III SAB/Kr 76/14

Kraków, dnia 17 marca 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej – w przedmiocie odstąpienia w całości lub części od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 19 sierpnia 2014 r. E. Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na "naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki..." żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania, której skarga dotyczy, tj. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej bez mojej winy." Do skargi dołączyła kopię zawiadomienia z dnia 13 sierpnia 2014 r., jakie zostało do niej skierowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, z którego treści wynika, że organ ten w związku z wszczętym z urzędu postępowaniem w przedmiocie odstąpienia w całości lub w części od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zawiadamia skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w zakreślonym terminie informując jednocześnie skarżącą o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy. W piśmie z dnia 19 września 2014 r., stanowiącym odpowiedź na ww. skargę, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej opisał przebieg prowadzonego postępowania. W wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 27 lutego 2015 r. Sąd zwrócił się do skarżącej za osobnym pismem, by jednoznacznie potwierdziła, czy jej skarga dotyczy przewlekłości postępowania Prezydenta Miasta – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, a jeżeli tak, by podała w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma, czy wnosiła zażalenie na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Prezydenta Miasta – Miejski Ośrodka Pomocy Społecznej - do organu wyższego stopnia, tj. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, stosownie do treści art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). W odpowiedzi na to pismo skarżąca, w piśmie z dnia 8 marca 2015 r., potwierdzając otrzymanie pisma z sądu wskazała, że pismo to: "...zawęża rażąco moje roszczenia nie tylko co do spłaty za pobyt dziecka w rodzinnym domu dziecka ale umieszczeniem go bezprawnie bez przeprowadzenia jakichkolwiek wywiadów środowiskowych sądowych – kuratorskich, jak też pozbawieniem mnie, nas od przeszło 4 lat jakiejkolwiek pomocy. To są znaczące podstawy mojej skargi !!!" Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów. Stosownie do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego wnosi się po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl natomiast art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Należy zauważyć, że w ramach przedmiotowej sprawy, w przypadku skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, środkiem zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 P.p.s.a., jest zażalenie z art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej zwanej "K.p.a.". Zgodnie z tym przepisem, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W celu jednoznacznego potwierdzenia zakresu zaskarżenia, wykonaniu zarządzenia sędziego z dnia 27 lutego 2015 r., Sąd za osobnym pismem, wezwał skarżącą o potwierdzenie, czy jej skarga dotyczy przewlekłości postępowania Prezydenta Miasta – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej - w ww. przedmiocie oraz o podanie w terminie 7 dni, czy skarżąca wnosiła do organu wyższego stopnia zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta – Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a. Ww. pismo zostało doręczone skarżącej w dniu 7 marca 2015 r.(vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki sądowej – pisma z dnia 27 lutego 2014 r.). Pomimo doręczenia skarżącej wskazanego pisma, Sąd nie uzyskał od skarżącej istotnej informacji wskazującej na dopełnienie przez nią obowiązku, o którym mowa w art. 52 § 1 P.p.s.a. – tj. uprzedniego wniesienia przez nią zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania przez określony organ do SKO. Podkreślić należy, że wyczerpanie środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez MOPS nie wynika ani z pism procesowych skarżącej ani organu. Okoliczności te dodatkowo więc zweryfikowano (zapiski urzędowe z dnia 17 marca 2015 r.). Analiza natomiast akt, w tym w szczególności pism procesowych skarżącej, pozwala jednak Sądowi na przyjęcie, że skarżąca zarzuca przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej - w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, skoro do skargi dołączyła kopię zawiadomienia z dnia 13 sierpnia 2014 r., jakie zostało do niej skierowane przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, a jako organ, którego skarga ma dotyczyć, skarżąca, w odesłanym Sądowi i wypełnionym urzędowym formularzu PPF – wniosku o przyznanie prawa pomocy – wskazała Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. W związku z powyższym, powtórzyć należy, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenia postępowania przez organ w danej sprawie administracyjnej jest uprzednie wniesienie zażalenia do organu wyższego stopnia, w trybie przewidzianym w art. 37 § 1 K.p.a. Warunek ten będzie spełniony niezależnie od zajętego w tym przedmiocie stanowiska organu, do którego wniesiono środek prawny. Tak więc skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej można wnosić w każdym czasie, ale po złożeniu zażalenia lub wezwania do usunięcia naruszenia prawa, gdy nie ma organu wyższego stopnia. Okoliczność tę skarżący obowiązany jest udokumentować przy składaniu skargi. Wobec tego stwierdzić należy, że skarżąca w niniejszej sprawie, przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta – Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej - nie wykazała, by wnosiła zażalenie do organu wyższego stopnia, co powoduje, iż złożona przez nią skarga jest niedopuszczalna. Stosownie do treści przepisu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., Sąd odrzuci skargę, jeżeli z innych przyczyn (innych niż wymienione w pkt 1-5) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Postanowienie może zostać wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.). Taką inną przyczyną w rozumieniu przepisów ustawy jest wniesienie skargi do sądu bez wyczerpania toku instancji. Mając zatem powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.