III SAB/Kr 69/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-07-30

Skład orzekający: Sędzia WSA Maria Zawadzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej bezczynności organu w przedmiocie pomocy społecznej powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją sytuację materialną?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sprawa z zakresu pomocy społecznej jest ustawowo zwolniona z opłat. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona, mimo wezwania, nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej bezczynności Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania. Skarżący przedstawił jedynie szczątkowe informacje o swojej sytuacji materialnej. Sąd wezwał go do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty i wyjaśnienia, jednak skarżący nie zastosował się do wezwania, ograniczając się do powtórzenia wcześniejszych oświadczeń. W konsekwencji sąd wydał postanowienie w przedmiocie wniosku.
Rozstrzygnięcie
I. umorzył postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Zawadzka po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący w złożonym dnia 17 maja 2018 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Przedstawiane informacje skarżący ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, że należy do niego mieszkanie określone jako "nora", że miesięczny dochód rodziny to 140 zł z "mops". Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku były niewystarczające zarządzeniem z dnia 14 czerwca 2018 r. wezwano go o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w tym wysokości czynszu, energii elektrycznej, gazu, innych opłat. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. • wyjaśnienie czy skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to jak często i w jakiej wysokości; • wyjaśnienie czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna? Jeśli tak przedstawienie na tę okoliczność zaświadczenia z właściwego urzędu pracy, Skarżący w piśmie z 24.04.2018 r. zatytułowanym "zwrot kosztów nieprofesjonalnego pełnomocnika" poprzestał na prezentacji własnych poglądów prawnych na kwestie rozmaite oraz gołosłownym oświadczeniu, że nie ma prac dorywczych, nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, ma 140 zł na rodzinę. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał pismo z dnia 25 czerwca 2018 r., w którym nie podał danych, o które był wzywany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302) dalej – "P.p.s.a.", obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a w zw. z art. 258 § 1, § 2 pkt. 7 i § 4 P.p.s.a. Odnosząc się do żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 P.p.s.a., osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Nadto oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, gdyż generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego wniosku skarżący, mimo wezwania nie przedstawił danych umożliwiających Sądowi ocenę jego sytuacji materialnej, w związku z powyższym orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 246 §1 pkt. 2 i art. 252 w zw. z art. 258 § 1, § 2 pkt 7 i § 4 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło