III SAB/Kr 7/13
PostanowienieWSA w Krakowie2013-07-17
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Renata Ranicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego może zostać uwzględniony wobec osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymującej się z żebrania i korzystającej z pomocy społecznej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu należy uwzględnić, gdyż skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, nie posiada stałego źródła dochodu, utrzymuje się z żebrania i pomocy społecznej, a także nie ma wsparcia rodziny. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i przysługuje osobom, które nie są w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.Stan faktyczny
Skarżący J. J. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na bezczynność Wójta Gminy dotyczącej rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty za wywóz odpadów. Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymuje się z żebrania, nie posiada stałego źródła dochodu ani majątku, korzysta z pomocy społecznej, jest osobą niepełnosprawną i zamieszkuje w domu rodzinnym matki, która jest również osobą niepełnosprawną.Rozstrzygnięcie
I) Zwolnić skarżącego J. J. od kosztów sądowych. II) Ustanowić dla skarżącego J. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w osobie Referendarza Sądowego Renaty Ranickiej po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o umorzenie opłaty za wywóz odpadów p o s t a n a w i a I) zwolnić skarżącego J. J. od kosztów sądowych II) ustanowić dla skarżącego J. J. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych
W dniu 24 czerwca 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek J. J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie skargi na bezczynność Wójta Gminy.
We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z żebrania. Nie posiada stałego źródła dochodu.
Oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku ani ruchomego, ani nieruchomości.
Uzasadniając swój wniosek skupił się na przyczynach złożenia skargi dotyczących bezczynności Wójta Gminy.
Na podstawie wyjaśnień jakie skarżący składał w innych sprawach (sygn. II SA/ Kr 762/10, 773/10, 10234-1024/08 ) okolicznościami znanymi z urzędu pozostaje, iż skarżący korzysta z pomocy opieki społecznej, jest osobą niepełnosprawną, niezdolną do pracy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, zamieszkuje w domu rodzinnym stanowiącym własność matki. Matka skarżącego jest osobą chorą z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Ojciec skarżącego jest mieszkańcem Domu Pomocy Społecznej.
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270). prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W przedmiotowej sprawie skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
W tym miejscu należy też zwrócić uwagę czym jest instytucja prawa pomocy. Prawo pomocy to inaczej prawo ubogich. Instytucja ta ma charakter wyjątkowy co oznacza, że może być stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną ( do takich osób zalicza się bezrobotnych, osoby pozbawione środków do życia), bądź gdy środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko niezbędne potrzeby egzystencjonalne ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r. I GZ 107/05, niepubl.). Z kolei przez uszczerbek dla siebie, bądź rodziny należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych ( vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r. sygn. akt FZ 794/04, niepubl.).
W ocenie orzekającego sytuacja majątkowa skarżącego, brak stałego źródła dochodu. Utrzymywanie się jedynie żebrania oraz pomocy opieki społecznej, brak wsparcia rodziny oraz stan zdrowia skarżącego uzasadnia decyzję o uwzględnieniu wniosku i zwolnieniu skarżącego od kosztów sądowych oraz ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie
art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło