III SAB/Kr 75/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z. o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi M. Z. na bezczynność Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku postanawia: ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący w składanym obecnie wniosku domaga się ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Objaśniając swoją sytuację rodzinną wpisał w rubryce 6 tylko siebie. Określając swój majątek zadeklarował brak, nieruchomości, zasobów i przedmiotów wartościowych. Oświadczył, że nie posiada oszczędności ani rachunków bankowych. Opisując swoje dochody wyliczył kwotę 733 zł miesięcznie która wynikać ma z podzielenia 2200 zł uzyskanych przezeń w styczniu br. z umowy zlecenia. Za miesiące luty i marzec 2017 r. zadeklarował bowiem brak wpływów . Uzasadniając swoje starania podniósł, iż zamierza zaskarżyć skargą kasacyjną postanowienie tut. sądu o odrzuceniu jego skargi. Obowiązuje jednak w tym względzie przymus adwokacko-radcowski. Wskazując na powyższe podniósł, że z uwagi na znaną Sądowi z urzędu jego sytuację materialną i osobistą nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a wiec i tych związanych z opłaceniem pełnomocnika z wyboru. Wymieniając zobowiązania i stałe wydatki zadeklarował brak zobowiązań. Koszty ponoszone na mieszkanie oszacował na 200-300 zł miesięcznie a na środki higieniczne oraz czystości na ok. 50 zł miesięcznie. Z urzędu stwierdza się, że w niniejszej sprawie skarżący wnosił już wcześniej o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych opisując swoją sytuację w sposób zbliżony do obecnie czynionego (k. 6-7) i że po wniesionym sprzeciwie (k. 37-39) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017 r. sygn. j.w. (k. 42-47) zmienił zaskarżone przez skarżącego postanowienie referendarza sądowego (k. 28-32) zwalniając skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podzielił zastrzeżeń referendarza sądowego i uznał, że skarżący jest osobą ubogą, która nie może ponieść żadnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla swego utrzymania. Dał wiarę skarżącemu, że ten utrzymuje się tylko z umowy zlecenia osiągając bardzo skromne i nieregularne dochody, że prowadzi sam gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący jest osobą młodą, która nie dorobiła się finansowej stabilności a o złej sytuacji finansowej skarżącego świadczyć ma dodatkowo to, że zwracał się on do Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej o zwolnienie od kosztów egzaminu wstępnego (vide: uzasadnienie k. 46-47). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Okoliczność, że przed złożeniem obecnego wniosku o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata skarżący domagał się wcześniej zwolnienia od kosztów sądowych, którego mu przyznano nie ma większego znaczenia, bo przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, ponieważ aktualne żądanie skarżącego nie zachodzi na wcześniej udzielone prawo pomocy, wiec jego wniosek można i należy rozpatrzyć w oparciu o przepisy określające przesłanki materialne warunkujące przyznanie prawa pomocy bez potrzeby sięgania do trybu przewidzianego w art. 165 ppsa. Inna rzecz, że wskutek przyjętej taktyki procesowej wniosek skarżącego należy rozpatrywać nie pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym lecz pod kątem przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym a więc z przepisu art. 246 §1 pkt. 1 ppsa. Przyjęciu odmiennej optyki stoją na przeszkodzie i argumenty jakie daje się wywieźć z porównania zakresów logicznych przepisów art. 245 §3 i §2 ppsa i zapatrywanie, że obniżenie standardów w takim przypadku, stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie wnioskodawcy składającego dwa następujące po sobie wnioski najpierw poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych a następnie poprzez ustanowienie na swoją rzecz kwalifikowanego zastępstwa procesowego w stosunku do wnioskodawców żądających od razu przyznania im prawa pomocy w zakresie całkowitym. Złożone obecnie przez skarżącego oświadczenie koresponduje z wcześniej składanym. W świetle zaś poczynionych po sprzeciwie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ustaleń nie było potrzeby wzywania obecnie strony o złożenie dodatkowych oświadczeń i przedłożenie dokumentów źródłowych. Skoro bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie podzielił uprzednich zastrzeżeń referendarza sądowego a dał wiarę skarżącemu, że jest on osobą ubogą, która nie posiada żadnego majątku, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się tylko z umowy zlecenia osiągając bardzo skromne i nieregularne dochody, to obecnie jedynym refleksem takiego działania byłoby przedłużanie postępowania, co stoi w sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. Przy wykazywanych obecnie dochodach i ponoszonych kosztach skarżący prowadząc samodzielne gospodarstwo domowe nie jest bowiem w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania co sam we wniosku akcentuje. Biorąc więc pod uwagę powyższe jak również postulat względnej jednolitości orzecznictwa postanowiono jak w sentencji. Równocześnie skarżący powinien mieć świadomość, że w przypadku gdyby okazało się, że okoliczności na podstawie których przyznano mu prawo pomocy nie istniały lub przestały istnieć przyznane skarżącemu prawo pomocy może być cofnięte przez Sąd w całości lub w części.