III SAB/Kr 79/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na bezczynność Dyrektora Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce w przedmiocie odbioru zjazdu z drogi gminnej postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 (sto) zł. Pismem z dnia 15 października 2025 r., znak: GZD.4410.3.57.2025, w odpowiedzi na pismo w sprawie zakończenia robót związanych z budową zjazdu z drogi gminnej publicznej nr [...] (działka ewid. nr [...]) poprzez działkę ewid. nr [...] na dz. ewid. n [...] położoną w miejscowości W. Dyrektor Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce poinformował Inwestora – D. sp. z o.o., zwanego dalej stroną skarżącą, że nie może dokonać odbioru zjazdu. Pismem z dnia 23 października 2025 r. strona skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie dokonania odbioru zjazdu. W odpowiedzi na powyższe, w piśmie z dnia 26 listopada 2025 r. Dyrektor Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 15 października 2025 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2026 r. strona skarżąca zarzuciła Dyrektorowi Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce bezczynność polegającą na niewykonaniu czynności materialno-technicznej w postaci odbioru zjazdu z drogi gminnej nr [...], pomimo istnienia obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej oraz przepisów ustawy o drogach publicznych, co stanowi naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Nadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 k.p.a. poprzez niezałatwienie sprawy w ustawowym terminie; art. 37 § 1-3 k.p.a. w zw. z art. 123 § 1, art. 107 § 1 i §3 k.p.a. poprzez nierozpoznanie ponaglenia w formie postanowienia; art. 37 §1 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 19 i 20 ustawy o drogach publicznych poprzez naruszeniu przepisów o właściwości i kompetencji w rozpoznaniu ponaglenia; art. 6, 7, 8 § 1 oraz art. 9 k.p.a. poprzez działanie bez podstawy prawnej. Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o: - stwierdzenie bezczynności Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce, - zobowiązanie organu do dokonania odbioru zjazdu z drogi gminnej nr [...] w terminie 14 dni od dnia doręczenia akt sprawy, - stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; - zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego, - przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 10 000 zł. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Gminnego Zarząd Dróg w Wieliczce wniósł o odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz.143, dalej, jako: "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Sądy administracyjne kontrolują zatem działalność organów administracji publicznej. Stosownie do regulacji zawartej w art. 3 § 2 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty, czynności czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowanie wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 1 P.p.s.a. sąd skargę odrzuca: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W świetle powyższych regulacji Sąd administracyjny zobowiązany jest z urzędu zbadać czy nie zachodzi jedna z ww. przesłanek niedopuszczalności skargi - skutkująca koniecznością jej odrzucenia. W rozpoznawanej sprawie skarga dotyczy bezczynności Dyrektora Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce, polegającej na niewykonaniu czynności materialno-technicznej w postaci odbioru zjazdu z drogi gminnej nr [...], co zdaniem strony skarżącej stanowi m. in. naruszenie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 29 ustawy o drogach publicznych i wydanej uprzednio w sprawie decyzji administracyjnej. Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych zarządcą dróg gminnych jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Stosownie do art. 21 ust. 1 ww. ustawy zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2 - 4 i ust. 5, może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy. Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje zarządca. Zdaniem Sądu brak jednak podstaw by przyjąć, że utworzona jednostka organizacyjna - będąca zarządem drogi - uzyskuje status organu administracji publicznej, uprawnionego do wydawania decyzji zastrzeżonych do kompetencji zarządcy dróg. Także upoważnienie przez zarządcę drogi pracowników wymienionych w art. 21 ust. 1a ustawy o drogach publicznych do załatwiania spraw - w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych - w jego imieniu nie czyni z tych pracowników organu administracji publicznej. Z powyższego wynika, że organem administracji publicznej nie jest Dyrektor Gminnego Zarządu Dróg w Wieliczce, a Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że z treści art. 3 § 2 pkt 8 i 9 P.p.s.a. wynika, że przedmiotem skargi można uczynić bezczynność organu odnoszącą się do sprawy, która powinna zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), postanowienia (pkt 2 i 3) czy też innego aktu lub czynności (pkt 4). W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ nie był zobowiązany do wydania decyzji lub innego aktu lub czynności, mieszczących się w zakresie objętym ww. przepisem. W sprawie tej nie doszło zwłaszcza do wszczęcia postępowania administracyjnego, jako że obowiązujące przepisy w tym zakresie regulacje prawne nie przewidują w tej kwestii wydania decyzji administracyjnej czy postanowienia. Zauważyć należy, że w dniu 31 stycznia 2024 r., zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zawarto umowę cywilnoprawną, na mocy której strona skarżąca zobowiązała się do przebudowy drogi gminnej nr [...], położonej na działce ewidencyjnej nr [...] obr. [...] W. Umowa ta została zawarta w związku z zamiarem zrealizowania przez stronę skarżącą inwestycji niedrogowej – czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą na dz. ewid. nr [...], [...] obr. [...] W., która to inwestycja powoduje konieczność wykonania przebudowy drogi gminnej. Przebudowa ta obejmuje także przedmiotowy zjazd. Z kolei decyzją z dnia 12 czerwca 2025 r. Burmistrz Miasta i Gminy Wieliczka zezwolił na lokalizację zjazdu zwykłego z drogi gminnej publicznej nr [...] (działka ewid. nr [...]) na działkę ewid. nr [...] położoną w miejscowości W. Zasady odbioru drogi określono w § 10 ww. umowy, zatem obowiązek dokonania odbioru ma oparcie w umowie cywilnoprawnej. Dlatego też ewentualne spory dotyczące tej kwestii mogą być rozstrzygane przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Co więcej, czynność odbioru zjazdu, jak również drogi, nie zawiera elementów władztwa administracyjnego, w ramach którego o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem. Przedmiotowa sprawa nie mieści się więc w kognicji sądów administracyjnych, bowiem spory wynikające z realizacji umowy cywilnoprawnej rozstrzygane są przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) orzekł, jak w sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.