III SAB/Kr 80/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2012 r. sprawy ze skarg S. K. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia skargi odrzucić. W dniu 18 października 2011 r. S. K. wniósł skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego, bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił Kolegium nierozpoznanie złożonych w dniu 12.08.2011 r. odwołań od wydanych przez Prezydenta Miasta decyzji z dnia [...] 2011 r. : - znak: [...], odmawiającej przyznania skarżącemu pomocy finansowej na żywność; - znak: [...] odmawiającej przyznania skarżącemu pomocy finansowej na zakup obuwia. Podniósł, że Kolegium do dnia 18.10.2011 r. nie rozpatrzyło odwołań. Skarga została wniesiona bezpośrednio do Sądu i dlatego też Sąd pismem nadanym w dniu 20.10.2011 r. przesłał skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławcze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem złożonym w dniu 21.11.2011 r. przekazało skargę do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wskazało, że w dniu [...] 2011r., Kolegium wydało decyzje nr [...], nr [...] w których utrzymało w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. W związku z faktem, iż decyzje została już w przedmiotowej sprawie wydane, skarga na bezczynność Kolegium jest nieuzasadniona. W przedłożonych wraz z odpowiedzią na skargę aktach postępowania administracyjnego znajdują się wskazane decyzje organu odwoławczego. W pismach procesowych skierowanych do Sądu, skarżący podtrzymał twierdzenie, że organ pozostawał w bezczynności w chwili wniesienia skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Na podstawie tego przepisu skarga do Sądu przysługuje więc w sprawach, w których są wydawane decyzje i postanowienia (pkt 1-3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.; pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach (pkt 4a). Bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ administracji publicznej nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności. Terminy załatwiania spraw zostały określone w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr.98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., który stanowi, iż sprawy nie wymagające postępowania wyjaśniającego winny być załatwiane niezwłocznie (§ 1 i § 2), sprawy wymagające postępowania wyjaśniającego - nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowane - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Nie ulega wątpliwości w sprawie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w chwili wniesienia skarg pozostawało w bezczynności gdyż w określonym w art. 35 k.p.a. terminie nie rozpoznało odwołań skarżącego od decyzji organu I instancji. Po wniesieniu skarg Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu [...] 2011r., wydało decyzje nr [...], nr [...] w których utrzymało w mocy zaskarżone decyzje organu I instancji. Na okoliczność powyższą zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08 (ONSAiWSA 2009, Nr 4, poz. 63), wskazując, że "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Zatem w przypadku uznania przez sąd administracyjny, że organ nie pozostawał w bezczynności w dniu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, sąd powinien skargę na bezczynność oddalić. Innymi słowy, zgodnie z powyższą uchwałą, wydanie przez organ decyzji przed wniesieniem skargi na bezczynność powoduje, że skarga podlega oddaleniu, bowiem w dniu jej wniesienia brak było bezczynności organu, w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z przepisu tego wynika a contrario, że wydanie przez organ decyzji lub innego aktu wyłącza możliwość uwzględnienia skargi nawet wówczas, gdy ta decyzja lub akt podjęte zostały z naruszeniem terminu przewidzianego do ich wydania - por. wyr. NSA z 16 marca 2000 r., I SAB 201/99 (niepubl.). Jest zatem rzeczą oczywistą, że jeżeli do daty orzekania przez sąd organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, wyda akt lub podejmie czynność, których domagała się strona, to - mimo pozostawania w zwłoce - przestaje on tkwić w bezczynności. Postępowanie sadowoadministracyjne w sprawie jego bezczynności staje się więc bezprzedmiotowe również i z tego powodu, i dlatego podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie jednak z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy zaś rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność, jej wniesienie dopuszczalne jest wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r. (ustawa z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. z 2011 r., nr 6 poz. 18), na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponieważ w stosunku do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ma organu wyższego stopnia (art. 17 k.p.a.), przed złożeniem skargi na bezczynność tego organu konieczne jest wezwanie go do usunięcia naruszenia prawa. Zarówno z treści skargi, z odpowiedzi na skargę jak i z akt postępowania administracyjnego wynika, że skarżący przed wniesieniem skargi, nie wezwał Samorządowego Kolegium Odwoławczego do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpatrzeniu w terminie skierowanych do tego organu odwołań. Zatem wymóg wyczerpania środków zaskarżenia, o jakim mowa wyżej nie został spełniony, co czyni wniesioną skargę niedopuszczalną. Mając powyższe na uwadze stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny skargi odrzucił.