III SAB/Kr 8/10

PostanowienieWSA w Krakowie2012-07-30

Skład orzekający: Piotr Lechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata z urzędu może zostać uwzględniony w przypadku zmiany sytuacji materialnej skarżącej uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie, która wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie zmiana sytuacji materialnej skarżącej, polegająca na braku dochodów i rejestracji jako osoba bezrobotna, uzasadnia przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżąca A. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej bezczynności Wójta Gminy B w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Wskazała na brak dochodów, rejestrację jako osoba bezrobotna oraz utrzymanie przez matkę, która popada w niedostatek. Wcześniej sąd umorzył postępowanie ze skargi na bezczynność, a referendarz oddalił wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 lipca 2012 r. wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy B w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata Postanowieniem z dnia 12 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sygn. III SAB/Kr 8/10 umorzył postępowanie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy B w przedmiocie postępowania rozgraniczeniowego. Skarżąca, działając przez pełnomocnika, wniosła dnia 4 listopada 2011 r., w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata z urzędu z uwagi na brak zasobów pieniężnych, przedmiotów wartościowych i dochodów. Objaśniając sytuację rodzinną podała, że nie posiada ona osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Określając majątek uwidoczniła, że w jego skład wchodzi dom drewniany do kapitalnego remontu na działce [...] w miejscowości D. Wskazała, że obecnie nie pracuje i nie posiada dochodów. Kończy szkołę w USA gdzie przebywa na zaproszenie. Koszty jej utrzymania i zamieszkania ponosi częściowo strona zapraszająca a częściowo ojciec skarżącej. Należąca do skarżącej nieruchomość nie przynosi dochodów, natomiast koszty z nią związane (podatek, ubezpieczenia) pokrywa ojciec skarżącej. Postanowieniem z 20 kwietnia 2012 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie oddalił wniosek skarżącej o ustanowienie adwokata. Skarżąca wniosła datowany na 20 maja 2012 r. sprzeciw od powyższego postanowienia. Zarządzeniem z dnia 5 czerwca 2012 r. Sąd wezwał skarżącą o dodatkowe wyjaśnienia odnośnie jej aktualnej sytuacji materialnej. W odpowiedzi skarżąca wskazała, że A. W. jest nadal zameldowana pod tym samym adresem co jej rodzice. Wskazała, że wróciła już ze Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, i zarejestrowała się w Biurze Pracy jako poszukująca pracy- bezrobotna. Nie osiąga żadnych dochodów i jest na utrzymaniu matki, która popada w niedostatek z tego powodu. Załączyła do pisma zaświadczenie z Urzędu Pracy poświadczające rejestrację od dnia 14 czerwca 2012 r. jako osoby bezrobotnej oraz kopię rozliczenia PIT matki za rok 2011 stwierdzającego jej dochód w wysokości 12 323 zł. Z pisma pełnomocnika skarżącej wynika, że ojciec skarżącej odmówił udostępnienia swego rozliczenia PIT. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). dalej p.p.s.a., skutecznie wniesiony sprzeciw powoduje utratę mocy zaskarżonego postanowienia, co skutkuje rozpoznaniem wniosku przez sąd. Wniosek skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Instytucja przyznania prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób i instytucji, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Służy ona realizacji wyrażonego art. 45 Konstytucji prawa do sądu i stanowi odstępstwo od statuowanej art. 199 p.p.s.a. zasady, że strona ponosi koszty związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym warunkowane jest wykazaniem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu art. 246 p.p.s.a. wynika, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania przesłanek do uzyskania tego prawa. W niniejszej sprawie należy uznać, że obecnie sytuacja skarżącej uległa zmianie względem daty orzekania przez Referendarza i nie pozwala jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zwrócić należy uwagę, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, jest zarejestrowana jako bezrobotna i utrzymuje ją matka. Należy przyjąć, że ponoszenie kosztów adwokata z wyboru w sprawie wykracza poza obowiązek alimentacyjny ciążący na rodzicach skarżącej na podstawie przepisów działu III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny (Dz.U., nr 9, poz. 59 ze zm.) Zatem skarżąca wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, stąd Sąd orzekł na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło