III SAB/Kr 64/23

Kraków, dnia 17 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jakub Makuch po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym skargi D. R. na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa w przedmiocie zaniechania wszczęcia egzekucji prawomocnej decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych – postanawia – odrzucić skargę. W stanie faktycznym sprawy D. R. (dalej: skarżąca) wniosła pismem nadanym 3 lipca 2023 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa. Skarżąca podniosła, że organ zaniechał wszczęcia egzekucji prawomocnej decyzji o przyznaniu skarżącej usług opiekuńczych. Wniosła o zobligowanie organu do natychmiastowego uruchomienia egzekucji decyzji. Zdaniem skarżącej, została ona pozbawiona opieki już przez dwa miesiące w wyniku bezpodstawnego oskarżenia. Podkreśliła, że jest osobą niepełnosprawną i ma 78 lat, potrzebuje natychmiastowej pomocy. Według skarżącej, niewykonanie obowiązku nałożonego ostateczną decyzją administracyjną otwiera możliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku. Do skargi załączono odpis decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 16 maja 2022 r. w przedmiocie usług opiekuńczych dla skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi, jako wniesionej bez uprzedniego ponaglenia. Ponadto wskazał, że załączona do skargi decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z 16 maja 2022 r. została zmieniona decyzją z 2 czerwca 2023 r. Od tej ostatniej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, a postępowanie odwoławcze toczy się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Krakowie. Dalej organ zawnioskował o ewentualne oddalenie skargi. W odpowiedzi na wezwanie o wykazanie, czy przed wniesieniem skargi skarżąca złożyła ponaglenie w trybie art. 37 § 1 K.p.a., skarżąca wskazała w piśmie z 8 września 2023 r., że za ponaglenia należy uznać załączone do pisma e-maile dotyczące przywrócenia bezprawnie zabranej opieki. Do pisma skarżąca załączyła wydruki wiadomości mailowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Merytoryczne rozpoznanie skargi w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest poprzedzone badaniem, czy skarga w ogóle jest dopuszczalna. Jak stanowi art. 53 § 2b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, dalej: P.p.s.a.) skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Konstrukcja ponaglenia uregulowana została w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: K.p.a.), zgodnie z którym stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Zgodnie z § 3 omawianego przepisu ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W myśl zasady wyrażonej w art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm.), w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Przenosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta Miasta Krakowa złożyła ponaglenie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 K.p.a. Ponaglenie zatem może być wniesione w jeden ze sposobów określonych w art. 63 § 1 K.p.a., tj. na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Podania utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Przepisy nie przewidują wniesienia ponaglenia poprzez wiadomość mailową (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2021 r., II SAB/Wa 661/20, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 16 listopada 2022 r., II SAB/Bk 86/22). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 63 § 1 in fine K.p.a. podania wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej pozostawia się bez rozpoznania. Wiadomości mailowych nie można zakwalifikować jako ponagleń, a skarżąca nie wykazała, że wniosła ponaglenie w innej, dopuszczalnej prawnie, formie. W tej sytuacji, w niniejszej sprawie dotyczącej bezczynności Prezydenta Miasta Krakowa, nie został dopełniony warunek uprzedniego wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi, co w konsekwencji skutkować musi odrzuceniem skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Co więcej, Sąd zauważa, że skarga jest niedopuszczalna także z tego powodu, że jest przedwczesna. Skarżąca domaga się bowiem stwierdzenia bezczynności organu polegającej na braku wszczęcia postępowania egzekucyjnego, w sytuacji gdy skarżąca nie wnosiła wcześniej do organu żądania uruchomienia takiego postępowania. Organ zatem nie miał szansy rozpatrzyć ewentualnego wniosku skarżącej w tym zakresie, w tym ustalić, czy skarżąca jest osobą należącą do kręgu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu egzekucyjnym oraz czy przedmiotowy obowiązek podlega egzekucji. Niemożliwa zatem była ocena, czy organ dopuścił się bezczynności skoro w ogóle nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak skutecznie doręczonego wniosku (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 czerwca 2016 r., II SAB/Bk 49/16). Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że skarga jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. ją odrzucił.