III SAB/Kr 78/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. P. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W dniu 14 stycznia 2013r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosek skarżącego J. P. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a na jego majątek składa się dom o pow. 60 m² z mieszkaniem o pow. 8 m² oraz nieruchomość rolna o pow. 3,56 ha stanowiąca ugory w tym 0,7 ha lasu. Skarżący nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jego jedynym dochodem jest emerytura w wysokości 1473,71 zł brutto. Natomiast w uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ma 72 lata i ciężko choruje na szereg różnych dolegliwości. Skarżący podał także, iż na wizyty w klinice, u bioterapeuty i lekarstwa wydaje ok. 1000 zł miesięcznie. J. P. wyjaśnił, iż gospodarstwo rolne nie przynosi żadnego dochodu. Dodał również, iż w jego domu nie ma prądu, wody ani łazienki. J. P. wyjaśnił, iż przed tut. Sądem oraz przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się kilka postępowań z jego skarg, a w związku z tym uiszczenie przez niego jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, gdyż zagraża jego życiu i zdrowiu. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2013r., sygn. akt III SAB/Kr 78/12 referendarz sądowy oddalił wniosek J. P. o zwolnienie od kosztów sądowych. Swoje rozstrzygniecie referendarz sądowy oparł na wyjaśnieniach skarżącego złożonych w niniejszej sprawie oraz w sprawie III SA/Kr 1185/12. Jako okoliczności znane mu z urzędu referendarz sądowy wskazał, iż wysokość stałych miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego skarżącego należy liczyć na 13,40 zł. Ponadto skarżącego obciąża podatek leśny w wysokości 23 zł rocznie, a na leki wydał ostatnio 104,84 zł, natomiast w miesiącu październiku 2012r. – 494,82 zł. Referendarz sądowy stwierdził, że przy dochodzie skarżącego, który należy szacować na 1236 zł netto emerytury, stałe obciążenia związane z utrzymaniem domu wynoszą tylko ok. 13,40 zł. W konsekwencji skarżącemu pozostaje do rozporządzenia około 1222,68 zł. Referendarz sądowy podniósł, iż skarżący w uzasadnieniu swojego wniosku podał wprawdzie, że na leczenie wydaje ok. 1000 zł, ale twierdzenia te nie znajdują żadnego potwierdzenia w jakichkolwiek dokumentach źródłowych. Referendarz sądowy wskazał przy tym, że również przy swoim poprzednim wniosku skarżący nie był w stanie udowodnić tej okoliczności. W październiku 2012r. na leki wydał bowiem realnie tylko 494,82 zł, a więc kwotę nie przekraczającą nawet połowy deklarowanej sumy. Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione okoliczności siłą rzeczy niweczą zasadność ustaleń co do tego, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania ponieść kosztów sądowych, na które obecnie składa się tylko wpis od skargi ustalony na kwotę 100 zł. Ponadto referendarz sądowy uważa, że jeżeli w realiach niniejszej sprawy skarżący nie podjął próby dokładniejszego wyjaśnienia swojej sytuacji, to przyznanie mu w takich warunkach prawa pomocy nie znajduje dla siebie wystarczających podstaw. Od powyższego postanowienia referendarza sądowego skarżący wniósł sprzeciw domagając się jego zmiany lub uchylenia. Zdaniem skarżącego, postanowienie referendarza sądowego narusza art. 255 i art. 258 § 2 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zawarte w nim twierdzenia oparto na fakturach z aptek, które są już nieaktualne. Skarżący zaprzeczył, że koszt utrzymania domu wynosi ok. 13,40 zł, gdyż go nie oświetla, nie ogrzewa i nie gotuje w nim. Skarżący oświadczył również, iż nie ma żadnych wydatków na ubranie, obuwie, środki czystości itd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi podstawy przyznania prawa pomocy określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.) – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), a w szczególności: "Art. 245. § 1. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. § 2. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. § 3. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego." "Art. 246. § 1. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny." Podkreślenia wymaga, że udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą pomocy państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację materialną nie mogą uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonych sformułowań ustawowych wynika także, z zastrzeżeniem art. 247 p.p.s.a., że sytuacja materialna wnioskodawcy stanowi jedyną podstawę faktyczną udzielenia prawa pomocy. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Dlatego też, zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Tymczasem złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wystarczających danych pozwalających ustalić jego sytuację majątkową. Skarżący wskazał w nim bowiem, iż osiąga stały dochód w postaci emerytury w wysokości 1473,71 zł brutto. Stwierdził przy tym również, iż ok. 1000 zł ze swojej emerytury przeznacza na wizyty u bioterapeuty i lekarstwa, jednak w żaden sposób nie wykazał, że rzeczywiście ponosi miesięcznie takie wysokie koszty leczenia. Mimo, że skarżący zarzuca, iż nie został wezwany do nadesłania stosownych dokumentów, to także do sprzeciwu nie dołączył żadnych rachunków lub faktur z aptek. W swoim sprzeciwie skarżący zakwestionował również ustalenia referendarza sądowego odnośnie wysokości ponoszonych przez niego wydatków na utrzymanie domu. Skarżący oświadczył, iż nie oświetla, nie ogrzewa i nie gotuje w domu, jak również nie ma żadnych wydatków na ubranie, obuwie, środki czystości itd. Swoich twierdzeń nie poparł jednak żadnymi dowodami. Należy jednak zauważyć, iż twierdzenia skarżącego pozostają w sprzeczności z jego twierdzeniami podnoszonymi w innych jego sprawach toczących się przed tut. Sądem. I tak, w sprawie III SA/Kr 1185/12 skarżący przedłożył kopię dowodu wpłaty 23 zł tytułem podatku leśnego za 2012r., kopię faktury za odpady na 4,97 zł, kopie faktur z aptek obrazujące, że w lipcu 2012r. skarżący wydał na leki 104,84 zł, a w październiku 2012r. – 494,82 zł. Ponadto w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2012r., sygn. akt III SA/Kr 1185/12 skarżący podniósł, że ponosi wydatki na owoce, warzywa, substancje lecznicze takie jak marchew, cebula, czosnek, cytryna, miód, jabłka, kapusta, barszcz czerwony. Zarzucił także, że nie uwzględniono innych ponoszonych przez niego wydatków, tj. na oświetlenie i opał w kwocie 270 zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący, nie wykazał w niniejszej sprawie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Skarżący uzyskuje bowiem stały miesięczny dochód, na który składa się emerytura w wysokości 1473,71 zł brutto. Porównując wielkość miesięcznego dochodu do wskazanych przez skarżącego w sprawie III SA/Kr 1185/12 miesięcznych wydatków, tj. kwoty 270 zł ponoszonej na oświetlenie i opał oraz kwoty 13,40 zł brak jest podstaw do uznania, że skarżący nie posiada środków na sfinansowanie kosztów sądowych występujących w przedmiotowej sprawie. Podnoszone przez skarżącego wydatki na leki w wysokości 1000 zł miesięcznie nie zostały niczym poparte. Skarżący przedłożył jedynie dwie faktury z lipca 2012r. na kwotę104,84 zł oraz z października 2012r. na kwotę 494,82 zł, a więc opiewające na kwoty niższe niż deklarowane przez skarżącego 1000 zł. Stwierdzić zatem należy, że skarżący jest w stanie ponieść koszty zainicjowanego przez siebie postępowania które na obecnym etapie wynoszą 100 zł. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny – w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz treść art. 246 § 1 p.p.s.a i art. 260 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.