpatrzenie odwołania i dokończenie procesu orzeczniczego z roku 2002 winno być, w ocenie organu, przeprowadzone przez RWKL, co wynika z § 17 pkt 2 rozporządzenia MON z 25.06.2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich one określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2004 r., nr 151 r. poz. 1594). Z dołączonych do skargi załączników oraz z przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę akt postępowania administracyjnego wynika, że TWKL postanowieniem z dnia [...] 2009 r. Nr [...] odmówiła uzupełnienia orzeczenia TWKL z dnia [...] 2002 r., co do prawa wniesienia odwołania. Skarżący złożył odwołanie z daty 30 czerwca 2009 r. od TWKL z dnia [...] 2002 r. do RWKL za pośrednictwem TWKL. Pismem z dnia 6 czerwca 2009 r. przewodniczący RWKL poinformował skarżącego, że "odwołanie" w chwili obecnej nie może być rozpatrzone przez RWKL w trybie odwoławczym. Odwołanie może być rozpatrzone tylko w przypadku uchylenia wyroku WSA w Krakowie z dnia 1 kwietnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 714/08 i przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do czasu rozstrzygnięcia powyższej kwestii przez sądy administracyjne odwołanie od orzeczenia TWKL pozostaje bez rozpatrzenia. Przewodniczący RWKL w piśmie z dnia 21 września 2009 r. skierowanym do S. G. ponownie utrzymał swoje poprzednie stanowisko, że w chwili obecnej pismo skarżącego z 30 czerwca 2009 r. nie może być rozpatrzone przez RWKL jako odwołanie do czasu rozstrzygnięcia przed sądami sprawy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od orzeczenia z 2002 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a tej ustawy, tzn. takich, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącego postępowanie, a także rozstrzygającego sprawę, co do istoty, jak również wydanego w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa albo pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydawanej w indywidualnych sprawach. Stąd też skarga na bezczynność organu administracji publicznej jest dopuszczalna tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na podstawie powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień, innych aktów lub czynności albo interpretacji przepisów prawa podatkowego. W niniejszej sprawie S. G. przedmiotem skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uczynił bezczynność Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej polegającą na odmowie rozpoznania odwołania skarżącego z dnia 30 czerwca 2009 r. od orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2002 r. Nr [...] wyrażonego w formie skierowanych do skarżącego przez Przewodniczącego RWKL pism z dnia 6 sierpnia 2009 r. oraz z dnia 21 września 2009 r. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej kpa, normuje postępowanie przed organami administracji publicznej, przed innymi organami państwowymi oraz przed innymi podmiotami, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Zgodnie z treścią art. 134 kpa, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Postępowanie przed organem odwoławczym, składa się z trzech faz: fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego, fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy jest obowiązany ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami proceduralnymi, a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza niedopuszczalności odwołania. Inne są, bowiem przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne przy stwierdzaniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zagadnienie dopuszczalności odwołania należy rozpatrywać w kontekście wymagań stawianych odwołaniu przez przepisy kodeksu i/lub przez przepisy szczególne. Środek odwoławczy względnie środek zaskarżenia musi być dopuszczalny z ustawy, 2) musi być wniesiony w przepisanej formie, 3) musi być wniesiony w przepisanym czasie, 4) musi być wniesiony przez legitymowaną do tego osobę. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa odwołanie służy stronie od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, która stała się ostateczna wskutek upływu terminu do wniesienia odwołania, jest odwołaniem wniesionym po terminie, ale nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134, bowiem termin ten może zostać stronie przywrócony i sprawa zostanie rozpatrzona przez organ odwoławczy. Jest także odwołaniem wniesionym po terminie, gdy nastąpiła odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w formie decyzji ostatecznej. Odwołanie musi być wniesione w terminie określonym w art. 129 § 2 kpa lub w terminie określonym w przepisach szczególnych (art. 129 § 3 kpa). Terminy do wnoszenia odwołania są terminami ustawowymi, a więc nie mogą być przedłużane lub skracane przez organ administracji publicznej, terminami procesowymi obliczanymi według przepisów kodeksu oraz terminami zawitymi, których upływ organ odwoławczy uwzględnia z urzędu. Wniesienie odwołania po terminie jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdza niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania w formie postanowienia, na które nie służy zażalenie. W sprawie RWKL, do którego skarżący skierował odwołanie od decyzji organu I instancji uchybił powyższym obowiązkom a nie wydając stosownego postanowienia pozostaje w bezczynności. Ponadto w związku z podnoszoną kwestią właściwości miejscowej do rozpoznania odwołania skarżącego należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (art. 65 § 1 kpa). Powyższa regulacja wskazuje, więc, że organ administracji publicznej jest obowiązany dokonać oceny podania strony również pod kątem swojej właściwości w sprawie będącej przedmiotem żądania. W przypadku, gdy organ, do którego wniesiono podanie, uzna się za niewłaściwy (rzeczowo, miejscowo, instancyjnie) do załatwienia tej sprawy w formie decyzji, wówczas jest obowiązany do niezwłocznego przekazania podania do organu, który w jego ocenie jest właściwy w sprawie i jednoczesnego powiadomienia o tym wnoszącego podanie. Organ niewłaściwy w sprawie powinien przekazać podanie organowi właściwemu także wówczas, gdy podanie zostało wniesione po upływie terminu. W konsekwencji, jeżeli RWKL stwierdzi, że jest niewłaściwe miejscowo do rozpoznania odwołania skarżącego winno rozstrzygnąć to w formie postanowienia. Zgodnie z treścią art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dlatego też na podstawie wskazanego przepisu Sąd w niniejszej sprawie zobowiązał Rejonowa Wojskową Komisję Lekarską do wydania w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia przez Sąd akt administracyjnych z odpisem prawomocnego wyroku, aktu administracyjnego dotyczącego odwołania skarżącego z dnia 30 czerwca 2009 r. od decyzji Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] 2002 r. Nr [...]. Sąd podkreśla, że wyrok niniejszy nie przesądza treści aktu, jaki zostanie wydany w szczególności w odniesieniu do kwestii uchybienia terminu do wniesienia odwołania lub też stwierdzenia niewłaściwości miejscowej.