III SAB/Kr 65/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Molczyk (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Tadeusz Wołek Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. J. na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego postanawia skargę odrzucić. Pismem z dnia 5 lipca 2012 r. K. J. (dalej: skarżący) wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie mu należności finansowych głównych oraz odsetek przypisanych prawem do nieterminowo wypłaconych należności finansowych z tytułu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego "z wykonania prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej numer [...] Komendanta Powiatowego Policji, których wypłaty zobowiązany płatnik tj. KWP, odmawia". W odpowiedzi na powyższy wniosek Komendant Powiatowy Policji w piśmie z dnia 13 lipca 2012 r., znak: [...] podał, że brak jest podstaw do realizacji tego wniosku, wskazując na treść poprzedniej korespondencji pomiędzy stronami, jak i na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt: III SA/Kr 1018/09, którym rozstrzygnięto spór o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Pismem z dnia 18 lipca 2012 r. skarżący wniósł do Komendanta Wojewódzkiego Policji zażalenie w trybie art. 37 k.p.a. na niezałatwienie jego wniosku z dnia 5 lipca 2012 r. podnosząc, że organ nie zakończył w formie przewidzianej prawem postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 5 lipca 2012 r. Ponownie z takim zażaleniem skarżący wystąpił pismem z dnia 1 października 2013 roku. W odpowiedzi na powyższe Komendant Wojewódzki Policji w piśmie z dnia 23 października 2013 r., znak: [...] wskazał, że sprawę rozpoznano w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. Pismem z dnia 27 października 2013 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w przedmiocie nierozpoznania jego wniosku z dnia 5 lipca 2012 r. o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarga powyższa została uwzględniona wyrokiem z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt III SAB/Kr 74/13, w którym Sąd zobowiązał Komendanta Powiatowego Policji do wydania w terminie 14 dni aktu lub podjęcia czynności w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącego z dnia 5 lipca 2012 r., stwierdził, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Wyrok ten jest prawomocny. W piśmie z dnia 19 lutego 2014 r. skierowanym do Komendy Wojewódzkiej Policji, zatytułowanym "skarga w trybie k.p.a. i o odszkodowanie" skarżący w związku z wyżej opisanym postępowaniem zainicjowanym wnioskiem z dnia 5 lipca 2012 r. wniósł skargę w przedmiocie "niewłaściwego funkcjonowania organu administracji państwa, który będąc zobowiązanym przepisami prawa do załatwienia sprawy w formie, trybie i terminie prawem określonym, do obowiązków tych z rażącym naruszeniem prawa się nie stosował". Nadto skarżący wniósł skargę na funkcjonariuszy publicznych działających w powyższej sprawie niewłaściwie i z rażącym naruszeniem przepisów prawa, wnosząc o ich "przykładne i szczególne ukaranie". Nadto skarżący wniósł o przyznanie ze środków budżetowych w dyspozycji Policji odszkodowania za straty spowodowane niewłaściwym funkcjonowaniem organu i niewłaściwymi czynnościami funkcjonariuszy publicznych w wysokości 2.000 zł oraz zadośćuczynienia w wysokości 50.000 zł. Powyższa skarga została w dniu 13 marca 2014 r. przekazana Komendzie Głównej Policji Wydziałowi Skarg i Wniosków. Pismem z dnia 18 marca 2014 r. skarżący została zawiadomiony o sposobie załatwienia skargi. Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. K. J. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji w przedmiocie "spraw wniesionych do tego organu pismem z dnia 18 luty 2014 roku, o podjęcie czynności administracyjnoprawnych, w kontynuacji postępowania rozpatrywanego przez ten organ do liczby dziennika [...] z dnia 23 października 2013 roku" w przedmiocie bezczynności Komendanta Powiatowego Policji w sprawie prawa skarżącego do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący podniósł, że Komendant Powiatowy Policji powinien występować jako wierzyciel w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do sygn. akt II SA/Wa 1032/08 z dnia 14 stycznia 2009 r., w którym Sąd stwierdził, że mimo eliminacji z obrotu prawnego decyzji nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, w obiegu prawnym funkcjonuje ostateczna i wiążąca decyzja administracyjna, na mocy której skarżący uzyskał prawa z ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji od dnia 1 maja 2005 roku. Skarżący wniósł o nałożenie na organ obowiązku "niezwłocznego i właściwego" rozpoznania wniosków "o czynności administracyjnoprawne i ich zakończenie w sposób wskazany przepisem art. 104 k.p.a." oraz o odszkodowanie i zadośćuczynienie za krzywdy wyrządzone mu przez funkcjonariuszy publicznych. Skarżący podniósł, że "prawomocną i ostateczną" decyzją nr [...] została rozstrzygnięta sprawa jego uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z powyższą decyzją prawo to miało być realizowane "z urzędu i bezterminowo". Natomiast decyzja nr [...], która podważała funkcjonowanie w obiegu prawnym decyzji nr [...], została wydana w tej samej sprawie, a zatem była niewykonalna i obarczona wadą wskazaną w art. 156 § 1 k.p.a. i jako taka nie mogła funkcjonować w obiegu prawnym. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Organ podniósł, że nie pozostaje w jakiejkolwiek bezczynności w wypłacie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego na rzecz K. J. O prawie tym rozstrzygnięto w ostatecznej i prawomocnej decyzji z dnia 26 sierpnia 2009 r. nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, która orzekła o wygaśnięciu m.in. z dniem 1 maja 2005 roku decyzji nr [...] z dnia 2 listopada 1999 r. Komendanta Powiatowego Policji o przyznaniu skarżącemu równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 1018/09. W obrocie prawnym nie pozostaje decyzja nr [...] z dnia 3 lipca 1998 r., gdyż została uchylona decyzją nr [...]. Przywoływany przez skarżącego wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1032/08 dotyczył natomiast innej sprawy administracyjnej – stwierdzenia nieważności decyzji o wygaśnięciu decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego nr [...] i nr [...]). Pismo z dnia 19 lutego 2014 r., na które skarżący powoływał się w skardze, zostało natomiast przekazane do rozpoznania Komendzie Głównej Policji. Skarżący w pismach procesowych z dnia 15 października 2014 r. (data wpływu) i z dnia 3 listopada 2014 r. podjął dalszą polemikę ze stanowiskiem organu, wskazując na wadliwości w prowadzonym postępowaniu i precyzując obowiązki, które zdaniem skarżącego, winny zostać nałożone na organ przez Sąd w niniejszym postępowaniu. Organ w piśmie procesowym z dnia 9 października 2014 r. podniósł, że nie pozostaje w jakiejkolwiek bezczynności wobec skarżącego w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, gdyż świadczenie tro skarżącemu nie przysługuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują wyłącznie kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej powoływanej jako p.p.s.a.). Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przede wszystkim jednak należy podnieść, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zainicjowanej skargą sąd administracyjny obowiązany jest ocenić jej dopuszczalność, w tym dopuszczalność drogi sądowej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Komendanta Wojewódzkiego Policji polegająca - zdaniem skarżącego - na nierozpoznaniu wniosków zawartych w piśmie skarżącego z dnia 19 lutego 2014 r. (przy czym skarżący błędnie powołuje w skardze datę tego pisma jako 18 lutego 2014 r.). Pismo powyższe zostało przez organ zakwalifikowane jako skarga w trybie przepisów działu VIII ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) i jako taka skarga została przekazana do rozpoznania organowi właściwemu, to jest przesłana do Komendy Głównej Policji w Warszawie. Zgodnie z art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Zdaniem Sądu organ prawidłowo zakwalifikował pismo skarżącego z dnia 19 lutego 2014 r. jako skargę powszechną (skargę w trybie działu VIII k.p.a.), gdyż zawiera ono zarzuty dotyczące nienależytego wykonywania zadań przez właściwe organy i ich pracowników, jak również zarzuty naruszenia praworządności, nie zawiera natomiast innych wniosków, które pozwalałyby na zakwalifikowanie pisma jako wniosku w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym czy zabezpieczającym. Skarga do sądu administracyjnego zarzuca natomiast bezczynność organu, polegającą na nierozpoznaniu wniosków zawartych w powyższym piśmie skarżącego. W postępowaniu skargowym, analogicznie jak w postępowaniu jurysdykcyjnym, przyjęto instytucję sygnalizacji dla zwalczania bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na niezałatwienie skargi w terminie lub przewlekłe prowadzenie postępowania służy zatem skarżącemu zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeśli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Możliwości wyegzekwowania od organu obowiązku udzielenia odpowiedzi na skargę wyczerpują się w instytucjach uregulowanych w art. 36-38 k.p.a. W razie nierozpatrzenia skargi wniesionej na podstawie art. 227 k.p.a. stronie nie służy natomiast skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 14 października 2010 r., II OSK 2019/10, LEX nr 743368). Działania lub czynności podejmowane w trybie postępowania skargowego nie są bowiem ani decyzjami administracyjnymi, ani postanowieniami, ani aktami lub czynnościami, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 17 sierpnia 2005 r., I SA/Wa 1271/04, LEX nr 191974). Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego przysługuje na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 a p.p.s.a., to jest gdy w postępowaniu może zostać wydana decyzja administracyjna, postanowienie, na które służy zażalenie, postanowienie kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inny niż decyzja lub postanowienie akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa lub pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnych sprawach. W oparciu o powyższe regulacje należy stwierdzić, że na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania skargowego skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. Mając zatem na uwadze, że skarga w przedmiotowej sprawie jest niedopuszczalna, podlega ona odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.